Vizêrî, wexto ke Stockholm tarî bî, zerrîya hostayê şîîranê kurmanckî Ehmed Huseynî vinderte. Ehmed Huseynî ke bi desan serran bi çekuyanê kurdkî bîyo veng û rengê welatê xo, 71 serrîya xo de çimê xo girewtî. Koçê ci reyde qelemêk şîkîyaye la mîrasêko xurt ke tu wext vindî nêbeno, ey dima mend.
Ehmed Huseynî 1955î de bajarê Amûdê yê Rojawanê Kurdîstanî de, mîyanê keyeyêko welatparêz û ziwanhes de ameyo dinya. Ciwîyayîşê ey birînêka xorîne ya neteweyî reyde dest pêkerd. 1960î de Şewatê Sînemaya Amûdê qewmîya û qîrayîşê qijan ke adir de mendî, bîyî binge û ruhê şîîranê ey.
Huseynî Şam de felsefe wend û xo bi temamî metod û teknîkanê şîîran de aver berd. Ey felsefe nekerd babetêk huşk; eksê ney de, felsefe kerd zereyê ruhê şîîranê kurdî. Serra 80an de, wexto ke rejîmê Baasî ziwanê kurdî qedexe kerdbî, Huseynî bawer kerdêne ke ziwan keleya tewr peynîye ya neteweyî ya. Ey kurmancî qalibê teng ra vet û kerd azad û hîra.
Qasê qelema xo, bi veng û rûhê xo zî bîyo mêmanê keyeyanê bi mîlyonan
Huseynî mîyanê edebîyatê kurdkî “Aktuelkerdoxê Klasîkî” bî. Ey mîrasê medreseyan modernîzmê rojawanî reyde yew kerd. Nimûneyo tewr zelal berhemê “Sîyabend û Xecê” yo ke na destana klasîke bi metodê egzîstansyalîstî newe ra nuşt. Nê berhemî de Sîyabend tena qehremanêko aşiq nîyo, o merdimêko kurd o koyanê Kurdîstanî ra cuye gêreno.
Huseynî bi qasê qelema xo, bi veng û rûhê xo zî bîyo mêmanê keyeyanê bi mîlyonan kurdan. MED TV û ROJ TV’yî de bi serran bernameyê kulturî û edebî amade kerdî û pêşkêş kerdî. Vengê ci yê ekranî seba ciwananê kurdan bîyo teşwîqêk ke bi ziwanê kurdî, verê xo bidê wendene û nuştene.
Ey tena vera girsîya çeku û rûmetê şarê xo de sereyê xo rona
Serranê 90an de Huseynî seba fikranê xo yê welatparêzî mecbûr bî herra xo terk bikero û şêro Norwec û dima Swêd. La Huseynî sirgûn nêkerd sebebê bêvengîye; eksê ney de, serdbîyayîşê Stockholmî bi germîya çekuyan kurmancî germ kerd. Ey nîşan da ke şaîr eşkeno her cayê dinya de bibo la eke ziwanê ci keleya ci bo, tu wext nêbeno penaber.
Huseynî zêdêrî 15 berhemê erjîyayî û bi desan dîwanê şîîran xo dima verdayî. Koço peynî yê Huseynî birînêka xorîne mîyanê komelê edebî de akerd. Ey tu wext sereyê xo vera serdestan nêrona; tena vera girsîya çeku û rûmetê şarê xo de sereyê xo rona. Qelema kurdkî sêwî mende la mîrasê Ehmed Huseynî sey çilayêka nemire hertim panaye manena.
