Mamosta Bêrîvan Matyar rojnameyê Azadîya Welatî de nuşteyêk weşana û persa; “Newroza 2026î de kirmanckî kamca de bîye?”
Matyar nuşteyê xo de vat ke Newroze her serre tena roşanê wisarî nîya, eynî wext de sahne ya ke nîşan dana kurdî na herran ser o est ê. Newroza 2026î zî bi hêvîya demokrasî, haştî û azadîye ame pêşwazîkerdene.
Matyare derheqê roja Newroze de nuşt ke varan û coşî reyde hem rewşêka weşe hem zî çetine de bîyî û warê Newroze bi poster, fotografî û beyraqanê rengînan xemilanaye bî.
Ziwan: Vîr, nasname, estbîyayîş
Matyare dîyar kerd ke proses tena sîyasî û îdeolojîk nîyo û ziwan tena wesayîtêkê têkilî nîyo; ziwan vîr, nasname û estbîyayîşê komelî yo. Coka waştişê heq û statuyê ziwanî tena waştişêko sîyasî nîyo, waştişêko komelkî û kulturî yo.
Kurmancî est a… la kirmanckî kamca de ya?
Matyare bal ante na babeta krîtîke ser o û wina vat: “Newroza 2026î de pêşkêşkerdişî bi giranî bi kurmancî ameyî kerdene. No averşîayayîşêko muhîm o la hîna bes nêkeno. Name û mesajê vîdeoyî zî bi kurmancî û soranî bîyî; nê zî erjîyaya yê la kêmî yê. Warê Newroze de kirmanckî qasê ziwananê bînan xo nîşan nêda. Tena fekê tayê hunermendan de, bi tayê çekuyanê ziwananê bînan ê sey îngîlîzkî, ermenîkî, erebkî ame vatene, seke ziwanêko xerîb bo.”
Tena kêmanî nîya, fikr o
Matyare vat: “Eke ma heq û statuyê ziwanî wazenê, ganî pratîk de zî ca bidê nê ziwanan. No, komîteyanê amadekerdişî ra, sazgeh û dezgehan ra û têgêrayîşê komelkî ra dest pêkeno. Di-ziwanîye yan zaf-ziwanîye tena çekuyê teorîkî nîyê; ganî caardişî de, qiseykerdişî de û resnayîşî de zî bibê.”
Matyare vat: “Timûtim tirkî û kurmancî sey di ziwananê paralelan ameyê ronayene. La Vakurê Kurdîstanî de seba kurdkî (kurmancî û kirmanckî) ganî no model bi nê hewayî dewam nêkero. Mîyanê ziwananê kurdî de zî ganî hemsengî û naskerdiş bibo.”
Matyare peynîye de vat: “Coka persa ‘kirmanckî kamca de ya?’ tena Newroze de ney. Na perse derheqê na mesela de fikrê ma eşkera kena. Coka ganî ma timûtim persê: Kirmanckî kamca de ya?”
