Serra 1992î de tehdît û qedexeyanê dewlete yê sey, “Ma nêverdanê Newroze bêra pîrozkerdene. Ma do vera ê kesan ke Newroze pîroz bikerê, çîyo lazim bikerê” ser o, kênayêka kurd a 17 serra ya bi nameyê Rahşan Demîrel bi vatişê, “Newroze do bêra pîrozkerdene. Lastîkan reyde nêbo, ma do bi bedenê xo pîroz bikerê” cewab da tehdîtanê dewlete. Rahşan Demîrel 22ê adare de bedenanê Kadîfekaleya Îzmîrî ser o bedenê xo reyde adirê Newroze wekerd û bîye çelenga gedeyanê Kurdîstanî.
Newroze tarîxê şarê kurdî de sembolê sereberzî û serfirazî ya. Vera her tewir hêrişanê vera estbîyayîş, nasname, kultur û ziwanê şarê kurd û Kurdîstanî çeleng û qehremanê şarê kurdî bedenê xo bi adirê Newroze kerd mertal. Nê pêşengan ra yew zî Rahşan Demîrel a.
Her tim cilê kesk û sûr û zerdî xoradayêne
Rahşan Demîrel 14ê tebaxa serra 1975î de qezaya Nisêbînî ya Mardînî de ameye dinya. Gedeyîya aye keyeyêko welatperwer de vîyarte. Rahşan Demîrel kulturêko Kurdewarî reyde pîl bîye. Destpêkerdişê têkoşînê Têgêrayîşê Azadîye yê Kurdîstanî zordarîyê dewlete yê şarê kurdî ser o zî vêşî bîyêne. Keyeyê Demîrel zî rîyê zordarîya dewlete ra bêçare mendê ke koçê Îzmîrî bikerê. Demo ke koç kerd, Rahşan Demîrel hema 1 serra bîye.
Gedeyîya xo de dewlete nas kerd
Rixmo ke keyeyî koçê Îzmîrî kerd zî zordarîya dewlete nêqedîyaye. Rahşan Demîrel emrê xo yê şenik de bena şahidê polîtîkayanê dişmentî yê vera şarê kurdî. Rahşan Demîrel Îzmîr de tu wext kultur û nasnameyê xo ra dûrî nêvindena. Her tim cilanê kesk û sûr û zerdan xoradana. Rojêk dibistan de seba ke cilê kesk û sûr û zerdî xoradayê, raştê derbî mamosteyêkê yena. La Rahşan Demîrel zî bi eyn hewayî cewab dana û lekmatêk dana mamosteyo nîjadperest ro.
‘Kurdîstanî ra qut nêbena’
Rixmo ke keyeyê aye Îzmîr de yo û estbîyayîşî tehluke zî Rahşan Demîrel Kurdîstan ra qut nêbena. Mîyanê serra 1990î de hema 15 serra ya reyna agêrena Nisêbîn. Nisêbîn de Rahşan Demîrel beşdarê xebatan bena. Rahşan Demîrel tewrê Newrozanê Nisêbînî yê serranê 1990 û 1991î bena. Xebatanê rêxistinkerdişê Newrozan de bi hewayêko çalak xebitîyena.
Xoverdayîşî reyde cewab dana qedexeyî
Rahşan Demîrel êdî şorişgirêko pêşeng a û do Newroza 1992î de Îzmîr de pêşwazî bikera. La serra 1992î de Newroze hetê dewlete ra yena qedexekerdene û Wezîrê Karanê Zereyî yê Tirkîya Îsmet Zengîn nê qerarî eşkera keno. Îsmet Sezgîn bi vatişê, “Emserr Newroze nêyena pîrozkerdene, kam pîroz bikero ma do vera înan çîyo ke lazim keno, bikerê” tehdît keno. Nê tehdîtan ser o zî Newrozanê Cizîr û Nisêbînî de qirkerdiş yeno kerdene.
