Hemserekê Şûbeyê OHD’yî yê Amedî Muhittîn Muguç derheqê çalakîyanê seba Rojava virazîyayê bale ante serê bêhuqûqî û girewteyê ke qewimîyayê û vat: “Ma sey pawitoxanê heqanê merdiman şopdarê nê dewan bî. Heta ke heqê merdiman nêro ca, ma do têkoşîna xo dewam bikerê.”
Hêrişê hukmatê demkî yê Şamî verva Rojavayê Kurdîstanî, her çar hetê Kurdîstanî û dinya bi mîlyonan kurd û dostê kurdan bi rojan bê mabên çalakîyan virazenê. Averşîyayîşê verva hêrişan vejîyayê, dewletê dinya û rayedarê herême kewtê mîyanê têgêrayîşî. Netîceyê xoverdayîşê kurdanê Rojava û wayîrvejîyayîşê her çar hetê Kurdîstanî neçar mendê ke gaman bierzê û netice de mabênê hukmatê demkî yê Şamî û HSD’î de peymanê ame îmzekerdene.
Şûbeyê OHD’î yê Amedî derheqê çalakîyanê seba Rojava ameyê viraştene û binpaykerdişanê heqan ke wextê çalakîyan qewimîyayê, raporê çimdarî û tespîtê xo yê aşma çeleyî eşkera kerd. Goreyê raporê OHD’î ra heta nika pêroyê Kurdîstan û Tirkîya de tewr tay 49 mudaxaleyê cîyayî yê hêzanê ewleyî virazîyayê, tewr tay 842 kesî ameyê destbendkerdene û 118 kesî ameyê girewtene. Derheqê 133 kesan de zî qerarê kontrolê edlî ame dayene. Hemsereke OHD’î yê Amedî Muhittîn Muguç derheqê hêriş, girewtene û bêhuqûqîya ke ameyê kerdene Ajansê Welatî (AW) rê qisey kerd.
‘Ma hêrişê Rojava tîya hîs kenê’
Muhittîn Muguç dîyar kerd ke hêrişê sîstematîkî serê Rojava û Vakurê Kurdîstanî virazînê û nê hêrişî benê sebebê serebûtanê nebaşan, şidetî û nê çî vatî: “Hêrişê zorî serê şarê ma de yenê kerdene. Dîmenan de zî bi hawayêko zelal yeno vînayene. Şarê Rojavayê Kurdîstanî, semedê hêrişanê dewleta Surîya binê tedayanê girdan de yo. No sebeb ra şarê kurdî bi pêroyî kuçe û meydanan de reaksîyon mojna. Seke waran û kuçeyan de yeno vatene, ma şarê kurdî yew ê. Gama ke hêrişêk serê Rojavayê Kurdîstanî virazêno, ma tîya nê hêrişan hîs kenê. Naye ra şarê kurdî bi waştena aştî, vîr û bawerîyanê xo bi çalakîyanê xo reaksîyon mojneno û vejêno waran. Çi heyf ke sîstem wazeno her çî bikero binê kontrolê xo, şarî kurd zî naye qebûl nêkeno.”
‘Şarê Kurdî verva hêrişan bi yew vengî vindert’
Dewamê qiseyê xo de Muhîttîn Muguçî da zanayene ke ê sey OHD’î waran de hêrişê verva şarî raporê xo girewtê dest, raya pêroyî rê pare kerdê û vat: “Serê şarê kurd, cinîyê kurd, ma û gedeyê kurdan ser o hêrişî virazînê. Çalakîyê ke yenê viraştene hetê huqûqî ra tu astengîyê înan çin a. La Tirkîya de nê hêrişî serê şarê kurdî de zêdetir benê. Xeylê wextan kesê ke tewrê çalakîyan benê, kuçeyan de bi şîdet yenê girewtene, îşkence ro înan yeno kerdene û yenê destbendkerdene. Sey OHD’î ma na rewşe bi çimanê xo dî û avukatê ma yê waran nê çî belge kerdê û raporê xo amede kerd û raya pêroyî rê pare kerd. No raporî mojna ke hêrişan ferq nêvisto mabênê kesêke, gede, cinî, pîr û ciwan heme bîyê hedef. Şarê kurdî bi yew vengî verva nê hêrişan vinderto. Nê hêrişan mojna ke sîstem wazeno kurdan çin bikero, hema zî polîtîkayanê xo dewam keno. La ma mecbûrê ke vurnayîşêk virazê.”
‘Ma do şopdarê dewayê înan bê’
Muhîttîn Muguç dîyar kerd ke yê sey huqûqnas do wareyê huqûqî û komelî de çîyê muhîmî çi bê do bikerê û qiseyê xo wina qedêna: “Ewro serê şarê kurdî de şîdet û îşkence dewam keno. Ma sey pawitoxê heqê merdiman şopdarê nê dewayan bê. Heta ke merdimî yena pawitene, ma do têkoşîna xo dewam bikerê. ma ewro raporê xo vila kerd û ma do siba zî şopnayîşê nê dewan bikerê. Ma wazenê şarê kurdî bi cîrananê xo yê ereb, tirk û farsî reyde mîyanê sîstemêko demokratîk û aştîyane de biciwîyê. Ganî ma serê bingeyê demokrasî de têdir cuyêka newî awan bikerê.”
