Konferasê de kurdî vakûrî yewbîyayîşê xo yo netewe nîqaş kenê, seba kurdan mesajê yewbîyayîşê ame dayene, yewbîyayîş êdî tercîhêk ney, lazimîyêko tarîxî yo ke vejîyo orte.
Konferans, hetê Înîsiyatîfê Yewîya Demokratîkî ra salonê Alî Emîrî ya Şaredarîya Şaristanê Gird ê Amed de bi sloganê “Kurdê Vakurî yewbîyayîşê xo yo netewe nîqaş kenê” ameyo organîzekerdene. Hemsereka Pêroyî ya DBP’î Çîgdem Kiliçgun Uçar, Verfekê Înîsiyatîfê Gulcan Kaçmaz Sayyîgît û Mehmet Kamaç, parlementerê Partîya DEM’î, temsîlkarê partîyanê sîyasî, rayberê sazîyanê komela sivîl û xeylî delege beşdarê konferansî bîyî.
Konferans bi rêzgirewtine dest pêkerd
Salonê konferansî de pankartê kurmancî “Dem dema yekîtiyê ye” û bi kirmanckî “Dem demê yewbîyayîşî yo” amê aleqnayene.
‘Planê qilêrinî bi yewbîyayîşî amê puçkerdene!
Qiseykerdişê destpêke hetê Verfekê Înîsiyatîfê Gulcan Kaçmaz Sayyîgît ra ame kerdene. Gulcan Sayyîgît bale ante hêrîşanê ke tarîxî Kurdîstanî de ameyê cuyayîş û dîyar kerd ke sebebo ewilên yê dewamîya şer û nê êşan, nêbîyayena yewbîyayîşî yo. Sayyîgît qiseyê xo wina domna: “Tarîxê Kurdistanî de xeylî dej ame antiş. Sebebî zaf ê, la sebebo ke tewr zêde zerrê ma dejneno na ya ke şarê Kurdî hema zî yewbîyayişê xo awan nêkerdo.”
Şarî bi yew veng vat ‘Kurdî yew ê’
Dewamîya qiseyê xo de Gulcan Kaçmaz Sayyîgît bale ante averşîyayîşê rihê neteweyê û wina vat: “Wexta hêrişî Rojava ser o bîyê, şarê kurdî vejîyê meydanan û yew vengêk vat ‘Yew o, yew o, şarê kurd yew o’ û rihê yewbîyayîşî awan kerd. Ewro herême û Îranî ser o planê qilêrinî virazênê. Lazim o êdî goş bidê şarî.
‘Xebatê yewbîyayîşî xerîtaya ma ya’
Derheqê xebatanê yewbîyayîşê de zî Gulcan Sayyîgît îfade kerd ke heta nika seba yewbîyayîşî xeylî xebatî ame kerdene û ê xebatî xerîtaya înan ê. Gulcan Sayyîgît wina dewam kerd: “Eya, nîqaş muhîm ê, ganî êdî nê vatişî derbasê pratîke bibê. Ma sey Înîsiyatîfê Yewbîyayîşê Demokratîk vanê na seserra yewbîyayîşê şarê kurdî ya. Berpirsîyarîye tenya ê şarî nîya, şar her ca de berpirsîyarîya xo bi ca ano. Nika dora sîyasetê ya ke gamanê pratik bierzo û ma heme berpirsîyarîye bigrê kiftanê xo ser.
‘Ganî tarîxî ra derse bêro girewtene’
Dim ara Verfekê Înîsiyatîfî û Parlamenterê Partîya DEM’î yê Amedî Mehmet Kamaç vejîya kursî ser û muhîmîya netewe ser o erjnayîş kerd. Kamaçî da zanayîş ke pêşengê Kurdan her tim muhîmîya yewbîyayîşî ser o ardê ziwan û destnîşan kerd ke ganî tarîxî ra derse bêro girewtene.
‘Yewbîyayîş êdî tercîh nîyo, mecbûriyet o’
Lazimîya yewbîyayîşî ser o Kamaç dîyar kerd ke no êdî tercîhêk nîyo mecburiyet o û vat: “Wexta Şêx Seîd ame dardakerdene vatê ‘apêymende yê’ wexta Seyîd Riza ame dardakerdene reyna nasnameyêke qijêk ser o pênase kerde. No sebeb ra derdêk ma est o û ganî ma ca de yewbîyayîşê xo awan bikerê. No serdem de yewbîyayîş seba kurdan êdî çîyêko tercih nîyo. No wext derbas bîyo, yewbîyayîşê netewî seba şarê kurdî mecburiyet o.”
‘Wezîfe awankerdenê yewbîyayîşî yo’
Kamaç ard ziwan ke şarê kurdî helwestê xo seba yewbîyayîşî xeylî zelal eşkera kerd û wina dewam kerd: “Şarê kurdî helwestê xo nîşan da û wezîfê me yo yewim awankerdena yewbîyayîşê şarê kurdî yo. Ganî ma êdî nîqaşan ra derbas bibê û bi zelalî qisey bikerê ke ma yewbîyayîşê xo pratîkî de awan bikerê.”
Mesajê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan ame wendiş
Dewamîya konferansî de rolê Rayberê Şarê Kurd Abdullah Ocalanî ke awankerdena netewa demokratîk û yewbîyayîşî kurdan de ame vîradene. Na çarçewa de, mesajê Rayberê Şarê Kurd Abdullah Ocalan derheqê babeta ke tede vengê xurtkerdişê têkoşîne û caardena yewbîyayîşî kerdbi, hetê endamê Înîsiyatîfê Yewbîyayîşê Demokratîk Hîlmî Aydogdu ra beşdaran rê ame wendiş.
‘Ewro kare ma keda ma seba yewbîyayîşî berz bo’
Badê wendişê mesajê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî Hemsereka Pêroyî ya DBP’yî Çîgdem Kiliçgun Uçare qisey kerd. Çîgdeme da zanayene ke gere şarê kurd mîyanê xo de yewbîyayişêko demokratîk awan bikero. Çîgdeme vat: ‘’Ewro karê ma keda ma seba yewbîyayîşî berz bo. No yewbîyayîş ganî demokratîk bo. Coka ma vanê yewîya demokratîk. 27ê sibate de Serekê Rayberê Şarê Kurdî yew vengdayîş da. Vengdayîş de vat ke ‘ma çîyêk qezenc kerd, nara tepîya kes nêeşkeno vajo kurd çin o, ziwanê kurdî çin o, ma înkar orte ra da wera’ û nika rayîrê ma şono azadîya şarê kurdî û azadîya şaranê bînan. Eke kurd bibo azad pêro şarî bene azad.”
Çîgdeme ard ziwan ke ganî kurd yewbîyayîşê xo awan bikeri, heridîyayîş, cîyayîş êdî karê kurdan nîyo.
Konferans bi nîqaş û erjnayîşê delegeyan dewam keno.
