Mamosteyê tîyatro Yilmazcan Şare yo ke bi destê qeyûmî Şaredarîya Dêrsimî ra karî ra ame vetene, ma rê qisey kerd û vat: “Walî va ez huzur ano. Ez valî ra pers keno ‘Huzur no wo? Huzur no nîyo.”
Yilmazcan Şare yo ke 4 serrî yo Şaredarîya Dêrsimî de ziwanê kirmanckî de tîyatro û kayanê domanan ser o xebitîyayêne, 16 xebatkaranê bînan reyde bi destê qeyûmî karî ra amebî vetene. Yilmazcan Şare û embazê xo ewro 9 rojî yo çalakî kenê. Yilmazcan Şareyî Ajansê ma (AW) rê qisey kerd.
‘Derdê ma kulturê ma, îtîqatê ma û ziwanê ma o’
Yilmazcan Şare tena nameyê xo ser o nê, nameyê embazanê xo ser o zî vera tayînkerdişê qeyûmî Şaredarîya Dêrsimî reaksîyon mojneno. Yilmazcan Şare wina dest bi qiseykerdişê xo kerd: “Ez şaredarîya Dêrsimî de malimê tîyatro bîya. Çar serrî yo uca de dersa tîyatro dana domanan. Aye ra ver ez Stenbol de nuştêne ro ama linga mina juye îtade bîye. Çike derdê ma welatê ma o. Derdê ma kulturê ma o, derdê ma îtîqatê ma o, derdê ma ziwanê ma o. Ziwanê ma pêde pêde vilisîno ro hawo beno vîndî şono. UNESCO’yî 2009î de vat ke kirmanckî serê dinya de ziwanê ke benê vîndî, wertê înan de cayo verêne de ro.”
‘Ma wazenîme ke gêncê ma koka xo ser kewe bibê’
Yilmazcan Şare eynê wextî de awankerdox û kaybazê kayê Arayê Kayî yo ke 20 serrî yo bi ziwanê kirmanckî yeno kaykerdene. Şareyî wîna domna: “Ma kî hawo 20 serra sey Arayê Kayî ma ziwanî sero gurînîme. Çar serrî yo şaredarîye de gurînime. Ma xeylê domanî nê çar serran de resnayî. Ma wazenîme ke gêncê ma koka xo ser kewe bibê. Koka xo ser raye ra şêrê. Zîwanê xo bizanê, kulturê xo bizanê. Îtîqatê xo bizanê, kamîya xo bizanê. Çike jû insan ke kamîya xo, ziwanê xo, kulturê xo nêzano beno vîndî şono. Demografîyê Dêrsimî pêde pêde beno xirab. Kayê ma ê Arayê Kayî pêyên namê xo ‘Kanada’ bîye. Seba çi ma va Kanada? Kesê ke tika mird nêbîyê, vêşan mendê, bar kerdo şîyê pê dugelo, şîyê qurbete ma seba înan o kay viraşt. Mesela vanê ke Dêrsim ra 7 hezarî gencî şîyê kanada. Suka ma de kesê naskerdoxî nêmendî. Nika ti gêrena vazena ke çimê to juyê naskerdoxî ra gino ama kes çin o. Kata şî no milet? Peynîya nê welatî sebena? Ma no xo rê kerdo derd. Ziwanê kirmanckî ra ser karê xo kenîme, gencanê xo adir ra peyser gênîme. Dêmagê tayê nêwazenê. Nêwazenê ke ma kar ra vejenê. Telebanê mi jû kampanyaya imzayan viraşte va ke ‘Sanata tasarruf olmaz.’ Ez vana ez kar ra veta, talebê mi, gêncê ma şaş manenê vanê ‘Ti yarenîye kena’ ez vana nê ez yarenîye nêkena înam nêkenê. Vanê aqilê ma nêgêno çitorî taleban bê malimê tîyatro bê malimê muzîkî virdanê. Dêmagê nêwazenê ziwanê ma avêr şero ke ma kar ra vejenê. Vanê ‘butçe çin a.’ Zuro, her çî rê butçe est a sanatî rê çin a. Gencê ma şonê kafe yênê kê, şonê kafe yênê kê. Endî bîyê budelayî. Çike çîyê de bîn çin o ke şêrê ci. Do verê qirtika ma.”
‘Nê 16 tenî çitorê none benê kê xo’
Yilmazcan Şareyî peynîya qiseykerdişê xo veng da walî û wina vat: “Endî vindêne, vindêne ke na suke de tenê rindekîye bibo. Walîyê îtayî ke ame îta va ke ‘Ez huzur ana.’ Huzur no wo? Walî ra pers keno ‘Huzur no wo?’ Huzur no nîyo. Huzur nona însanî, însanî destra girewtene nîya. Tena xo ser nêvana 16 tenî mordemî kar ra vetî. Her ju ju keyo, domanê xo est ê, xanima xo est a. Nê 16 tenî çitorê none benê kê xo. Na guna nînan se bena. Kam none dano ci. Domananê xo çitorî ruşnenê mektep, şodir çitorî xercî danê ci. Însaf însaf.”
