Bînalî Can Erzingan de dewa Ergan de bi weyekerdena mal û dewarî debara xo keno û weşîya xo ramneno. Kulturê hardê dewrêş û xoza rê wayîr vejîyayene ser ma rê vano: “Raya şima wa şima rê embaz bo.”
Bînalî Canî, verê weşîya xo dewa Qeredevrane de ramita. Keyeyê xo çin bîyo. Rojêk bar kerdo şîyo dewa Erzinganî, Ergane de ca dayo xo. Naxire weye keno. Ma ci rê bîme mêman û ma waşt ke ey nas bikîme. Ma rê behsê îtîqat û kulturê xo kerd, behsê xozaya herdê dewrêşî ra wayîrvejîyayene kerd.
‘Ma hona zonê xo qisey keme’
Bînalî Can û êla xo verê dewa Qeredewrana weşîya xo ramitêne ke girêdayeyê Pilemurîye ya. Rojêk bar kenê yenê dewa Ergan a ke girêdayeyê Erzinganî ya. Derheqê cuya xo de ma rê wina vano: “Pîyê mî, dayîka mi, kalik û pîrîkê mî pêro Ergan de şîyê heqîya xo. Lewê ma de, kes nêmend, domanî zewejîyayî şîyê.
Ez qaytê naxira xo kon. 1977î de ma bar kerd ameyîme îta. Dewa ma de zaf sixletîye bîye, zimistanê xo çetin bî, heşîrî ye zaf bî. Rayê dewa ma çin bî. Ma nika rencberîye nêkenîme çike ma faşula ramenîme heş weno, nûkan û gilgil ramenîme xoz weno.
Verê îtîqatê ma zaf rind bî, pîr û talibûn ameyne têlewe. Des û di îmamû de germîya xo potêne. Rojê Xizirî de, qirvane kerdêne. Cem gîrêdêne venga heqî dêne. Ma şîyêne jîyaron ser. Gaxan de nîyazî kerdêne vila. Wisar ke amêne ma şîyêne ware. Cencê nikayî îtîqat nêzanenê. Ma Ergane de îtîqatê xo vîrîra nêkeme. Koyê ma de jîyara ma est a, Golê Gelşî, Hewşa Bawayî est a, Ax Bawa est a. Kokimê ma zonê xo qisey kenê, cencê pêyênî tene fam kenê, la bese nêkenê qisey bikerê.”
‘Xozaya xo rê wayîr vejîme’
Kurdê elewî verî ra girêdayeyê xoza yê. Raya înan raya heqî ya, raya xoza ya aye ra heta bieşkê herdê dewrêşî nêdejnenê, zerar nêdanê ci û nêwazenê kes zerar bido ci. Bi destê dewlete şîrketî teber ra ameyê ke ocaxa kemeran akerê, dewijan nêverdayo. Bînalî Can wina behsê mesela keno: “Valîyê Erzinganî û bejrayîr seweta ke dewa ma de ocaxa kemeran virazê zafa ameyî şî. Ma dewijan; cinî, camêrd, domanî kam ke bî ma avûkatê xo zî girewtî hetê xo ma nêverda ke xozaya ma xirabin bikerê. Dewa ma zaf rîndeka. Koyê ma cayê jîyar û dîyaranê.
Asma Gaxane de seydbazî zaf yenê koyanê ma, vazenê ke malê Pezkovî bîkisê. Ma nêwazeme seydbazî bêrê welatê ma. Nêverdime welatê ma de bendan virazê, HES’an virazê, ocaxanê kemeran akerê. Jîyar û dîyaranê xo ra wayîr vejîyê. Raya xo ra wayîr vejîyê.”
