Şehadetê Hunermenda vengweş û awazşîrîn Hozan Mizgîne ser o 34 serrî vîyartê la hunerê Hozan Mizgîne ke bi têkoşînê azadî ameyo munitene, mîyanê komelî de çiqas şino vila beno.
Têkoşînê azadîya şarê Kurdî xeylî hetan ra şexsîyetê muhîmî û bi bandorî afirnayê. Badê serranê 1980î Têgêrayîşê Azadîya Kurdan nê şexsîyetî mîyanê komelî de dayê vînayene û zerrîyê şarî de cayêko muhîm girewtê. Hozan Mizgîne (Gurbet Aydin) zî nê şexsîyetan ra yewe bî. Hozan Mizgîn ke serra 1962 de dewa Bileydirê yê Êlihî de maya xo ra bîya. Bi deyîran û vindertişê xo yê şorişgêrî awankerdena ‘hunerê şorişgêrî’ de rolêko muhîm girewt. Hozan Mizgîne badê darbeya leşkerî ya 12ê Êlula 1980î de beşdarî Têgêrayîşê Azadîye bî û mîyanê têkoşînê şorişî de ca girewt.
Hîs û dejê şarê xo ardêne ziwan
Şehadetê Hunermend Hozan Mizgîne ser o 34 serrî vîyart. Hozan Mizgîne badê ke beşdarê PKK’yî bena Kampê Beka de Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan reyde perwerdeyo îdeolojîk vînena û seba xebatanê huner û kulturî serra 1983 de şona Ewropa. Hozan Mizgîne Ewropa de pêşengîya xebatanê kultur û hunerî kena, bi deyîranê xo yê “Lo Hevalo”, “Çemê Hêzil”, û “Gundîno Hawar”, “Heval Egîd” zerrîya kurdan de ca gêna. Ewropa de Hozan Sefkanî reyde bingeyê “Huner-Komî” û “Koma Bexwedan” ronenê. Hozan Mizgîne bi berhemanê xo averşîyayîşê ‘hunerê şorişgêrî’ muzîkê Kurdkî ser o tesîrêko gird kena. Dewleta Tirkîya seba ke deyîrê aye Kurdkî û şorişgêrîyê qasetanê aye qedexe kena. La rixmê teda û qedexeyan zî deyîrê aye heta ewro zî hetê milyonan ra yenê vatiş.
Hozan Mizgîne deyîranê xo de dejê şarî kurdî taybetî zî cinîyanê kurdî antê, fikri û hîsê yewîye, hêvî û têkoşînê înan ardê ziwan.
Xo dima mîrasêko şorişgêr verda
Hozan Mizgîne badê çend serranê Ewropa sey fermandarêke derbasê Vakurî Kurdîstanî bena. 11ê Gulana 1992î de Tetwanî de keyeyêko tede manena, hetê dewleta ra yeno dorpêçkerdiş û a zî hêzanê dewlete de kewena şer. Seba ke zana bi saxî nêvejîyena, xo îmha kena. Badê şehadeta Hozan Mizgîne, Hozan Serhed bi deyîra “Mizgîna çeleng, xwedî nav û dend” aye yad keno. A roje ra heta ewro, çar parçeyê Kurdîstanî de, nameyê Mizgîne gedeyan rê yeno paneyene. Hunermendê Kurdî zî mîrasê hunerê şorişgêrî yo ke Hozan Mizgîne xo dima verdayo, xebatanê xo de domnenê.
‘Huner çalakîya azadîye yo’
Rayberî Şarî Kurdî Abdullah Ocalanî erjnayîşanê xo de dîyar keno ke huner, hîs û fikir bi vatişanê asanan nênê îfadekerdene, bi rengêko estetîk dano dîyayene; “Hunermendê heqîqî ê ke eşkenê dej, zerrîweşî û hewnê komelkî bikerê malê tarîxî. Huner çalakîya azadîye yo.”
‘Merdimêke nêeşkê biafirnê, nêeşkenê azad bibê’
Rayberî Şarî Kurdî Abdullah Ocalanî şorişgêrî bi xo sey hunerî pênase keno û wina wano: “Huner, vera tarîtîya sîstemî û koletî, roşnîyê hişmedî yo. Eke Hunerêk nêbo xizmetkarê azadîye, o huner nêbeno ‘huner’, beno wasitayê sîstemî seba xapnayîşî. Şorişgêrî bi xo hunerêko gird o; hunerê awankerdişê cuyêka newe yo. Ganî her şorişgêr wayirî ruh û stîlê hunerî bo. Şorişgêrê ke estetîk û hunerî ra dûr bo, huşk beno û nêbeno cuyaye.”
‘Şexsîyetêka serwexte raştîya xo şênber kerdbî’
Endamê Konseya Rayberê KCK’yî Alî Haydar Kaytan o ke serra 1981 de Hozan Mizgîne naskeno, erjnayîşêk xo de bale anceno şexsîyet û hunerê aye û wina vano: “Mizgîne her çî ra ver, cinî, şorişgêr û hunermendêke bî. Temsîlkarê serdemê tewr bi dej ê tarîxê cinîya kurdî bî. Mumkun o ke merdim aye sey zanayena dejan zî pênase bikero. Dejê ke cinîyanê kurdan antêne, teda û zilmo ke ro înan ameyo kerdene û girêdayena aye ya bi erjanê xo, bi cinsîyeta xo û komelê xo reyde, şexsîyetê xo de bi rengêko pirr û bi hêz temsîl kerdêne. Her çî ra ver, şorişgirêka cinî, hunermend, mîlîtanêke partî û gerîlayêk bî. Her hîrê taybetmendîyan zî şexsîyetê xo de şênber kerdêne. Coka Hozan Mizgîne şaxsîyetêka serwexte bî ke raştîyê xo şênber kerdêne.”
