• Kurmancî
  • Kirmanckî
  • |
  • Derbarê Me De
  • |
awelatnavend@gmail.com
Ajansa Welat
04 ADAR 2026
Encamek nîn e
View All Result
  • ROJANE
    Talabanî û Eraqçî li ser geşedanên dawî axivîn

    Talabanî û Eraqçî li ser geşedanên dawî axivîn

    Rejîma Îranê girtiyên siyasî wekî mertalên zindî bikar tîne

    Rejîma Îranê girtiyên siyasî wekî mertalên zindî bikar tîne

    DYAyê li Bender Abbasê li keştiya şerî ya Îranê da

    DYAyê li Bender Abbasê li keştiya şerî ya Îranê da

    Moşekek Îranê ya ku berê wê li Tirkiyeyê bû hate îmhakirin

    Moşekek Îranê ya ku berê wê li Tirkiyeyê bû hate îmhakirin

    Moşekek Îranê kete Qamişloyê

    Moşekek Îranê kete Qamişloyê

    Pervîn Buldan: Tê payîn ku qanûn dê piştî cejne biçin komîsyona edaletê  Mîthat Sancar: Armanca pêvajoyê aştî ye û temînata aştiyê jî edalet e

    Hevdîtina şandeya Îmraliyê ya bi Wezîrê Karên Navxweyî re bi dawî bû

  • JIN
  • ÇAND
  • ABORÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • CÎHAN
  • FORUM
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
    Talabanî û Eraqçî li ser geşedanên dawî axivîn

    Talabanî û Eraqçî li ser geşedanên dawî axivîn

    Rejîma Îranê girtiyên siyasî wekî mertalên zindî bikar tîne

    Rejîma Îranê girtiyên siyasî wekî mertalên zindî bikar tîne

    DYAyê li Bender Abbasê li keştiya şerî ya Îranê da

    DYAyê li Bender Abbasê li keştiya şerî ya Îranê da

    Moşekek Îranê ya ku berê wê li Tirkiyeyê bû hate îmhakirin

    Moşekek Îranê ya ku berê wê li Tirkiyeyê bû hate îmhakirin

    Moşekek Îranê kete Qamişloyê

    Moşekek Îranê kete Qamişloyê

    Pervîn Buldan: Tê payîn ku qanûn dê piştî cejne biçin komîsyona edaletê  Mîthat Sancar: Armanca pêvajoyê aştî ye û temînata aştiyê jî edalet e

    Hevdîtina şandeya Îmraliyê ya bi Wezîrê Karên Navxweyî re bi dawî bû

  • JIN
  • ÇAND
  • ABORÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • CIVAK
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • CÎHAN
  • FORUM
  • SPOR
  • HEMÛ NÛÇE
Encamek nîn e
View All Result
Ajansa Welat
Encamek nîn e
View All Result

Dawiya Meşa Napolyon

Rojger Botan / AW

15 ÇILE 2025 - 08:02
Kategorî: FORUM
A A
Hegel, di şexsê împaratorê fransî Napolyon de pergala netew-dewletê wekî “meşa xweda ya li ser rûye erdê” pênase dike. Ev meş bêguman du sed sal in bênavber didome. Lê niha li Kurdistan û Rojhilata Navîn xetimiye û difetise.

Tê zanîn qada şaristaniya serdestiya dewlet û desthilatdariyê Kurdistan e. Li ser vê axê; şer, qetlîam, komkujî, bêexlaqî û dij-civakiyê şaristanî saz bûbû. Piştî bi hezaran salan, li Kurdistanê bi heman rengî şaristaniya serdest li dijî gelan şer dike, komkujiyan dike, li dijî jin û xwezayê ye û dij-civak e.

Napolyon, hemû daneheviya şaristaniyê di kesayeta xwe de berhev dike û xwe wekî nûnerê xweda îlan dike. Lewre xwe wekî hêza qiralê Romayiyan Sezar û împaratorê Makedonî Îskender didît. Di sala 1802an de li Fransayê baweriyê vê hêza xwe tîne û pergala netew-dewlet ango “meşa xweda ya li ser rûyê erdê” tîne ziman. Du sed sal in ev meşa xweda di destpêkê de li Ewropa û piştre jî li Kurdistan û Rojhilata Navîn, her deverê ku diçe ji bilî qetlîam, komkujî û dij-civakbûyîn tiştek nekiriye. Qiralên Sumeriyan çawa ku xwe wekî xweda pênase dikirin û gel kole û xizmetkarên xwe didîtin, bêguman pergala netew-dewlet jî li ser vî bingehî ji devê Napolyon hatibû ziman.

Gelên Îsraîlî, ango Cihû di pirtûka pîroz a Tewratê de xwe wekî “Gelê ji aliyê xwedê ve hatine bijartin” pênase dikin. Ev gotin di qirna 19emîn de di rastiya pergala netew-dewletê de rê li bîrdoziya nîjadperest vedike. Lewre ji bo her netewî dewletekê ferz tê dîtin. Di kîjan welatî de kîjan netew serdest be dewlet li ser navê wan tê avakirin. Bi vî rengî şerên li Ewropayê û nemaze şerê yekemîn û duyemîn ên cîhanê rû didin.

