Şarê Dêrsimî semedê roja bimbareke Çarşemeya Şîyaye şî serê zîyara Gola Çetoyî çeraxî vîstî ta û loqmeyê xo parekerdî û veng da: “Ya Xizir, Roje roştîye vere çevere ma ke, Tîje Mehemed tarîyê mîyaro.”
Şarê Dêrsimî semedê roja bimbareke Çarşemeya Şîyaye emser reyna şî serê zîyara Gola Çetoyî çeraxî vîstî ta û loqmeyê xo parekerdî.
Gorêyê yîtîqatê şarê Dêrsimî aşma gucige sey “Aşma Xizirî” zî yena zanitene. Aşma gucige ra dime aşma adare ke dest kerd ci hîrê çarşemeyê verênê sey “Çarşemeya Şîyaye” yenê qebul kerdene.
No adet o ke seserrano serê nameyê Çarşemeya Şîyaye xo dano dewamkerdene sey Newroze, sey sereyê wisarî zî yeno qebul kerdene.
Çarşemeya Şîyaye de keyeyan de, serê zîyar û dîyaran de çeraxî yenê tafîştayene, qurbanê yenê kerdene û loqmeyî yenê vilakerdene.
Şarê elewî û zafêrî zî elewîyê Dêrsimî vazenê ke pê nê loqmanê înan pê nê gulbanganê înan serre rind bêro, rind ravêro, xirabîye durî şêro.
Mekanê Zîyara Gola Çetoyî cayo ke Awa Mûnzûrî û Awa Pulemûrîye resenê pê o mabên de ra. Şarê Dêrsimî semedê roja bimbareke Çarşemeya Şîyaye şî serê zîyara Gola Çetoyî çeraxî vîstî ta û loqmeyê xo parekerdî.
Kesê ke ameybî serê Gola Çetoyî û raya îtîqatê xo de vengê xo kerd ju mîyanê înan de Pîr Kadîr Bûlût û Pîr Îmam Bakî Aydin û Beser Beydîllî ajansê ma rê qisey kerd.
‘Her ca de Xizir est o’
Beser Beydîllî, qomê xo ser mînete kena û hîn vana: “Xizir lewê simade ro. Rindîye ser mînete keme. Perûne yenê jîyar ser. Nîyaz vila kenê. Ponç qere Çarsemeyî est ê. Her çî serre de jû raye yeno, rindîye ser yeno. Mînete xo rê, domananê xo rê, der û cîrananê xo rê mînete keme. Qûl rîndo, meyman rindo. Gola Çetû de, lewê Xizirî de ameyme pêser. Xizir her ca de ro.”
‘Qere Çarseme Mart Xelaş yo’
Pîr Îmam Bakî Aydin, kî îtîqatê Qere Çarseme yê Martî ser hîn vano: “Qomê ma, roja Qere Çarseme yê Martî de loqme vila keno. Pîr û Talibî yenê lewê jûmînî. Mîneta xo kenê, çilayan vesnenê. Vengê heqî danê. Çira Qere Çarseme yê Martî vanê? Çîye de xiravin nîyo. Zemherî û Zimistan kî xeleşîya, wisar ke nejdî ame, şilîye ke varê, tengîye sona. Aye ra qom perûne pîya yeno tehet û vengê heqî dano. Vanê ‘Heqo rama to ma serde bo, silametîye bêro.’ Roja ponsemeyî, cem û civatê xo keme. ‘Çixa bargiranîye esta şero’ vanîme. Şîlanan jûminî ra gîrêdanîme, kenîme gilor, zereyê şîlane de kûnîme cî, ‘çixa ke gûnayê ma estê şerê’ vanîme. No îtîqatê ma yo.”
‘Heq ma re rindîye bîya ro’
Pîr Kadir Bulut kî qiseykerdişê xo de seba Qere Çarsemeyî wina vano: “Seveta ewroyêne ra Qere Çarsemeya Martî vanîme. Vanê ke çîyê ke xiravinê ewro ameyê dîna. Îtîqatê ma de hînîyo. Seveta ewroyêne, ma çilayan vesnenîme, loqmeyan vila kenîme, mînete kenîme. Vame loqmeyê ma dergahê xo de qebûl bikero. Mînete keme rindîye bêro. Nîyaz pozenê, awe erzenê zereyê çeyî. Awe xo ra nêkeme. Heq ma rê rindîye bîya ro.”
