Hevjîna girtiyê nexweş Onder Poyraz, Fîrdevs Poyraz û birayê girtiyê nexeş Mehmet Darga Hecî Darga anîn ziman ku ji bo pêvajo biçe serî divê dewlet di serî de girtiyên nexweş berde.
“Banga Aştî û Civaka Demokratîk” a Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan ku di 27ê Sibatê de bi rêya şandeya DEM Partî ji raya giştî re hatibû parvekirin di rojevê de ye. Piştî banga Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan pêvajoya çareseriya pirsgirêka Kurd ket merheleyeke nû û li hemû dinyayê jî deng veda. Nîqaşên li ser vê pêvajoyê berdewam dikin.
Di girtîgehan de bi hezaran girtiyên siyasî hene û gelek jî ji wan tevî ku nexweşiyên giran li wan peyda bûne jî nayên berdan. Ji bo girtiyên nexweş bên berdan ji aliyê hiqûqî ve dewlet dê gavên çawa biavêje ne diyar e. Çavê malbatên girtiyan jî li berdana girtiyên wan e. Hevjîna girtiyê nexweş Onder Poyraz, Fîrdevs Poyraz û birayê girtiyê nexweş Mehmet Darga, Hecî Darga li ser rewşa girtiyên xwe axivîn û anîn ziman ku ew ji pêvajoyê bi hêvî ne û xwestin girtiyên wan bên berdan.
Girtiyê nexweş Onder Poyraz
Girtî Onder Poyraz di dema qedexeya derketina kolanan a 14ê Kanûna 2015an de li navçeya Cizîrê ya Şirnexê hatibû ragihandin de bi birîndarî hatibû binçavkirin û girtin. Onder Poyraz bi îdiaya “endamtiya rêxistinê” û “xerakirina yekitî û tevpariya dewletê” du caran cezayê muebedê yê girankirî lê hat birîn. Poyraz ê ku li Girtîgeha Ewlehiya Bilind a Hejmara 2an a Dumlû ya Erziromê tê girtin, di sala 2015an de ji ber guleya ku li pişta wî ketibû ji ber vê yekê di pişta wî de platîn heye. Poyraz ku bi yek gurçikekê dijî, destê wî yê rastê jî felc bûye û rewşa wî ya tenduristiyê her ku diçe xirabtir dibe. Onder Poyraz tevî nexweşiyên giran jî di hucreya yek kesî de tê ragirtin.
‘Nikare di girtîgehê de bimîne’
Hevjîna Onder Poyraz, Fîrdevs Poyraz bi lêv kir ku rewşa tenduristiya hevjînê wê her ku diçe xerabtir dibe û wiha got: “Hevjînê min, bi giranî hatibû birîndarkirin û bi wî awayî hatibû girtin. Di girtîgehê de jî rewşa tenduristiya wî her ku diçe xirab dibe. Di girtîgehê de jî nexweş bû. Niha li girtîgeha Erziromê ye. Li wir ji ber ku tedawiya wî nehat kirin êdî bêhtir ket. Di stûyê wî de fitiq heye. Piştî emeliyat bû jî çend rojan nedikarî rabe ser xwe. Destekî wî pûç bûye. Piştî emeliyatê rewşa wî pir xerab bûbû. Bijîşkan jê re gotiyê nivînek ortopedîk bikire. Lê ew nivîn pir bihabû me nekarî bikirin. Ji ber wê jî fitiqa wî bêhtir giran bû. Di meha borî de li min geriya ji min re got felcê avêtiye lingê min jî. Biribûn nexweşxaneyê bijîşk jê re gotibû êdî divê tu biçe girtîgeha tîpa R piştî wê dibe ku bibin girtîgeha Xartpê ya Tîpa R lê hê nebirine. Heke tedawiya wî baş bihata kirin nedihat vî halî. Heke bihata berdan û me tedawiya wî li derve bikira wê baş bibûya. Ji aliyê din ve jî derfeta me ya çûn û hatinê tune ye. Ji ber ku girtîgeh dûr e em di çûn û hatinê de pir zahmetiyan dikişînin.”
