Vera dardekerdişanê rejîmê Îranî 86 rêxistinanê komelê sîvîlî, partîyê sîyasî û torrê aktîvîstan vengdayîşêko hempar ê ‘çalakîya dinya’ kerd. Dezgehan rejîmê Îranî ra waşt ke dardekerdişan vindernê, girewteyanê sîyasîyan verado û cezayanê dardekerdişî bi temamî orte ra wedarno.
Rejîmê Îranî bêvindertiş pratîkanê dardekerdişî domneno. Vera zêdebîyayîşê cezayanê dardekerdişî û binpaykerdişê heqanê merdiman ê Îranî de, 86 rêxistinanê komelê sîvîlî, partîyê sîyasî û torrê aktîvîstan vengdayîşêko hempar ê ‘çalakîya dinya’ kerd. Dezgehan waşt ke seba vindarnayîşê dardekerdişan û veradayîşê girewteyanê sîyasîyan, her cayê dinya de vengê protestoyî bêro berzkerdene.
Mabênê 11 û 26ê nîsane de seferberîya dinya
No vengdayîşo de ke seba raya pêro ya mîyanneteweyî û seba Îranijanê teberê welatî ameyo erşawitene, yeno dîyarkerdene ke do mabênê 11 û 26ê nîsana 2026î de çar hetanê dinya de çalakîyê cîya-cîyayî bêrê viraştiş. Çarçewaya na seferberîye de; mîtîng, çalakîyê roniştişî, performansê kûçeyan û pêvînayîşê temsîlkaranê parlamentoyan reyde yenê plankerdiş ke vengê şarê Îranî biresnê heme dinya. Rêxistinanê ke eşkerayî îmza kerda, teqez kenê ke no deman de seba paştîdayîşê dinya ya bi şaranê Îranî wextêko krîtîk o.
Vengdayîşê vindarnayîşê dardekerdişan
Têgêrayîşê dinyayî ke hetê 86 dezgehan ra ameyo destpêkerdene, hîrê waştişanê bingeyînan dîyar keno. Dezgehî wazenê ke heme dardekerdişî bilez bêrê vindarnayîş, cezayê dardekerdişî bi temamî bêrê wedaritiş, eynî wextî de, garantîkerdişê resayîşê înternetê bêpere, bêsînor û bêasteng seba heme hemwelatîyanê Îranî sey waştişêko lezgîn ameyo dîyarkerdene, heme girewteyê sîyasîyî yê ke hepisxaneyanê Îranî de yê bê şert û merc bêrê veradayene.
‘Dem demê çalakîya lezgîn a’
Eşkerayî de ame dîyarkerdene ke rejîmê Îranî tedayê xo zêde kerdê û o semedî ra hewceyî bi çalakîya lezgîne est a. Dezgehan veng da pawîtoxanê heqanê merdiman, komele, sendîka û heme hêzanê demokratîkan ke bi çalakîyanê sîvîlan û bi paştîdayîşê medyayî, bibê vengê şarê Îranî. Ame vatene ke na çalakîya mîyanneteweyî do vera sîyasetê tepisnayîşî yê rejîmê Îranî biba cewabêko xurt.
Tayê rêxistinanê ke îmza eşta wina yê:
Federasyonê Mîyanneteweyî yê Heqanê Merdiman(FIDH), Rêxistina Efûyî ya Mîyanneteweyî (Amnesty International), Sazgeha Heqanê Merdiman a Îranî (IHR), Merkezê Heqanê Merdiman ê Îranî (CHRI), Torra Heqanê Merdiman a Kurdîstanî (KHRN), Komela Heqanê Merdiman a Kurdîstanî-Cenevre (KMMK-G), Rêxistina Heqanê Merdiman a Hana (HANA), Hempeymanîya Dinya ya Beşdarîya Welatîyan (CIVICUS), Dadwerî Seba Îranî (Justice for Iran), Yewbîyayîşê seba Îranî (United for Iran), Komela Cinîyanê Azad a Rojhelatê Kurdîstanî (KJAR), Partîya Cuya Azad a Kurdîstanî (PJAK), Partîya Demokrat a Kurdîstana Îranî (PDK-Î), Komela Şorişgir û Zehmetkêşanê Kurdîstana Îranî (Komala), Partîya Çep a Îranî (Left Party of Iran), Partîya Şarî ya Belucîstanî (BPP), Partîya Piştîdayîşê Demokratîk a Ahwazî (ASDP), Torra Şeşreng (6Rang), Ajansê Muxabirîya Kurdîstanî (Kurdpa), Kampanyaya Çalakîkeranê Beluc (BAC), Sazgehê Heqanê Merdiman ê Karun (Karun HR), Komela Keyeyanê Qurbanîyanê Teyareya PS752 (VSPA).