Kurdîstan de Newroze û qirkerdişî vêşî bîyêne
Newrozê serra 1992 yê Nisêbîn, Cizîr û Şirnexî bi beşdarîya des hezaran ameyêne pîrozkerdene. La dewlete zî her hetî ra hêrişê pîrozbayîyan kerdêne û encamê hêrişan de qirkerdişî kerdêne. Her cayê Kurdîstanî de Newroze bîyêne serewedaritiş. Na rewşe hêrsê Rahşan Demrel vêşî kerdêne. Vera zordarîye adirê zerrîya Rahşan Demîrel zî gir bîyêne.
‘Ganî ez cewab bida’
Rahşan Demîrel 17 serrîya xo de roja 22ê adara 1992î de seba cewabdayîşê qedexeyê dewlete kewena rayîrê Kadîfekale ser o. Rahşan Demîrel amancê çalakîya xo ser o zî mektubo ke bi vatişê, “Ganî ez cewab bida” nusena. Bêyî ke kesêkî. Ra vaja, amadekarîyanê çalakîya xo kena û serê sibayê 22ê adara 1992î de vera qirkerdişanê Cizîr û Nisêbînî, çalakîya xo kena.
‘Ez do xo Kadîfekale de bikera Newroze’
Rahşan Demîrel mektubî de hêrsê xo yê vera qedexekerdişê Newroze îfade kena û wina nusena: “Ez do xo Kadîfekale de bikera Newroze. Lazim o ke ez cewab bida Cizîr, Mardîn û Nisêbînî.” Mektubê aye hema ke hetê kesî ra nêameyo vînaye, Rahşan Demîrel xo resnena bedenanê Kadîfekale.
‘Wa Îsmet Sezgîn bizano ke Newroze do bêra pîrozkerdene’
Vera zîhnîyetê înkarî Rahşan Demîrel mojnena ke şarê kurdî tehamulê qedexeyan û înkarî nêkeno. Rahşan Demîrel cayê çalakî de mektubêk verdabi û vatbi, “Ez Îsmet Sezgînî ra vana do Newroze bêra pîrozkerdene.”
Bedenanê Kadîfekale ser o Rahşan Demîrel mektubo ke amancê çalakîya aye vano, ronêk kîştêk û bedenê xo danê adirî ver. Bi slogan û tilîlîyan adirê Newroze gir kena. Seke vato, bi bedenê xo mojnena ke adirê Newroze nêyeno qedexekerdene. Rahşan Demîrel mektubê xo bi qerardarîya, “Lastîkan reyde nêbo zî, ma do bi bedenê xo Newroze pîroz bikerê” resna dost û dişmenan.
Vatişo peyên: Biciwîyo yewîya şarê kurdî
Rahşan Demîrel eynê wextî de biveng vengda şarê kurdî û wina vat: “Gelê embazêne, gelê kênek û xortê Kurdîstanî, ma pîya bibê yew. Ewro şima do vajê na kêneke xo veşna, şima do vajê çira metropolamê tirkan de xo veşna. Seba wa dişmen bizano ke şaristananê înan de kurdî eşkenê serewedarnê û xoverdayîşê xo bikerê.
‘Mi nasnameyê xo nas kerd’
Mi fehm kerd ke demo ke merdim bieşko cayêk de xebata xo bikero, uca zî ko yê. Mi zî vat ke madem nêeşkena xebatanê koyî bikera, ez do xebatêk bikera ke ez eşkena. Nê semedî ra ganî hêvîya ma şarê Îzmîrî ra est ba. Û ma xo kerd Newroze, mi nasnameyê xo nas kerdi xemla mi weş a. Ê mi amancê mi zewac nêbi, e mi bawerîya mi bi nê hewayî ameya, ez do xo bikera Newroze. Homa emrêko derg bido Serekê ma ke azadîya nê şarî lez bîyaro. Bi hêvîya başîye. Her biciwîyo Serek Apo, her biciwîyo şerê gerîla, her biciwîyo yewbîyayîş şarê kurdî.”