‘Divê girtiyên nexweş hemû bên berdan’
Firdevs Poyraz bal kişand ser pêvajoya li Tirkiyê û Kurdistanê hatiye destpêkirin û wiha axivî: “Divê girtiyên nexweş hemû bên berdan ku li derve tedawiya wan bê kirin. Di girtîgehan de nikarin tedawî bibin. Heke girtiyên nexweş neyên berdan di girtîgehan de rewşa wan wê hê girantir bibe. Niha qala pêvajoyeke dikin weke malbatên girtiyên nexweş em jî dixwazin girtiyên me bên berdan. Heke girtiyên me yên nexweş jî bernedin wê ev pêvajo çawa biçe serî? Hek girtiyên me neyên berdan, nasname û zimanê me neyê naskirin wê çawa pirsgirêka Kurd bê çareserkirin?”
Girtiyê nexweş Mehmet Darga
Girtiyê nexweş Mehmet Darga jî di sala 1992yan de li Mêrsînê tê girtin û 32 sal in di girtîgehê de ye. Mehmet Darga ku li Girtîgeha Tîpa L ya Espiye ya Girsûnê girtî ye, tevî temenê xwe yê mezin û nexweşiyên giran jî nayê berdan. Mehmet Darga ku nexweşiyên wî yên genetîkî yên wekî şekir, nexweşiya mîde, gastrîta kronîk, mîde û 2 caran jî anjiyo bûye di hucreya yek kesî de tê ragirtin. Darga ku di hucreya yek kesî de tê ragirtin, ji ber nexweşî û temenê xwe yê mezin nikare bi tena serê xwe pêdiviyên xwe pêk bîne.
‘Di girtîgehan de tedawiyeke baş jî nayê kirin’
Birayê girtiyê nexweş Mehmet Darga, Haci Darga diyar kir ku birayê wî tevî temenê mezin û nexweşiyên giran jî nayê berdan û got: “Birayê min 32 sal in di girtîgehê de ye. Di girtîgeha Gîresûnê de ye. Sê caran ji ji ber nexweşiya dil anjiyo bûye. Her wiha di çavên wî de jî pirsgirêk hene. Di girtîgehê de tedawiyeke baş jî nayê kirin. Dema em diçin hevdîtinê jî qala nexweşiyên xwe dike û diyar e pirr nexweş e. Ji bilî nexweşiyê jî zextên dewletê jî li ser girtiyan hene. Di hucreya yek kesî de tê hiştin. Temenê wî jî mezin e û nexweşiyên wî jî hene. Ji ber ku nexweş e, mayina wî ya di hucreya yek kesî de jî ji bo wî xetere ye. Heke neyê berdan nexweşiyên wî dê bêhtir giran bibin. Ji ber rê dûr e çûyin û hatina me jî pirr zahmet e. Birayê min di gelek girtîgehan de ragirtî ma. Heke li nêzî me bûya wê derfeta me ya çûn û hatinê jî zêdetir bûya.”
‘Divê dewlet jî gavan biavêje’
Haci Darga destnîşan kir ku ji bo pêvajo biçe serî pirsgirêka Kurd bê çareserkirin û got ku divê dewlet jî gavan biavêje û di serî de girtiyên nexweş hemû bên berdan. Haci Darga diyar kir ku ew dixwazin ji bo hemû gelan aştî û aramî pêk were û wiha got: “Em hemû bi wekhevî bijîn û êdî dayik negirîn. Em dixwazin ev pêvajoya hatiye destpêkirin jî bigihîje serî. Ji bo vê jî divê dewlet jî gavan biavêje. Di serî de divê girtiyên nexweş hemû demildest bên berdan. Heke dewlet bixwaze di seateke de dikare girtiyan berde. Di vê pêvajoyê de gava herî sereke ew e ku girtiyên nexweş werin berdan. Divê gav beramberî hev bên avêtin. Gaveke ew biavêjin, gaveke jî yên din. Bi vî awayî pirsgirêk çareser dibin. Hêviya me pêkhatina aştiyeyê.”
