Amed – Parlamenter Zeynep Oduncu û welatiyên ku beşdarî mitînga bi dirûşma “Ji bo Aştiyê Azadî” ya Amedê bûn diyar kirin ew li pey Rêberê PKKê Abdullah Ocalan in û gotin: “Dibe ku nêzîkatiya dewlet wekî birêz Abdullah Ocalan zelal be.’’
Şandeya ji parlamenterên DEM Partiyê Pervîn Buldan û Sirri Sureyya Onder pêk tê di 28ê Kanûna 2024an û 22yê Çile 2025an de li Girtîgeha Tîpa F ya Îmraliyê bi Rêberê PKKê Abdullah Ocalan re hevdîtin kirin. Piştî hevdîtinên li gel Abdullah Ocalan pêk hatin DEM Partî û Partiya Herêmên Demokratîk (DBP) sê mitîngên bi dirûşma “Ji bo Aştiyê Azadî” dan pêşiya xwe. 2yê Sibatê li Stenbolê, 8ê Sibatê li Amedê û mitînga dawî jî 9ê Sibatê li Mersînê hatin lidarxistin. Mitînga Amedê bi beşdariya hezaran welatî pêk hat. Kesên beşdarî mitîngê bûn têkildarî pêvajoyê ji Ajansa Welat(AW) re axivîn.
‘Divê daxwazên gelê Kurd bi awayekî fermî bên naskirin’
Parlamentera DEM Partiyê ya Êlihê Zeynep Oduncu da zanîn ku ji bo pêvajoyê Rêberê PKKê Abdullah Ocalan û gelê Kurd amade ye û got: “Ev 40 sal in li dijî kurdan polîtikayên bişaftin, qirkirin û tunekirinê tên meşandin. Hêj tecrîda li ser Birêz Abdullah Ocalan berdewam dike lê Abdullah Ocalan ji bo aştiyeke mayînde di sekna xwe de tiştek winda nekiriye û ji bo aştî pêk bê hewl dide. Birêz Abdullah Ocalan peyamên ku bi reya giştî re hatin parvekirin de diyar kir ku ji bo azadiyê amade ye û gelê kurd jî amede ye. Ev bi salan e li Kurdistanê xwîn tê rijandin. Li dijî ewqas qirkirinê lê dîsa gelê kurd di qadan da ji bo aştî û azadiyê dengê xwe bilind dike. Armanca vê mitîngê jî xurtkirina bingeha aştî û azadiyê ye.”
Zeynep Oduncu da zanîn ku peyamên Abdullah Ocalan ji bo aştiyê pir girîng in û wiha got: “Divê rewşenbîr, nivîskar, siyasêtmendar herkes pistgiryê bide pêvajoyê û ji bo çareserkirina pirsgirêka kurd divê di TBMMê de di warê qanûnî de gav bên avêtin. Hewceye ku daxwazên gelê Kurd bi awayekî fermî bên naskirin. Di 2013-2015an de dewletê pêvajo xerab kir û pişt re gelek siyasetmedar girtin. Ji ber vê jî divê ji bo çareseriyê yekemin gavên qanûnî bên avêtin. Em wek partî û gelê kurd amedene. Divê partiyên siyasî yên din jî piştgiriyê bidin pêvajoyê.”
‘Hewceye dewlet gavan biavêje’
Yek ji beşdarên mitîngê Mehmet Kose anî ziman ku ji bo pêvajo li pêş bikeve pêwîste desthilat-dewlet gavan biavêje û got: “Armanca me ya tevlibûna vê mitîngê aştî, wekhevî û azadî ye. Em azadî û aştiyê dixwazin, em şer naxwazin. Gelê kurd di aliyê şer de tu carî gava pêşî neavêtiye. Her tim aştî, wekhêvî û azadî xwestiye. Îro jî tevlibûna me ji bo pêvajoyê ye. Em jî dibêjin ji vî şerê qirêj ê ku li ser gelê kurd tê meşandin re êdî bes e. Tu carî me înkara Dewleta Tirk qebûl nekiriye û em qebûl nakin. Pêwîste ku zimanê Kurdî bi fermî werê naskirin. Pêvajo ji aliyê birêz Abdullah Ocalan ve hatiye destpêkirin, em li pişt birêz Ocalan in. Lê di destpêkê de em dixwazin dewleta Tirk gav biavêje û vê pêvajoyê di aliyê fermî de nas bike. Bi înkar û îmhaya gelê Kurd ev pêvajo nameşe. Behsa çekberdanê dikin lê piştî çekberdanê dê çi bibe nayê gotin, ew welê nabe. Erdogan dibêjê an dê çek berdin an jî dê îmha bibin, em bikuştinê naqedin.”
