Herêma Serhedî de xeylê qeza û merkezan de projeyê gêrayîşê petrolî, sondajê awe, birnayîşê daram û projeyê HES û GESan ekolojîya herême dekeno rewşêka tehluke. Hemverfekê Têgêrayîşê Ekolojîyî yê Mezopotamyayî Erdogan Odukî dîyar kerd ke dewlete û şîrket bi hemkarî talan kenê.
Vakurê Kurdîstanî de talankerdişê ekolojîyî asta tewr cor de dewam keno. Talano ke bi destê şîrketanê herême yenê kerdene, zerarêko xeylê gird dano xozaya Kurdîstanî. Herêma Serhed de projeyê HES û GES’î, kanê madenan, birnayîşê daran û daristanan û sondajê awe û petrolî xeylê şaristan û qezayan de falîyet de yê û ekolojîya herême ser o texrîbatêko gird kenê. Colemêrg ra heta qezaya Gimgima Mûşî, Xîzana Bêdlîsî ra heta Dîyadîna Agirîyî xeylê cayan de talankerdişê xoza bi serran o dewam keno.
Hemverfekê Têgêrayîşê Ekolojîyî yê Mezopotamyayî û Komela Ekolojîyî ya Wanî (VAN EKO-DER) Erdogan Oduk derheqê talankerdişê xozaya herêma Serhedî de qisey kerd.
Odukî da zanayene ke qezaya Bêgirî ya Wan de gêrayîşê petrolî ameyo destpêkerdene û Şîrketo Anonîm yê Petrolanê Tirkîya nê gêrayîşî dayo destpêkerdene. Odukî îfade kerd ke sondajî ameyê pirodayene û kîmyasalê ke yenê şuxulnayene xoza kişeno û wina vat: “No kîmyasal demo ke herre reyde têmîyan bikewo, do bireso awa binê erdî û seba ke Bêgirî nêzdîyê Deryayê Wanî yo, na awa binê erdî ya ke kîmyasal kewto mîyanê ci do awa deryayî zî biherimna. Maseyan ra heta mîkroorganîzmayê ke derya de yê, heme do bimrê yan zî zerarêko gird bivînê. Qezaya Şaxî de qirkerdişê daristnan est o, Mîks de zî HES ameyo viraştene û no HES do çemê Mîksî ziwa bikero. Westan de kanê xîz û kerreyan û Gelîyê Zîlan ê girêdayeyê qezaya Erdîşî de zî reyna HES ameyo awankerdene. Çemê ke kewenê Deryayê Wanî heme vakur ra yenê û nê çeman ser o zî HES’î ameyê viraştene û tena awa binê erdî menda. Na awa binê erdî zî sondajê awe dayê piro û zevîyê ke tede gubreyê kîmyasalî ameyê şuxulnayene, înan awe danê. Na awa kîmayasale mîyanî de reyna şona binê erdî û binê erdî de Deryayê Wanî reyde têmîyan bena. Antiş û kêmbîyayîşê awa Deryayê Wanî tena girêdayeyê bedilîyayîşê awehewayî nîyo û no çî heme sebebanê kêmbîyayîşî awe ra yo.”
