Serrgêra rojbiyayîşê Seydayê Nêmerdeyî Cegerxwînî de, Komeleya Nuştoxanê Kurdan û Sozder (Komeleya Cigêrayîşanê Kultur, Tarîx û Edebîyatê Fekî) dewa Hesanê ya giredayîyê qezaya Kercewsî ya Mêrdînî de, verê keyeyê ke tede ameybî dinya, pîrozkerdişêk organîze kerd û rojbiyayîşê ey pîroz kerd.
Sergêra rojbiyayîşê Seydayê Nêmerdeyî Cegerxwînî de, Komeleya Nuştoxanê Kurdan û Sozder (Komeleya Cigêrayîşanê Kultur, Tarîx û Edebîyatê Fekî) dewa Hesanê ya giredayîyê qezaya Kercewsî ya Mêrdînî de, verê keyeyê ke tede ameybî dinya, pîrozkerdişêk organîze kerd û rojbiyayîşê ey pîroz kerd. Komele emserre bi sîlsîle çalakîyan Cegerxwînî vîr ana û no vîrardiş dewa ey Hesanê de, verê keyeyê ey de kerd.
Keda Cegerxwînî edebîyat, ziwan û kulturî de
Vîrardişî de, Hemserekê Sozderî Eyup Guvenî yew eşkerayîye daye û bale ante keda Cegerxwînî ya warê edebîyat, ziwan û kulturî ser ke senî yew ziwanê ke verê vînbîyayîşî de bi, bi eserê xo pawito. Gûvenî, Cegerxwîn sey “şaîr, sîyasetmedar û nuştoxêko pîl” name kerd û va ke o erdnîgarîya Kurdistanî ser o zaf geyrayo, la seba helwestê xo yê vera axayî û şêxîye rastê zaf zehmetîyan ameyo. Ancîna, Guvenî ard ziwan ke Cegerxwînî zaf eserê edebî, şîîrî û nuşteyê erjayeyî xo dima veradayê.
Tesîrê Dêrika Çîyayê Mazî şîîranê Cegerxwînî ser o
Guvenî eşkerayîya xo de îzeh kerd ke tesîrê qezaya Dêrika Çîyayê Mazî cuyayîş û şîîranê Cegerxwînî ser o zaf xurt bîyo, la çi heyf ke cigêrayîşê hîrayî nê babete sero kêm ê û wina va: “Waştişê ma o yo ke wendoxî derheqê cuyayîşê Cegerxwînî yê Dêrika Çîyayê Mazî de hîna zêde agahdar bibê. Cegerxwîn serra 1903î de dewa Hesara Kercewsî de ameyo dinya. Badê Şerê Dinyaye yê Yewinî, o vîyerto Rojawanê Kurdistanî, serra 1921î de agêrayo welat û perwerdeyê dînî girewto. Dima, serra 1922î de şîyo Dêrika Çîyayê Mazî û hetê Seyda Mele Îskender Kazimî de perwerde bîyo. Cegerxwînî Dêrike de dest pêkerdo şîîranê xo bi herfanê erebkî binuso, la badê pêvînayîşê bi Şewqî Begê Erxenî serra 1924î de, hîna zêde hîşyar bîyo û dest pêkerdo bi ziwanê kurdkî (herfanê Latînkî) binuso.”
Guven ard ziwan ke seba helwestê Cegerxwînî yê vera axayî û şêxîye, mamostayê ey ey rê vato ke ganî qeza ra vejîyo. Cegerxwîn zî Dêrike ra vejîyayo û vato: “Zera mi Dêrike de manena, ez do şirî, la ez do qet Dêrike xo vîr ra nêkerî.”
Vîrardişê Mamostayê Cegerxwînî zî do bêro kerdene
Guven tewro peynî dîyar kerd ke 24ê Citmenga 2025î de, Dêrika Çîyayê Mazî ya Mêrdînî de, goristanê mamostayê Seydayê Cegerxwînî, Mele Îskender Kazimî ser o, Goristanê Xidra de yew vîrardişo bîn zî do ê organîze bikerê.
