Peymana 29ê Çeleyî ke mabênê HSD û Hukmatê Demkî yê Sûrîye de ameye kerdene, aşmêke xo dima verdaye. Tay gamê îdarî û leşkerî bêrê eştene zî, domnayîşê dorpêçê Kobanê û kêmayîya temînatê Qanûnê Bingeyî nîşananê persan zêdîneno.
Rojava de xoverdayîşê şarê kurdî yê des serran vera hêrişanê hêzanê emparyalîstan û aktoranê herême bi sey kelayêk. Peymanê 10ê Adare û 1ê Nîsane ke 2025î de ameyî îmzakerdene, xeylê reyî ameyî binpaykerdene, grûbanê çeteyan serkêşîya HTŞyî de bi paştdayîşê dewleta tirke vera Rojawanî şer da destpêkerdene. La xoverdayîşê şarê kurdî, QSD û dostanê înan ê her hetê dinya nê hêrişî peyser qeldayî Peymana 29ê Çeleyî ya 2026î arde masa ser.
Serra 2025î semedê kurdan zaf zehmet vîyart ra. Peymana 10ê Adare qala entegrasyonî bikero zî hetê HTŞ û grûbê ke dewleta tirke paştî dana ci ameye binpaykerdene. Pêkewtişî bîyî giran û pêvînayîşê Fermandarê Pêroyî yê HSD’yî Mazlûm Ebdî û Îlham Ehmed bênêtîce mendî. Wextê kombîyayîşê HTŞ’yî yê Parîsî ke binê çimdarîya Amerîka û Îsraîlî de ame kerdene, 6ê çeleyî de vera taxanê Şêxmeqsûd û Eşrefîye ê Helebî hêrişan dest pêkerd; 16ê çeleyî de hêrişanê vera Dêr Hafir, Tebqa, Reqa û Dêrazor dest pêkerd.
Pêvînayîşê 19ê çeleyî yê Şamî de vatişê “Hesekê û Kobanê veng bikerê, çekanê xo ronê” hetê HSD’yî ra ame redkerdene. Bado ke hêriş heta Kobanê, Hesekê û Qamişloyî vila bîyî, Îdareyê Xoserî yê Rojavayî seferberîye îlan kerd. Xoverdayîşê şarî bi sebebê nêrazîbîyayîşê mîyanneteweyî.
27ê çeleyî de Mazlûm Ebdî û Îlham Ehmed şîyî Şam, Peymana 29ê Çeleyî îmza kerd û 30ê çeleyî de Merkezê Çapemenîye ya HSD’yî û Serekîya Enformasyonî ya Sûrîye peymane daye eşnawitene. 30ê çeleyî de takvîmê peymana adirbirnayîşê hîrayî û peymana entegrasyonî dest pêkerd.
Hemserekê Pêroyî yê DEM Partî Tuncer Bakirhanî kombîyayîşê şarêkî de vat: “Birêz Ocalanî raya verêne ra HSD’yî ra vano Şamî reyde prosesê demokratîkî bidê destpêkerdene. Anqara ra vat ‘plano ke tesfîyekerdişê kurdan hedef genê tede ca nêgerê.’ Ma ra zî vat ‘wayîrê Rojavayî bivejê.’ Nê tewirê Birêz Ocalan hêrişê ûcayî vindarnayî û verê peymane akerd.”
Goreyê peymane ganî hêzê leşkerî do biancîyê, esîr û tepişteyî bêrê takaskerdene, şaro ke erdê xo ra bîyo agêro û heqê kurdan Qanûnê Bingeyî de bêrê garantîkerdene. Tay averşîyayîşî bibê zî caardiş raşt nîno rayraberdene. Peyman mabênê her di hetan de sey metnê adirbirnayîşê hîrayî û entegrasyonî ame îmzakerdene la rixmo ke aşmêke vîyarte, war de goreyê peymanê nîno têgêrayene. Tay gamî bêrê eştene zî dorpêçê Kobanê dewam keno û temînatê heqanê kurdan ê Qanûnê Bingeyî nêameyî caardene.
2-3 sibate de konvoyê Hêzanê Asayîşî yê Pêroyî yê ke girêdayeyê Walîtîya Dera yê, resayî Hesekê û Qamişlo; bi temamî 214 personelî ameyî sewqkerdene. 10ê înan sey ekîba teknîkî Hêzanê Asayîşê Zereyî yê Rojavayî reyde dest pê xebate kerd.
4ê sibate de Nureddin İsa Ahmed’i (Ebû Omer Xanîka) Walîtîya Hesekê rê ame tayînkerdene. No sey gamêka îdarî ame hesibnayene. Herêma Cizîrê de hêzê leşkerî merkezanê bajarî ra ancîyayî tugayanê xo; noqtayanê stratejîkan sey warê teyarayan û warê pertrolî de averşîyayîş bîyî.
Tewr peynî de di rojî verî bajarekê Çelebiyê yê Kobanê de nûqtayê hemparî yê kontrolî ameyî ronayene. Yeno plankerdene ke Hêzê Asayîşê Zereyî yê Kobanê, Hêzanê Asayîşî yê Pêroyî yê Hesekê rê bêrê girêdayene û tugayêk Tumenê Helebî rê bêro entegrekerdene. Noqtaya hempare ya Şêxlerî û noqtaya kontrolî ya newî ya Çelebiyê sey gamanê neweyan yenê destgirewtene.
Agêrayîşê kesanê ke erdê xo ra bîyî de hêvî bibo zî, qîm nêkena. 2018î ra nata 300 hezaran ra zafêr efrinîjî maxdûrê xesp û surgunî yê. 16ê sibate de Yewîya Efrînijan da pêhesnayene ke 400 ra zafêr keyeyî do agêrê Cindirês, Mebata û Şiyê. 23ê sibate de fermandarê asayîşî şîyî Efrîn û Heleb û komîteyê hemparî nayî ro; konvoyo verêne de 400 ra zafêr keyeyî ca genê. No averşîyayîş destkewteyo merdimî bo zî îadeyê mulkî û temînatê asayîşî hema zelal nîyê.
Dorpêçê Kobanê 20 çeleyî ra nata hema dewam keno. No zî herême de bawerî kêmneno. Na rewşe mojnena ke HTŞ hema binê tesîrê dewleta tirke de yo. Şam entegrasyonî tam nêano caardene. Madeyê temînatê heqanê kurdan serê kagitî de mendo; no zî peymane tehdît keno.
Peymana 29ê Adare semedê Rojavayî bîye noqtaya bedilnayîşî: Bi peyserqeldayîşê hêrişan bêrê entegrasyonî ame akerdene. La goreyê averşîyayîşanê aşma verêne, warê asayîşê yo raştkîn çîn o.