‘Birêz Ocalan ji bo aştiyê li Îmraliyê li ber xwe dide’
Jiyan Acar jî bal kişand ser polîtîkayên desthilatdariyê û wiha got: “Hatina me ya vê qadê ji bo azadiya Kurdistanê ye. Ji bo ku şer xelas bibe hewceye em bibin yek. Em dixwazin di nav çar parçeyên Kurdistanê de aştiyeke birûmet pêk were. Heta ku em kurd dest nedin hev ev şer dê berdewam bike. Birêz Abdullah Ocalan ji bo aştiyê li Îmraliyê li berxwe dide. Çend caran daxuyanî da û got ez amade me lê dewleta tirk naxwaze aştî çebibe û şerê qirêj dimeşîne. Heta ku dev ji polîtîkayên qirêj bernedin aştî nabe. Dewleta Tirk dixwaze zimanê kurdî tune bike. Em dixwazin bi zimanê kurdî bijîn lê ew nahêlin em bizimanê xwe biaxivin. Dixwazin ciwanên me tevlî nava xebatên qirêj bikin û naxwazin ciwanên me pêşeroja xwe bibînin.”
‘Gel li benda daxuyaniya Abdullah Ocalan e’
Hevserokê MEBYA-DERa Amedê Mehmet Emîn Kiliç durûtiya AKPê bibîrxist û wiha got: “Dîmena mitîngê armanca mitîngê derdixe holê. Îro gel bibandora gotina aştiyê û peyamên Birêz Abdullah Ocalan herikî mitîngê, qad tijê kir, ev tiştêkî gelek balkêş e. Gel li benda daxuyaniya ku dê di 15ê Sibatê de ji aliyê Birêz Abdullah Ocalan ve bê dayîn e. Êdî gel birçiyê azadiyê ye û azadiyê dixwaze. Gel ji qirêjiyê, ji vê bêhiqûqiyê aciz bûye. Dewlet di şer de nikare serbikeve. Di gelek mînakên cîhanê de jî dixuyê, çiqas xwîn hatibê rijandin jî di dawiyê de aştî çêdibe. Êdî herkes bi dil û can dixwaze aştî pêk were, ev xwastin mizgîneyeke ji bo gelê herêmê. Ev mitîng gelekî hêjaye, armanc dawîkirina kuştin û talanan e, daxwaza aştî û aramiyê ye.”
‘AKP ne alîgirê aştiyê ye’
Mehmet Emîn Kiliç bal kişand ser pratîkên AKPê û ev yek anî ziman: “Di vê pêvajoyê de durûtiya AKPê derket holê, AKP heta niha jî ne zelal e. Xuyaye pêvajoyeke derveyî îradeye AKPê derketiye holê. AKP dizane dema ku aştî pêk were êdî AKPyê li holê rabe. Ji ber ku AKP li ser xwînê desthilatê di destê xwe de digire û naxwaze aştî çêbibe. Ji aliyekî ve dibêje aştî ji aliyê din jî bi kayûman îradeya gelê kurd xesp dike. AKP îro jî dixwaze pêvajoyê xera bike, ne alîgirê aştiyê ye. Li gel AKPê exlak û rêgez tunene, AKP tenê berjewendiyên aborî esas digire. Lê ji ber ku naxwaze were tewanbarkirin vê armanca xwe aşkere nake. Piştî vê durûtiyê ez bawerim ku gelê li pişt AKP jî dê êdî durûtiya wan bibine û êdî li pey wan neçe. Heta niha AKPê gelê alîgirê xwe jî xapandiye. Îro MHP ji AKPê bi pêşdetir e, partiyeke weke MHPê xetereyên li ser welatê xwe dibîne û dixwaze gav biavêje.”
