Dewa Gurik a qezaya Pilemurîye ya Dêrsimî de, pawitoxê xoza û şarê herême vera projeyê madenî yê şîrketê Dimin Madencilik çalakî viraşte. Çalakîkeran îfade kerd ke na proje, polîtîkayêka qirkerdişê xoza û vengkerdişê herême yo û dîyar kerd ke ey do destûr nêdê talankerdişê xoza û şîrketanê madenî.
Hêrişê sîstemî û talanê şîrketê sermayedaran yê coğrafya û xozaya Kurdîstanî ser o bê maben dewam kenê. Vera nê hêrişan, xoverdayîşê şarî zî gird beno. Dewa Gurik a qezaya Pilemurîye ya Dêrsimî, vera projeyê madenî yê şîrketê Dimin Madencilikî ke do bibo sebebê talanê xoza, çalakî ame viraştene.
Şar wayîrê xozaya xo vejîyeno
Bi vengdayişê Komeleya Dormeyê ya Munzurî û tewrbîyayîşê şarê dewa Gurik û dewanê dorûverî, wareyo ke wazenê tede ocaxa madenî virazê de eşkerayîyêka bi girseyî da. Welatijanê dewe, belde û qezeyanê dorûverî zî seba wayîrvejîyayîşê koyî, awe, zozan û waranê xo yê cuye herikîyayê cayê çalakîye.
‘Polîtîkayê koçberkerdiş û vengkerdişî dewam kenê’
Nameyê Înîsîyatîfê Gurik û dewanê dorûverê ser o Ugur Tepe eşkerayîya hempare wende. Ugur Tepe îfade kerd ke no proje tena talankerdişê xoza ney, eynî demî de polîtîkayêka vengkerdişê herême ya ke wazenê şarî waranê înan ra bidê koçberkerdene.
‘Cayê pezkovîyan o’
Ugur Tepe, vist vîr ke warê madenî goreyê Peymana Bernî wareyêko pawite yo û îfade kerd ke na herême wareyê cuya yê pezkovî, heşe, weşeq û parsê Anatolîyayê ya. Sewbîna Ugur Tepe ard ziwan ke eynî sînoranê merge de verû cû projeyêk kana krom û çînkoyî bi manaya “wesfê merge baş” amebi vindarnayîş û waşt no qeraro hûqûqî seba projeyanê neweyan zî bêro caardene.
‘Zengînîya Ekolojîka ke dinya de nimuneyê aye tayê’
Ugur Tepe bale ante zengînîya ekolojîk ya Hewzaya Munzurî û Koyê Helê ser û eşkera kerd ke xebatanê herême de zêdeyê 2 hezar û 250 tewir vaşî ameyê tespîtkerdene û vat ke analîzê hingdarîye ser o de tewirê polenanê endemîk ê ke hema lîteraturê dinya de ca nêgirewtê ameyê vînayîş.
Ugur Tepe babete ser o qisey kerd û vat: “Xebatê madenî demkî yê, la heywandarîye û hingdarîye seba şarê herême şekle cuyêka domdara. Na herre zerdî ra qîmetêr a, do no xoverdayîş dewam bikero.”
‘Derbe koyanê ma, derba ameyoxê ma yo’
Xatun Esen nameyê Komeleya Dormeyê ya Munzurî ser o vat ke vera talankerdişê xoza xoverdayîş dewam keno û têkoşînê Gurikî zî parçeyêk nê xoverdayîşî yo. Aye vat ke şirkete wazena herême de madenî akerê û xoza talan bikerê, la “Ma do qet destûr nêdê nê talankerdişî.”
‘Xoza ser o texrîbat telafî nêbeno’
Xatun Esen dîyar kerd ke şîrketê madenî xoza ser o texrîbat kenê no telafî nêbeno û wina dewam kerd: “Her zengene ke nê koyan rê bêro pirodayene, seba ameyoxê ma derbeyêko. No proje do awe, herre û warê ma yê cuye jehrî bikero.” Xatun Esen veng da her kesî ke vera talankerdişî têkoşîn û paştîdayîşê gird bikerê.
