Komîsyonê Ziwan, Kultur û Perwerdeyî yê KNK’yî bi munasebetê Roşanê Ziwanê Kurdkî veng da ke Kurdkî bêro pawitiş û xurtkerdiş û dîyar kerd ke ganî perwerdeyo bi ziwanê dayîke binê garantîya qanûnî bêro girewtene.
Komîsyonê Ziwan, Kultur û Perwerdeyî yê Kongreya Neteweyî ya Kurdîstanî (KNK) bi munasebetê 15ê Gulane Roşanê Ziwanê Kurdkî eşkerayîya nuştekî daye. Eşkerayî de vat ke pîrozkerdişê nê roşanî mesajê newekerdiş, wayîrvejîyayîş û garantîkerdişê girêdayîya neteweyî û nasnameyê kurdan xo de hewêneno.
Komîsyonî vat ke 2009î de Kombîyayîşê Pêroyî yê KNK’yî 15ê Gulane sey Roja Ziwanê Kurdkî îlan kerd û îşaret kerd ke 15ê Gulane 1932î de hûmara yewine ya Kovara Hawar bi Kurdkî û herfanê latînî vejîyaye. Komîsyonî vat ke 17 serran dima êdî na roje kewt mîyanê sernameyê kurdan û resa nuqteyêka ke nêyena redkerdene.
Komîsyonî behsê tarîxê edebîyatê kurdan kerd: Mîstîsîzmê Baba Tahîrê Uryanî reyde dest pêkerd, Cezîrî, Herîrî, Feqîyê Teyran ziwanê Kurdkî bi şîîranê xo rûmetdar kerd. Ehmedê Xanî bi “Mem û Zîn” û “Nûbihara Zarokan” esasê perwerde û neteweybîyayîşê ziwanê kurdan rona. Goran û Baban Kurdkî kerdbi ziwanêko edebî yo xurt. Hacî Qadirê Koyî veng dabi ke ziwan sey çekêkê azadîya neteweyî bêro şuxulnayene.
‘Ziwan meseleya estbîyayîş û nêbîyayîşî ya’
Eşkerayî de wina ame vatene: “Ziwan esasê nasnameyê şarê kurdî yo û ganî bêro pawitiş û xurtkerdiş. Çunke ziwan tena meseleya têkilîye nîya, eynî wextî de meseleyê estbîyayîş û nêbîyayîşî yo.”
Komîsyon seba pawitiş û xurtkerdişê ziwanî nê tewir pêşnîyazî kerdî:
- Keye de: Ganî mektebo yewin keye de dest pêbikero û gedeyan reyde bi ziwanê dayîke bêro qiseykerdene.
- Warê perwerdeyî de: Ganî perwerde bi Kurdkî bi hewayêko fermî bêro dayene. Bi taybetî averşîyayîşanê Rojavayê Kurdîstanî ra dima, ganî perwerdeyî bi ziwanê dayîke qanûnê bingeyînî yê neweyî de bigîrîyo binê garantî. Vakurê Kurdistanî de zî prosesê aştî dewam keno û ganî ziwanê Kurdkî bi garantîya qanûnî mîyanê prosesê perwerdeyî de ca bigîro.
- Ganî seba nezdîkerdişê lehçeyanê Kurdkî û şuxulnayîşê çekuyanê Kurdkî xebatî bibê.
- Ganî Kurdkî teknolojî û medyaya sosyale de bêro şuxulnayene û xurtkerdiş. Ganî nuştişê îlmî, edebî, felsefî û hunerî bi Kurdkî mîyanê Wîkîpedya û keyepelanê înternetî de bêrê weşanayene.
- Daraxê sazgehî û hukmatî de, bi taybetî Başûr û Rojavayê Kurdîstanî, ganî Kurdkî mîyanê nuştiş û têkilîya fermî ya rojane de bibo ziwano yewin.
