Hemverfekê Komîteya Amadekar a Konferansê Ziwanê Kurdkî Mehmet Esenî dîyar kerd ke amancê înan o sereke bicaardişê statuyê ziwanê Kurdkî û garantîkerdişê heqê perwerdeyê bi ziwanê dayîke yo û wina vat: “Peynî de encamnameyêk vejîya orte ke 17 qeraran ra yeno pê,. Ma sey sazgehanê ziwanî, do bibî taqîbkerdoxê nê qeraranê ke ma girewtê.”
Sazgehê Ziwanê Kurdkî bi sloganê ‘Statu ra Heta Perwerdeyî, seba Muzakere Çarçiwayêka Newîye’ konferansê xo Çand Ameda ke qezaya Yenîşehîrî ya Amedî de ya, 27 û 28ê hezîrane de viraşt. Konferans bi tewrbîyayîşê bi seyan delege, panelîst, ziwannas, huqûqnas, nuştox û roşnvîran ame viraştene. Konferansî de babetê sey perwerdeyê bi ziwanê dayîke, statuyê ziwanî û polîtîkayê ziwanî bi hîrayî ameyî munaqeşakerdene û eşkerayîyêka encamnameyî ya ke 17 nuqtayan ra yena pê, ameye qebulkerdene.
Hemverfekê Komîteya Amadekar a Konferansê Ziwanê Kurdkî Mehmet Esen ke tewrê konferansî bibî, derheqê encam û amancanê konferansî de ajansê ma rê qisey kerd.
‘Waştişê ma yo sereke statu û perwerde yo’
Mehmet Esenî dîyar kerd ke amancê înan o tewr pîl nê konferansî de dîyarkerdişê statuyê ziwanê Kurdkî û garantîkerdişê heqê perwerdeyê bi ziwanê dayîke yo û wina domna: “Pênasekerdişê komelkî eynî wextî de bi ziwanê ê komelî ra girêdaye yo. Ewro ti nêeşkenî vajî ‘mi statuyê komelêk nas kerd’ la ziwanê aye bêstatu û bêgarantî verdî. Seba ke statuyê şarê kurdî heme waranê dînya de bi hawayêko demokratîk bêro qebulkerdene, verê her çî ganî statuyê ziwanê Kurdkî bêro naskerdene.”
Mehmet Esenî bal ant rola prosesanê sîyasî ser o zî û wina dewam kerd: “Sey sazgehanê ziwanê Kurdkî û sazgehanê demokratîk, seke yeno zanayene prosesêk est o ke hetê Rayberê Şarê Kurdî Birêz Abdullah Ocalanî ra ame destpêkerdene. Ganî ma zî hetê ziwan, kultur û perwerdeyî ra paştî bidî nê prosesî. Ma waşt ke ma babetanê warê ziwanî bi rayîrê nê konferansî bidê munaqeşakerdene û seba ameyoxî çareserîyan bîyarê ver çiman.”
‘Xebitnayîşê ziwanî seba her kurdî pîvanê welatperwerîye yo’
Mehmet Esenî qiseykerdişê xo de behsê têkîlîya ziwan û waranê akademî û huqûqî kerd. Mehmet Esenî da zanayîş ke înan waştbi ke sîyasetê ziwanî û têkîlîya ey a bi akademî, huqûq û komelî ra bi pêroyî bêro afirnayene.
Mehmet Esenî eynî wextî de dîyar kerd ke no konferans hem seba înan, hem seba Tirkîya û hem zî seba dewletanê Ewropa mesajêko pîl o û da zanayîş ke ê wazenî bi na stratejî rayra şêrê. Mehmet Esenî bal ant ser ke xebitnayîşê ziwanê Kurdkî seba her kurdî eynî wextî de pîvanê welatperwerîye yo.
‘Dersê weçiniteyî qîm nêkenê, bedilîyayîşê qanûnî şert o’
Mehmet Esenî îfade kerd ke bêyî perwerdeyê asta gedeyî de ziwanî vîndî benî û wina domna: “Eke ziwan panc-şeş serranê ewilan de seba azanê neweyan û asta gedeyîye de warê perwerdeyî de nêrê dayene, dima ra o ziwan mîyanê wextî de vîndî beno. Seba ke Kurdkî aver şêro ganî heme waranê komelî de, ganî gedeyê kurdan bi ziwanê dayîke perwerde bivînê. No çî bi rayîrê dersanê weçiniteyan nêbeno. Ganî dewleta tirkan çarçiwaya entegrasyonê demokratîkî de qanûn û yasayanê xo bibedilna. Heqê perwerdeyî, heqê vîlakerdişî û heqê statuyê ziwanê Kurdkî ganî bêrê garantîkerdene. Heta ke no nêbo, ma çend panel, komxebate û konferansan vîrazî zî, ma nêşkenî encamêko bi temamî serkewteyan bigîrî.”
‘Ma do bibî taqîbkerdoxê qeraran’
Sewbîna Mehmet Esenî dîyar kerd ke eşkerayîya encamnameyî ya konferansî ya ke 17 nuqtayan ra yena pê, do nêzdîyê de raya pêroyî reyde bêra parekerdene û qiseykerdişê xo wina qedêna: “Di rojî munaqeşayê xurtî ameyî kerdene. Peynî de ancamnameyêko ke 17 qeraran ra yeno pê, vejîya. Mîyanê di-hîrê rojan de ma do nê encamnameyî bi hîrayî raya pêroyî reyde pare bikerî. Ma sey sazgehanê ziwanî, sey sazgehanê demokratîk û temsîlkaranê sazgehanê ke seba komelê kurdî temsîlkarî kenî, yew bi yew ma do bibî taqîbkerdoxê nê qeraranê ke ma girewtê.”
