Rayberê MED-DER’î Murat Aydinî dîyar kerd ke do 21ê kanûne de kongreya Enstîtuyê Amedî bikerê û rayberîya newa weçînê û vat: “Ziwan heqo bingeyîn ê şarê kurdî yo, ganî statuyê Kurdkî bêro qebulkerdene.”
Enstîtuyê Kurdkî yê Amedî do 21ê kanûne de Salona Konferansî ya Alî Emîrî ya Şaredarîya Amedî ya Şaristanê Girdî de kongreya xo bikero û rayberîya xo ya newa weçîno. Rayberê Komela Cigêrayîşî ya Ziwan û Kulturî yê Mezopotamyayî (MED-DER) Murat Aydin derheqê kongreya Enstîtuyê Kurdkî yê Amedî de ma rê qisey kerd.
‘Nê prosesî de babeta ziwanî muhîm a’
Murat Aydinî îfade kerd ke prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî reyde hêvîya aştî her wextî ra zafêr bîya û vat: “Ma zî waşt ke sey sazgeha ziwanê Kurdkî nê serdemî de sazgehêka seba çareserkerdişê problemanê ziwanî Enstîtuya Kurdkî awan bikerê. Ma nê prosesî de 200 kurdkîhesan reyde pêvînayîş kerd. Ma fikir û amancê înan girewtê. Enstîtuya Kurdkî ya Amedî serra 2004î ra heta 2016î est bîye. Prosesê OHAL’î de sazgehî ameyê girewtene. Heta ê wextî xebatê ma baş bîyê. Derbeya 2016î ra pey tayê xebatê ziwanî ameyê vindertene. Bi taybetî prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî de babeta ziwanî muhîm a. Nê semedî ra ma hewcedarîya xebatêka winasîne dîye.”
‘Ziwanê Kurdkî qirkerdişî reyde rî bi rî yo’
Murat Aydinî da zanayene ke do sey sazgehê ziwanê Kurdkî 21ê kanûne de kongreya xo bikerê û rayberîya xo weçînê û wina domna: “Amancê ma yo sereke o yo ke dima ke ma enstîtu awan kerd, bi rayîrê esntîtuyî unîversîteyan reyde têkilîyê fermî awan bîyê. Dima ra zî êdî ma do dest bi xebatanê xo yê zanistî û arêdayîşî bikerê. Eynê wextî de do nameyê sazgehe ser o do 3 aşman de reyêk kovarêk bêra çapkerdene. Dersê ke do bêrê dayene zî do zafane ziwan, tarîx, cografya, edebîyat û xeylê dersê cîyayî do bêrê dayene. Ma wazenê seba ziwanê Kurdkî dibistananê destpêkî ra heta unîversîteyan sîstemêk bêro awankerdene û bibo ziwanê fermî û perwerdeyî.”
‘Ganî sîstemêkê perwerdeyî est bo’
Murat Aydin bi nê vatişan qiseyekerdişê xo qedîna: “Kesê ke zanayîşê înan o termînolojîyê ziwanî xurt bo ma do înan reyde hîna zaf bikewê têkilî ke bieşkê vera asîmîlasyonî bibê cewab. Amancê ma o yo ke ma uca de xebatanê Enstîtuya Kurdkî rayra berê. Demo ke komelê kurdî biresê heqêkê xo yê bingeyînî do problemêko winasîn nêvejîyo orte. Nê semedî ra ganî sîstemêkê perwerdeyî bêro awankerdene. Dibistano ewilînî ra heta unîversîte ganî materyalê perwerdeyî est bî ke bieşekê karanê xo yê perwerdeyî bi serûber bikerê.”
