Teqîyayîşê 5ê Hezîrana 2015î yo ke vera mîtîngê HDP’yî yê Meydanê Îstasyonî yê Amedî bi, 11 serrî xo ra pey verdayê. Avûkata dewaya Nadîde Kurul û Lîsa Çalan a ke teqîyayîşî de birîndar bîye û her di lingê xo vîndî kerdî, dîyar kerd ke rixmê polîtîkaya bêcezaverdayîşî zî ê do pawitişê heq û vîrê xo ra fek veranêdê û têkoşînê înan xo yê huquqî yê seba aştî bêmabên bidomnê.
Mîtîngê fînalî yê HDP’yî yê 5ê hezîrana 2015î de, Medyanê Îstasyonî yê Amedî de hêrişê bombeyî yo hemwext ame kerdene. Qirkerdişî de Ramazan Yildiz (16), Cîvan Aslan (17), Şeyhmus Çakan (34), Necatî Kurul (47) û Alî Turkmen (65) cuya xo ra bîyê û zafêrê 400 hemwelatîyî birîndar bîyî û bi desan kesî astengdar bîyî. Mehkemaya Cezayanê Giranan a Anara kiştox Orhan Gonder, Mustafa Kilinç û Îsmaîl Korkmazî her yew 4 rey bi muebbedo giran û bi hezaran serran mehkum kerdî, Burhan Gok zî beraet kerd. Amed de dewa “kêmaneyîya ewleyîyî” ya vera 14 polîsan beratî reyded biencam bîye û mehkemaya îstînafî nê qerarî aşma gulana 2022î de girewt. Prosesê îdarî de zî Mehkemaya Îdarî ya Amedî ya 2. aşma êlula 2018î de dewlete bi “kêmaneyîya xizmetî” mehkum kerd û Wezaretê Karanê Zereyî zî mehkumî dayîşê tezmînatî kerd. Avûkatanê dewa ra Nadîde Kurul û Lîsa Çalan a ke teqîne de her du lingê xo kerdî vîndî, serrgêra qirkerdişî ya 11. de seba ajansê ma qisey kerd.
‘Gerre hetê Mehkemaya Herêmî ra nêame qebulkerdene’
Nadîde Kurul dîyar kerd ke waştişê gereyê înan ê vera Walî, Mudirê Ewleyî yê Şaristanî û mudiranê bînan yê ê wextî, hetê Mehkemaya Herêmî ra nêame qebulkerdene û wina vat: “Cipersayîş û dewa bi hawayêko bisînor, tena asta karmendanî ke meydanê mîtîngî de bîyî, înan de mende. Mehkemaya Destûrê Bingeyîn (AYM) zî qerar da ke muracatê ma nêro qebulkerdene. Ma zî muracatê Mehkemaya Heqanê Merdiman a Ewropa (DMME) da. Dewaya ke Anqara de ya, a hema zî di qonaxê temyîzî de ya.”.
‘Çend serrî derbaz bibî zî ê birînî her tim gandar ê’
Lîsa Çalan a ke teqîyayîşê 5ê hezîrane de lingê xo vîndî kerdî, îfade kerd ke çend serrî derbaz bibî zî tesîrê birînan beden û vîrê merdimî de her tim gandar manenê û wina domna: “O teqîyayîş tena a roje de nêmend, sey belayêk, sey siwanêkê sîya serê cuya ma girewt. Ma hema zî cehd kenê ke nê şerî reyde bîciwîyê. Labelê dimayê na hedîse, xeylê hedîseyê bînî û zaf teqîyyaîşî qewimîyayê. Seba ma kurdan, prosesê 10 serranê peyênan zaf giran û zehmet derbas bi. Ewro wexto ke merdim fikirîyeno, çîyê ke Sûrîye de zî qewimîyayê pêro yewbînan reyded girêdaye yê. Qiseykerdişê nê çîyan zerrîya merdimî de barêko giran o. Teqîyayîşê 5ê hezîrane tena bi na roje sînordar nêmend, sey sîwanekê sîya kewt cuya ma ser û bi serran dewam kerd. Çend serrî vîyartbî zî tesîrê nê birînan bedenê ma û vîrê ma de her tim gandar manenê.”
‘Ma prosesê neweyî xurt bikerî’
Lîsa Çalan dewamê qiseykerdişê xo de bale ant prosesê neweyî ser o û wina domna: “No hêriş tena nêbi sebebê vîndîbîyayîşê gedeyan û canê ma, ney ra pey zî bi hezaran merdimî rîyê hêriş û qirkerdişan ra ameyî kiştiş, keyeyê înan xeripîyayê. Nê 11 serran de mi xeylê reyan derheqê na hedîse û nêweşîya xo de qisey kerd, merdim bi rastî beno rincan. Ez hîna zî seba ke weş biba xover dana; nika zî seba hîrê amelîyatan Almanya de ya. 11 serrî vîyartî zî na birîna ma hema nêameya girewtiş û cuya mi bi temamî vurîya. Ez musaya ke demo ke çîyêk ame serê merdimî, merdim senî eşkeno behsê hîkayeya xo û hîkayeya kurdan bikero û xo vîndîbîyayîşî ra bîpawo. Ma cehd kerd ke nê dewayan dinya rê eşkera bikerî. Ewro no dejo pîl ma hîna zêde bi prosesê neweyî reyde girêdano û ez bala xo dana ser demê newe yê aştî.”
‘Bi ê dejanê ke ma antê ma verê xo danî aştî’
Lîsa Çalan peynîya qiseykerdişê xo de behsê caaardişê aştîyêka komelkî û adîl kerd û vat: “Çi wext zemînê huqûqî nê komelî de tam awan bîbo, o wext merdim eşkeno vajo huqûq nêameyo ca. Ma behsê îdeolojîyêk kenî. Prosesê aştî est o û bi nê dêjan, ma reyna verê xo danî aştî. Ma heqanê xo ra fekveranêdê. Ez seba aştî zî amade ya. Ma do bibî perçeyêkê awankerdişê neweyî.”
