Mêrdin – Bunyamîn Aydin ku li gundê Haxê yê navçeya Midyadê dijî, li dêra gund fêrgeha zimanê suryanî vekiriye û zarokên gund lê fêrî suryanî dike. Bi saya vê perwerdeyê zarokên suryan bi 3 zimanan diaxivin.
Destpêkê ji ber vekirina Ajansa Welat ku xwerû kurdî ye gelek kêfxweş im. Ajansa Welat di serî de li hemû heval û hempîşeyên min ku ked danê û li tevahiya gelê me pîroz be! Ji ber ku min bihîstibû wê Ajans Welat bê avakirin, biryar da ku jê re nûçeyek amade bikim û piştgirî bidim hempîşeyên xwe. Bêyî ku dirêj bikim dixwazim derbasî nûçeya xwe bibim û hewldana zindîkirina zimanê suryanî vebêjim.
Mêrdîn bi navçeyên xwe ve bajarek pir netew û olî ye. Lê tevî vê taybetmendiya xwe jî weke tevahiya bajarên Kurdistanê li Mêrdînê jî polîtîkayên pişaftin û tekperestiyê hatine meşandin. Ev polîtîka hê jî tine domandin û perwerdeya bi tirkî li zarokên Kurd, Suryan û Ereb tê ferzkirin. Ji bilî vê ferzkirina tirkî ji ber baweriya wan gelek zextên olî jî li suryanên bajar hatine kirin. Ji ber van zext û polîtîkayên pişaftinê bi hezaran suryan bajar terk kirine û berê xwe dane welatên Ewropa.
Pol û pirtûkxane
Suryanên ku bajar terk nekirine û li ser av û axa xwe mane û jiyana xwe didomînin jî hene. Lê ji ber ku hejmara wan kêm maye ji gelek hêlan ve hatine pişaftin. Weke mînak zimanê zimanê kurdî û tirkî ji zimanê suryanî baştir dizanin û xweştir diaxivin. Li gundê Haxê yê navçeya Midyadê ku ji 23 malên suryanî pêk tê, bi armanca ku pêşî li pişaftina li dijî wan bê girtin xebatên perwerdeya suryanî ji bo zarokên gund tên kirin.
Ev xebat li Dêra Meryam Ana ya xwedî dîrokeke kevnar tên meşandin. Gundiyan li dêrê polek ava kiriye û zarokên xwe li vê polê bi suryanî perwerde dikin. Her wiha ji bo ku jê sûd werbigirin gundiyan di heman demê de li rex polê pirtûkxaneyek jî ava kirine. Li pirtûkxaneyê bi sedan pirtûkên bi zimanê suryanî hene. Beriya çend rojan bi komek hevalên xwe re ji Farqînê çûm serdana gundê Haxê û vê rewşê di cih de şopand.
Zimanê Îsa Mesîhî fêr dibin!
Li Dêra Meryem Ana em bi mamosteyê zarokên suryan Bunyamîn Aydin re hatin gelhev û li ser xebatên wan axivîn. Aydin, diyar kir ku ji sala 2005’an ve 19 sal in bênavber li gundê Haxê xebata perwerdekirina zarokên suryan didomîne û ev tişt anîn ziman: “Gund Haxê ji 23 malan pêk tê û hemû niştecihên gund suryan in. Di heman demê de bi qasî 400 malên gund jî li welatên cuda yên Ewropa dijîn. Em ji 4 saliyan heta 12 saliyan zarokan perwerde dikin. Piştî saetên dibistanê zarok tên dêrê û perwerdeyê dibînin. Niha 30 zarok tên perwerdekirin. Her roj bi qasî saetekê zarokan perwerde dikim.”
Aydin, destnîşan kir ku femberê xwe bûye nebûye li gundên suryaniyan ji bo ku ji bîr nekin zarok li dêran bi zimanê suryanî tên perwerdekirin û ev agahî parvekirin: “Ev pergal ne ku tenê li gundê me heye, li hemû gundên me yên suryanî ev pergal hatiye sazkirin. Em tu zehmetî nakişînin. Lê beriya me, di salên 1980’yî de mezinên me newiribûne zarokên xwe perwerde bikin. Niha agahiya Wezareta Perwerdeyê pê heye ku em perwerde didin, lê dengê xwe nakin. Zimanê suryanî zimanekî kevn e û derdora 5 hezar salan dîroka wî heye. Îsa Mesîh pê biaxiviye. Em jî tenê ji bo ku zarokên xwe bi vî zimanî perwerde bikin ders didin û tu problem najîn.”
Êdî bi suryanî jî diaxivin
Di berdewama axaftina xwe de Aydin, der barê encama polîtîkayên pişaftinê yên li gund de jî axivî û bi van gotinan balê kişand ser rewşê: “Li gund malbat hene ku bi suryanî diaxivin lê mezinên me yên bi suryanî nizanin jî hene. Ji ber ku li gund kurdî hatiye axaftin. Malbatên ku zarokên wan bi suryanî diaxivin jî dayikên wan ji gundên ku suryanî lê hatiye axaftinin û ji ber ku bi zarokên xwe re suryanî diaxivin zarokên wan bi suryanî dizanin. Bi saya perwerdeya me niha li gund zarok hem bi suryanî hem bi kurdî hem jî bi tirkî dizanin.”
Aydin, ji bo derfetên li dêrê û xebatên wan ên perwerdeyê jî ev agahî bi me re parve kirin: “Dikarim wiha bibêjim ji bo dêran tu pere nayê dayîn. Lê li dêrê me sindoqa alîkariyê heye. Welatiyên me yên ku çûne derveyî welat bi dêrê re alîkarî dikin. Bi vê alîkariyê xizmeta dêrê tê kirin. Em kesên ku ji dêrê re kar û xebatê dikin jî ji vê sindoqê pewistiyên xwe dabîn dikin. Tişta ku em dikin ji bo ziman û zarokên me ye û ji ber vê sedemê em vî karî dikin. “
Fêrî îlahiyan jî dibin
Di dawiya axaftina xwe de Aydin, bi lêv kir ku ew zarokan dielimînin nivîsandin, xwendin û axaftina bi suryanî û bi van gotinan axaftina xwe bi dawî kir: “Dû re jî em wan fêrî îlahiyên suryanî yên ji bo îbadeta li dêrê dikin. Em heta 12 saliyan perwerdeyê didin, kesên ku bixwazin perwerdeya xwe bidomînin em wan dişînin dêr û manastirên me yên mîna Mor Gabrîelê û perwerdeya xwe hê zêdetir dikin.”
