Hatice İpeka ke 90î serreya taxa Dêrsimî Gazike de weşîye xo ramnena. Qayîla ke timî timî qalê dewrê verî bikero. Çike goreyê aye o waxt, waxtê rindekîye bî. Wina vana: Waxto verênde her çî bi destan bî, nika her çî haziro û rind nîyo”
Taxa Dêrsimî Gazike de jû kokima 90î serrîya ke nameyê xo Hatice İpeka ma rê qalê dewrê verî kena. Eke qalê kar û barê dewrê verî, weşîya dewrê verî kena roştî kewena mîyanê çimanê aye.
1994î ra ver dewa Xozatî Deşte de weşîye xo ramita. Dewa xo ke ama talkerdene, înan kî bar kerdo ameyê Mamekîye.
‘Kare veren rind bi’
Hatice İpeke, ma rê dewa verenê de weşîya xo çutur ramita, kar û xebatê înan senên bîyo û debareyê xo yê ê waxtî ser marê qisey kerd û vat: “Waxtê verênî de ma dewa xo de her karê xo pê destanê xo viraştêne. Ardene destra bîye, berdene destra bîye. Çînitene, vîjnene, vaydayene, sanitene, viraştene, her çî dest ra bî. Piren dest ra viraştêne, Kaşîn dest ra viraştêne. Ma nîşk ramitêne, Nûk, Colvîg û genim ramitêne. Dest ra çînitêne, eştêne serê jûminî tapol kerdêne. Genim girze kerdêne. Çîm fîştêne ra, Gîmî vas ra viraştêne, pûrêştêne jûmin ra, bîyêne jê kindir. Fîştêne ra. Genim eştêne ser. Tawugê gayî bî berdêne cuwen. Hîrê rojî cuwen çarnêne, genim eştêne ser, pê gayî fetelnêne. Digoşî ra genim çarnêne. Ardêne jû ca, vayî dêne. Danê genimî jû hetêde mendêne, sîmer heto bîn de mendêne. Dormeyê genimî xêz kerdêne û mor kerdêne. Vatene ke no morê Sultan Silêmanî yo.
Mirêbayan genim pêmitêne heta ke Axa ame. Axa amêne di kodî ey girewtêne, jû kod dêne ma. Her tim kodê de ey ma ra zêde bî. Axayê ma kî bî. Ma ra zêde girewtêne. Ma mirêbayê cê Mamud Axayî bîme. Rojê ame, ma vake ‘cayê xo bivurnime, çira Axa heqê ma bîjêro.’ Nêverda, ma xeylê da jûminî ra. Ma cayê xo vurna. Axayî ra jû hega kî girewt. Ey hêgayî ra xêlî genim vejîyêne. Serre bîye ma se teneke genim girewtêne. Tepîya ma xo rê banê viraşt. Karê xo teyna kerd, hewceyê kesî nêbîme.”
‘Îtîqat û karê ma jû bî’
Hatice İpeke, qiseykerdîşê xo wina domna û qedêna: “Ma dewa xo de çi kar beno bibo pê dest viraştêne. Hengajî, Mûsene, Cacim, Distar, Mesk, Nîre, Elceg, Cîm. Mesk sûredar re viraştêne, qîfikê dare berdêne tencîk de gîrênêne. Awe bîyêne sur, darî cira vetêne û awe teyna mendêne. Ma postîkî kerdêne ortê tencîkî, postikî bîyêne sur. Nîyazê xo potêne şîyêne virênîya tencikî. Şîyêne serê jîyara Kalê Sîpîyî. Awa jîyare kerdêne meşke, hîrê kemerî eştêne zereyê meşke. Çalike de şepîyî kerdêne raşt, çêrî eştêne meşke. Ma çê de çixa ke cinîkî bîme ma meşke şanitêne. Qanûne ma hînî bî. Ma Mesk, Kemer, çilî û nan guretêne uncîya şîyêne Kalo Sîpî. Awe verdêne tepîya, kemer kerdêne hurendîye. Awe kerdêne cî, ardêne çê. Sanitêne. Most kerdêne cî, hîrê roj sanitêne. Tepîya ron viraştêne şîr potêne werdêne.”
