Amed – Kesên ku tev li komxebata Şaredariya Peyasê bûn diyar kirin ku zimanê Kurdî di bin xeterê de ye û xwestin her kes bi rol û misyona xwe rabe.
Zimanê Kurdî bi politikayên bişaftinê re ru bi ru ye. Ji bo zimanê Kurdî pêş bikevê sazî û dezgehên kurdan di nava xebatan de ne. Şaredariya navçeya Peyasê ya Amedê di navbera 5 û 6ê Tirmehê de komxebata bi sernavê “Zarok siberoja civaka azad in” li dar xist. Di komxebatê de hat xwestin ku ji bo zimanê Kurdî pêwist e nexşeyarêyek bê afirandin. Kesên ku tev li komxebatê bûn jî Ajansa Welat (AW) re axivîn.
‘Nifşên nû bi Kurdî neaxivin’
Endama amadekar a komîsyona komxebatê Dîlan Guvenç destnîşan kir ku komxebat ji bo perwerdehiya zarokîstanê xebatên pir zimanî dê çawa were dayîn û got: “Berê ezmûnê me hebûn. Xebat li kirêşên bi pirr zimanî dihatin kirin. Piştî qeyûman Zarokîstan dîsa hatin wekirin. Lê di heman demê de me dît ku bişaftin zêde kûr bûye. Berê dema zarok diçûn dibistanan, bi zimanê tirkî nizanîbûn. Lê îro rewş ne wisa ye. Her ku diçe nifşên nû bi Kurdî neaxivin.”
‘Divê em jiyanek komun ava bikin’
Dilan Guvenç bi bîr xist ku bi destê pêşdibistanê alternatîfekê ava dikin û wiha axivî: “Divê modelek nû were afirandin. Dema zimanek derbasî nifşên nû nebe ew ziman têk diçe. Li bakurê Kurdistanê politîkayên qirêj tên meşandin. Armanca wan politîkayan dûrxistina ziman, rizandina ziman e. Divê li her qadê kirêş bên vekirin. Malên perwerdehiyê, akademiyên ziman bên vekirin. Heta tevger nebe ziman pêş nakevê. Îro di jiyanê de tirkî serdest e. Li dijî wan politîkayan divê her Kurd xwe berpirsiyar bibîne. Birêz Abdullah Ocalan di banga xwe de gotibû ku jiyanek komunal bê avakirin. Divê em jiyanek komun ava bikin.”
‘Divê em yekbûna xwe ava bikin’
Endama Saziya Çocukcayê Nesrîn Soydan jî da zanîn ku bi dehan salan e ew xebatên zimanê Kurdî dikin û got: “Em çiqas xebatan bikin jî kêmasiyên me gelek in. Em xebatên cur bi cur dikin. Em bi halê berê nikarin bigihijin armanca xwe. Divê tevahî sazî, kom û şaredarî kom bibin û bi hevre xebatê bikin. Divê sazî alikarî bidin hev. Tişta ku bi pêşiya politîkayên bişaftinê bigirê berxwedana me ye. Yekbûna Kurdan tiştên herî giring e.”
‘Divê hemû civak xwe berbirsiyar bibîne’
Cigirê Hevserokên Hevşaredarên Peyasê Yilmaz Guneş jî diyar kir ku armanca komxebata wan li ser perwerdehiya zimanê dayîkê ye û wiha axivî: “Ji bo pêşdibistana xebatên me bi salan e berdewam dike. Ji piştî qeyûman ev xebatên me hat astengkirin. Îro zimanê Kurdî di asta parastine de ye. Nifşên nû têkiliyên wan ziman kêm e. Em jî hewl didin ku hişmendiyêk nû biafirînin. Divê bi rêya kirêşan modela perwerde em avabikin. Her beşên civakê li dijî politîkayên bişaftinê xwedî peywîrdar in. Barê herî giring dikeve li ser milê malbatan. Divê di nava malbatê de bi Kurdî were axaftin. Kar û xebatên xwe em bi zimanê zikmakî bikin em ê bi serbikevin.”
