Rayberîya Komela Cinîyan a Rosayî Esra Çîçek Mercan dîyar kerd ke “Serra Keyeyî” de 395 cinî ameyê kiştene û dewlete bi polîtîkayanê xo wazena vengê cinîyan qut bikerê û vat: “Ma do vera nê polîtîkayanê îqtîdarî xover bidê. Azadîya cinîyan azadîya komelî ya.”
Serekkomaro AKP’yîj Tayyîp Erdogan destpêkê serra 2025î de eşkerayîyêk dabî û serra 2025î sey “Serra Keyeyî” îlan kerdbî. Bi nê qerarî zî bi nameyê “pawitişê keyeyî” ame parekerdene. Goreyê daneyanê Platformê Ma do Kiştişê Cinîyan Vindarnê serra 2025î de tewr kêm 395 cinî hetê camêrdan ra ameyê kiştene.
19ê nîsana 2025î de Wezaretê Weşîye bi “Telîmatnameyê Sazgehanê Weşîye yê Taybet ê Teşhîs û Dermankerdişê Lingan ser o de” merkezanê weşîye de sezeryanê plankerdeyî qedexe kerdê. Nêweşxaneyanê Bîyayîşî de sezeryan vatişê doktoran reyde yeno kerdene. AKP’yî bi nê bedilîyayîşî waşt ke bîyayîşê bi rayîrê sezerayanî qedexe bikerê. Maçanê futbolî de pankartê “Yo xozayî bîyayîşê normal o” ame akerdene. No kerdiş hetê cinîyan ra nêame qebulkerdene û mîyanê serre de vera ney gelekî reaksîyonî ameyê mojnayene. Cinî qadan de vera ney wirzîyayê û vat ke “Ma serra keyeyî qebul nêkenê.”
Homa kerd ke serra pawitişî bîye’
Serekkomaro AKP’yij Tayyîp Erdogan û rayedarê dewlete “Serra Keyeyî” sey “pawitişê cinî û keyeyî” pênase kerdbi. La serra 2025î de ke sey “Serra Keyeyî” ameybî eşkerakerdene, bi seyan cinî ameyê kiştene. Goreyê daneyanê Platformê Ma do Kiştişê Cinîyan Vindarnê serra 2025î de tewr kêm 395 cinî hetê camêrdan ra ameyê kiştene. Goreyê daneyan cinî se ra 64,7 zereyê keyeyî de ameyê kiştene. Stenbol de 54, Amed de 21, Îzmîr de 20, Antalya de 19, Anqara da 16, Edene de 14 cinî ameyê kiştene.
Serra xoverdayîşî
Cinîyan vera “Serra Keyeyî” qadan de vengê xo berz kerd. Îqtîdarê AKP û MHP’yî waşt ke qadan cinîyan rê qedexe bikerê û vengê cinîyan qut bikerê. 7ê adare de; Qaymqamîya Beyogluyî yê Stenbolî çalakîyanê 8ê Adare ra ver heme çalakî qeza de qedexe kerdbî. Cinîyan vera qedexeyî “Rayîrşîyayîşo Femînîst ê Şewe” organîze kerd, rayîrşîyayîşî de 2ê ci gedeyî tewr kêm 112 kesî ameyê destbendkerdene. Reyna 25ê teşrîna peyêne de heme çalakî û eşkerayî qeza de ameybî qedexekerdene. Polîsan hêrişê rayîrşîyayîşê Stenbolî kerdbi û tewr kêm 14 cinî ameybî destbendkerdene.
‘Serra 2025î de 395 cinî ameyê kiştene’
Raybera Komela Cinîyan a Rosa Esra Çîçek Mercan dîyar kerd ke goreyê daneyanê Platformê Ma do Kiştişê Cinîyan Vindarnê serra 2025î de 395 cinî ameyê kiştene û wina vat: “Cinî tewr zaf zereyê keyeyan de ameyê qetilkerdene. Yeno vatene ke ‘seba cinîyan cayo tewr ewle keye yê’ no rast nîyo. Îqtîdar serra 2025î sey ‘Serra Keyeyî’ îlan kerdbî. La no qerar seba pawitişê cinîyan nêbi. Seba ke nêverdê cinî keye ra vejîyê, no qerar ame girewtene. Îqtîdar wazeno cinî keye de biba û çîyêko bîn nêkera. Cinî nêwazenê keyeyan de bimanê û bêrê girewtene. Cinî zereyê cuye de yê, cinî her ca de yê. Dewlete bi polîtîkayanê xo wazena vengê cinîyan qut bikera. Ganî dewlete cinîyan rê cuyêka hempare û azade awan bikera. Wezîfeyê dewlete yo.”
‘Seba ke keyeyêko demokratîk bêro awankerdene ma do bixebitîyê’
Esra Çîçek Mercan îfade kerd ke do seba cinîyan serra 2026î de xover bidê û qiseykerdişê xo wina qedêna: “Seba ke keyeyêko demokratîk bêra awankerdene ma do bixebitîyê. Azadîya cinîyan azadîya komelî ya. Ma do vatişanê xo her qade de îfade bikerê. Polîtîkayê îqtîdarî vera cinîyan ê. Ma do vera nê polîtîkayanê îqtîdarî xover bidê û qadan de vengê xo berz bikerê.”