Tê zanîn ku li Almanyayê di sala 1933an de Hîtler di encama dijberî û nefreta xwe ya li dijî Cihûyan hatibû ser desthilatdariyê. Gotina Cihûyan a “Em ji aliyê xwedê ve hatine bijartin” herî zêde zirarê dide wan bixwe. Hîtler gelê Alman jî bi heman gotina Cihûyan wekî “Nijadê serdest” pênase dike. Bi vî rengî bi milyonan Cihû di komkujiyê re derbas kir. Lewre îro çawa ku li Tirkiyeyê tê gotin “Tirkiye ya Tirkan e”, li Almanyayê jî dihat gotin ku Almanya ya Almanan e. Ev gotin çiqas dişibe gotina Cihûyan.

Li Kurdistanê di şexsê Tirkiye û Îranê de sed sal in meşa Napolyon didome. Desthilatan li Tirkiyeyê tirk, li Îranê fars, li Sûriye û Iraqê jî ereb wekî milletên ji aliyê xwedê de hatine bijartin, dîtin. Ji ber van polîtîkayên yekperest di sala 1915an de gelê ermen û suryan di komkujiyê re derbas kirin. Li dijî gelê kurd jî bi heman polîtîkayan sed sal in bi hemû cureyên êrîşan pêk tînin. Li dijî çand, huner, ziman, civak û siyaseta kurdan polîtîkayên îmha û înkarkirinê xistin meriyetê. Hem dewleta tirk hem jî dewleta Îranê bi polîtîkayên netew-dewlet ango yekperest gelê kurd di her qadê de bi tunekirinê re rû bi rû hiştin.

Di şerê cîhanê ya yekemîn û duyemîn de bi milyonan mirov ji ber van polîtîkayan hatin qetilkirin. Di encama van polîtîkayên pergala netew-dewletê modela Yekitiya Ewropayê wekî çareseriyekê hat jê girtin. Bi komploya li dijî Rêber Abdullah Ocalan hat kirin re jî şerê sêyemîn a Cîhanê hatiye destpêkirin. Armanc heman saziyek wekî Yekitiya Ewropayê li Kurdistan û li Rojhilata Navîn ava kirin bû. Dema ku ev bihata kirin dê pergala kapîtalîst bihata restore kirin. Ango pergala kapîtalîst armanc dikir ku di Kurdistan û Rojhilata Navîn de meşa Napolyon nûjen bike. Lê Rêber Abdullah Ocalan û PKK ji bo wan asteng bû û bi vî rengî Rêber Abdullah Ocalan dîl girtin.

Rêber Abdullah Ocalan li dijî tecrîda girankirî û xwediyên vê pergala îşkenceyê modelek nû ava kir. Di ferqê de ye ku pergala kapîtalîst û modela wê ya netew-dewletê îflas kiriye. Li dijî hemû saziyên kapîtalîst alternatîfa modernîteya demokratîk bi pêş xist. Her wiha li dijî modela netew-dewletê modela konfederalîzma demokratîk bi pêş xist.

Bêguman meşa Napolyon a niha di şexsê Tayyip Erdogan de li Kurdistanê û li Rojhilata Navîn berdewam dike. Erdogan ji xwe zûde ye xwe wekî nûnerê xwedê yê li ser erd îlan kiriye. Ji Napolyon zêdetir xeyalên împaratoriya cîhanî dike. Lê asteng Tevgera Azadiya Kurd e. Ji ber wê jî ji nefret û dijberiya Kurdetiyê di raya giştî de wekî nexweşekî rihî tê bi navkirin.

Erdogan bixwaze û nexwaze jî meşa Napolyon a li Kurdistan û Rojhilata Navîn qediya. Lewre Hîtler ji nexweşiya li dijî cihûyan xwest cihê Napolyon bigire. Lê piştî 12 salan ji vê nexweşiyê xwe bi xwe kuşt. Li Iraqê Sedam jî heman xeyal dikir. Bi têkçûyîna Hîtler li Ewropayê şerê duyemîn a cîhanê bi dawî bibû û modela netew-dewletê têk çû. Bi têkçûyîna Sedam ve jî hat dîtin ku li Rojhilata Navîn jî ev model îflas kiriye. Erdogan jî nexweşek ji Hîtler û Sedam xerabtir e. Statuya li Rojava û hêza PKKê ev nexweşiya wî zêdetir kiriye. Di encamê de Rêber Abdullah Ocalan, ne tenê li dijî pergala netew-dewlet, tevî vê li dijî şaristaniya serdest alternatîfa şaristaniya demokratîk pêş xist û niha ev şaristanî careke din li ser kokên xwe şîn dibe.

