Avûkat Zîlan Esen derheqê Pakêta Hukmî ya 11. ke xeylê faîlî pê ameyê veradayene, qisey kerd û vat: “Na pakête bi bingeyê pawitişê komelî nêameya amadekerdene, eksê ci na pakête seba ke komelî ser o tehlukeyî hîna vêşî bikera ameya amadekerdene. Dewaya Rojda Yakişikli zî nimûneyêka şênber a na pakêtî ya.”
Pakêta Hukmî ya 11. Parlamentoyê Tirkîya de aşma kanûna 2025î de ameye qebulkerdene. Bi qebulkerdişê pakête xeylê faîlî ke hepisxaneyan de yê ameyê veradayene. Sazgeh û rêxistinê cinîyan na pakête sey pakêtêka ke do komelî ser o tehlukeyî vêşî bikera, pênase kenê û erjnenê. Rixmê heme pêşnîyar û nerazîbîyayîşan zî pakêt ameye qebulkerdene û tena girewteyê edlî yenê veradayene.
Pakête ser o munaqeşeyî dewam kenê. Avûkat Zîlan Eser na pakêta hukmî ajansê ma rê erjnaye.
Zîlan Esen bale ant kêmaneyanê sîstematîk ê ke vernîya vêşîbîyayîşê tedaya cinîyan ser o akenê û bi taybetî dewaya Rojda Yakişikli ke hetê Okay Gur ke çarçewaya Pakêta Hukmî ya 11. de amebi veradayene, ameye kiştene ser o vinderet û dîyar kerd ke berpirsîyarîyê dewlete yê huqûqê mîyanneteweyî ameyê peygoşkerdene.
‘Na pakête tehlukeyê hîna vêşî kena’
Avûkat Zîlan Esen dîyar kerd ke huqûqê înfazî qadêko xoser nîyo û ganî fonksîyonê ci yê “pawitişê komelî” aver de bibo û wina vat: “Labelê na pakête bigeyê pawitişê komelî ser o nêameya amadekerdene eksê xi na pakête seba ke komelî ser o tehlukeyî vêşî bikera ameya amadekerdene. Çunke nêzdîyê 55 hezar girewteyan na pakête ra îstîfade kerdo la girewteyê nêweş ê sîyasî teberê telîmatnameyê pakête de ameyê veradayene.”
‘Dewaya Rojda Yakişikli nimûneyêka şênber a’
Avûkat Zîlan Esen binpaykerdiş û çinhesibnayîşanê qanûnî bi nimûneyê dewaya Rojda Yakişikli şênber kerd û wina vat: “Faîlo ke Rojda Yakişkli qetil kerd îmkananê Pakêta Hukmî ya 11. Ra îstîfade kerdbi. Çarçewaya na pakêta 11. de; rîskî nênê esas girewtene, çinbîyayîşê mekanîzmayanê kontrolî yê dimayê veradayîşê faîlan û seba pawitişê kesanê ke teber de yê nêgirewtişê tedbîranê taybet, encamanê giran vejenê orte. Kiştiş û dewaya Rojda Yakişikli zî nimûneyêka şênber a na pakête ya.”
‘Qanûnan de dirîtîyêk est o’
Zîlan Esen dîyar kerd Tirkîya de mabênê qanûnanê nuştekî û pratîkî de dirîtîyêk est o û nê çîyî vatê: “Tirkîta her çend xeylê peymanê mîyanneteweyî qebul kerdbî zî û paştî dana zî, nê peymanî nêyenê caardene. Eke nê peymanî biameyêne şuxulnayene, ewro Rojda Yakişikli nêameyêne qetilkerdene. Polîtîkayê nikayênî sey kontroljerdişê laş û nasnameyê cinîyan yenê pênasekerdene. Serra 2025î de tena şeş aşmanê ewil de 136 cinî ameyê kiştene û sebebê mergê 145 cinîyan zî nêmayo tesbîtkerdene. Na tablo mojnena ma ke kiştiş û tedayê cinîyan ser o qet kêm nêbîyê, eksê ci hîna zaf bîyê.”
