Sazgehê ziman û kulturê kurdî yê Stenbolî seba 21ê Sibate Roja Ziwanê Kurdkî ya Dinya rayîrşîyayîşêk viraşt badê rayîrşîyayîşî eşkerayî ameye dayene û wina vat: “Eke astengîyê serê ziwanê kurdkî bêrê wedaritene, na seba averşîyayîşê prosesî zî gamêka muhîm a.”
Çalakiyê 21ê Sibatê Roja Ziwanê Kurdkî ya Dinya Kurdîstan û Tirkîya de dewam kenê. Komeleya Cigêrayîşan ê kurdkî ya Stanbolî, Ma Musîc, NÇM, Komîsyonê Zîwanî ê OHD û HDK’yî semedê 21 Sibate Roja Ziwanê Kurdkî ya Dinya, qezaya Kadikoyî rayîrşîyayîş viraşt. Rayîrşîyayîş vernîya Peykerê Bogayî dest pêkerd û heta Îskelaya Kadikoyî dewam kerd. Rayberê DEM partî, temsîlkarê sazgehê ziwan û kulturî û xeylê welatijî tewrê rayîrşîyayîşî bîyî. Rayîrşîyayîş de pankartê 5 ziwanî “Statu seba ziwanê dayîke, demokrasî seba komelî” ame akerdene û sloganê “Bê ziwan cuye nêbena” “Biciwîyo ziwanê kurdkî” ame vatene.
Badê rayîrşîyayîşî eşkerayî ame dayene. Metnê bi zaravayê Kurmancî hetê endamê Komeleya Cigêrayîşan ê Kurdkî Elîf Şekercî ra ame wendene û metnê bi zaravayê Kirmanckî Hemsereka Komeleya Cigêrayîşan Remzîye Alparslan wend.
‘Ma statuya Kurdkî wazenê’
Vernîya ke eşkerayî bêro dayene Hewmserekê Komeleya Cigêrayîşan ê Kurdkî qisey kerd û wina vat: “Ganî heme kes her ca de bi ziwanê dayîka xo qisey bikero. Ma ewro waştenê statuya kurdkî kenê. Ma perwerdeyo bi kurdkî wazenê.”
‘Ma do her wext heqê ziwanî rê wayîr vejîyê’
Nameyê OHD’yî Stenbolî ser o Îhsan Artunç qiseyê xo de dîyar kerd ziwanê înan seba înan sey şitê dayîke helal o û wina vat: “Heqê perwerdeyî heqêko bingeyin o. Ma zî wazenê heqê xo bi ca bîyarê. Ewro prosesêk est o, ganî dewlete waştenê şarî bieşnawo. “
Rayberê Merkezê Pêroyî yê DEM Partî Murat Mihçi bi ziwanê armenkî qisey kerd û vat: “Ganî şarî nêbê neyarê ziwanê yewbînî.”
‘Ziwan aîdîyetê etnîkî û faktorê nasnameyî yo’
Dima ra Elîf Şekercî eşkerayî wende û dîyar kerd ke heme ziwanî erjê bingeyin yê merdimîye yê û wina vat: “Ganî wayîrê heme heqan bê û her yew sey erjêka unîversal bêro pawitene. Ziwan tena enstrumanê fikir û dayîşûgirewtişî nîyo, sewbîna zî temsîlîyetê grûbêka etnîkî û faktorê nasnameyî yo.
‘Ganî polîtîkayê perwerdeyê zafziwanî bêro caardene’
Elîf Şekercî peynî eşkerayî de ard ziwan ke pawitene û averberdena ziwanê dayîke de xeylê gamê muhîmî est ê û wina dewam kerd: “Gama tewr muhîme aye ka hetê dewletan ra îmkanî bêrê viraştene ke ziwanê dayîke xizmetanê bingeyinî yê sey perwerde, weşîye û hukmî de bieşkê bêrê xebitîyene û na babete sey rastîyêk vejêna vernîya ma. Bi taybetî wextêko merdim verê xo dano meqale û cigêrayîşanê zanistî yê ke perwerdeyê bi ziwanê dayîke sey averşîyayîşêk muhîm vînenê seba averşîyayîşê gedeyan ê hişî, zihnî û psîkolojîk, o wext dîyar beno ke perwerdeyê bi ziwanê dayîke, an perwerdeyo zafziwanî/diziwanî, meseleyêka çiqas muhîm a. Nê esasî ser o Tirkîya de ziwanê diyine ke tewr zêde yeno qiseykerdene kurdkî ya û ma na bawerî de yê ke eke heme astengîyê qanûnî û fiîlî yê vera kurdkî bêrê wedaritene, do seba prosesê çareserî bibo gamêka muhîm e.”
‘Ganî nîzamname, qanûn û mewzûat de vurnayîş bêro kerdene’
Elîf Şekercî dîyar kerd ke çarçeweyê mane û muhîmîya na roje de, ê waştişê perwerdeyê bi ziwanê dayîke kenê û eşkerayî wina qedêna: “Ma wazenê ke xizmetê weşîye, mehkemeyan de heqê pawitena ziwanê dayîke û heme xizmetê pêroyî, ziwanê fermî ra cîya bi ziwananê bînan zî bêrê dayene. Seba nê zî ma vengdayîşê rayedaran kenê ke vurnayîşê û viraştişê muhîmî yê nîzamnane, qanûn û beşê bînî yê mewzuatî de bikerê. Ma waştişê xo tekrar kenê; statu seba ziwanê dayîke, perwerdeyî bi ziwanê dayîke û demokrasî seba komelî.”