Parve BikeTweetWhatsAppParve BikeParve Bike

Nûçeyên Din

Talabanî û Eraqçî li ser geşedanên dawî axivîn

Talabanî û Eraqçî li ser geşedanên dawî axivîn

4 ADAR 2026
Li Mexmûrê Mîhrîcana Çand û Werzîşê ya 4ê Nîsanê destpê kir

Li Mexmûrê Mîhrîcana Çand û Werzîşê ya 4ê Nîsanê destpê kir

4 ADAR 2026
Ji DYAyê daxuyaniyên şer: Êriş dê li tevahiya Îranê zêde bibin

Ji DYAyê daxuyaniyên şer: Êriş dê li tevahiya Îranê zêde bibin

4 ADAR 2026
Sebahat Tuncel: Jin pêşengê paradîgmaya nû ne

Sebahat Tuncel: Jin pêşengê paradîgmaya nû ne

4 ADAR 2026
Moşekên Îranê kêm, êrişên Îsraîl û DYAyê zêde dibin: Li 7 bajaran bi dehan êrişên pêk hatin

Moşekên Îranê kêm, êrişên Îsraîl û DYAyê zêde dibin: Li 7 bajaran bi dehan êrişên pêk hatin

4 ADAR 2026
Rejîma Îranê girtiyên siyasî wekî mertalên zindî bikar tîne

Rejîma Îranê girtiyên siyasî wekî mertalên zindî bikar tîne

4 ADAR 2026

ÊN ZÊDE HATINE XWENDIN

  • Pervîn Buldan: Tê payîn ku qanûn dê piştî cejne biçin komîsyona edaletê  Mîthat Sancar: Armanca pêvajoyê aştî ye û temînata aştiyê jî edalet e

    Pervîn Buldan: Tê payîn ku qanûn dê piştî cejne biçin komîsyona edaletê
    Mîthat Sancar: Armanca pêvajoyê aştî ye û temînata aştiyê jî edalet e

    0 shares
    Parve Bike 0 Tweet 0
  • Rojnameger Oremar: Gel ji Îsraîl û DYAyê bawer nake

    0 shares
    Parve Bike 0 Tweet 0
  • Jinên TJAyî: Pêvajo ji bo mezinkirina têkoşîna jinê fersendek mezin e

    0 shares
    Parve Bike 0 Tweet 0
  • Bi girseyî serdana şîna Denîz Şen kirin

    0 shares
    Parve Bike 0 Tweet 0
  • Rihan Loqo: Şoreşa Jinê ji bo tevahî tevger û rêjistinên jinan bû mînak

    0 shares
    Parve Bike 0 Tweet 0
  • ‘Dildar bi kîjan zimanî bixwazin em ê pirtûka wan bideng bikin’

    0 shares
    Parve Bike 0 Tweet 0
  • Macron: Soza me ji Kurdan re heye û em dê pêk bînin

    0 shares
    Parve Bike 0 Tweet 0
  • ROJEVA 4ê ADARa 2026an

    0 shares
    Parve Bike 0 Tweet 0
  • Înîsiyatîfa Yekîtiya Demokratîk: Em ê li cem têkoşîna demokratîk a gelên Îranê bin

    0 shares
    Parve Bike 0 Tweet 0
  • Nobeta li Bestayê bi dawî bû dê çalakiyên cuda pêk bînin

    0 shares
    Parve Bike 0 Tweet 0

ARŞÎV

  • ADAR 2026 (153)
  • SIBAT 2026 (1043)
  • ÇILE 2026 (1573)
  • KANÛN 2025 (636)
  • MIJDAR 2025 (501)
  • COTMEH 2025 (512)
  • ÎLON 2025 (484)
  • TEBAX 2025 (467)
  • TÎRMEH 2025 (582)
  • HEZÎRAN 2025 (463)
  • GULAN 2025 (577)
  • NÎSAN 2025 (468)
  • ADAR 2025 (540)
  • SIBAT 2025 (514)
  • ÇILE 2025 (594)
  • KANÛN 2024 (628)
  • MIJDAR 2024 (94)

Ajansa Welat, bi nûçeyên taybet, dosya, lêkolîn, dîmen û deng civakê agahdar û ronî dike.

Bi şîara agahiyên rast û objektif weşanê esas digire, li ser şopa heqîqetê agahiyan belav dike.

Ajansa Welat bi nûçe û naverokên xwe dibe deng û rengê welat.

Xwediyê Îmtîyazê: Fahrettîn Kiliç

Berpirsiyarê Karên Nivîsan: Medya Bal

Navnîşan: Fırat Mahallesi, 553. Sokak, Tanlar Şehri Teras Evleri, B Blok,
Kat: 5 - No: 40, Kayapınar, Diyarbakır

Telefon: +90 (532) 519 37 73

E-mail: awelatnavend@gmail.com
Malper: www.ajansawelat.com
Twitter Youtube Instagram Whatsapp
  • Serrûpel
  • Têkilî
  • Derbarê Me De

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne

Encamek nîn e
View All Result
  • HEMÛ NÛÇE
  • ROJANE
  • JIN
  • ÇAND
  • ABORÎ
  • POLÎTÎKA
  • EKOLOJÎ
  • TENDURISTÎ
  • DARAZ
  • CÎHAN
  • FORUM
  • KIRMANCKÎ

© 2024 Ajansa Welat ● Yekemîn Ajansa xwerû Kurdî ● Hemû maf parastî ne