Rayberê Komela Verê Her Çî Gede Îbrahîm Yildirimî dîyar kerd ke her sazgehê ke îdiayêka aye est a eşkena seba na xebate dilopêk awe zî bîyara û wina vat: “Ma wazenê ke warê gedeyan de rêxistina xo awan bikerê. Ma na xebate pîya rayra berê û hêz bidê yewbînan. Sere de vengê gedeyanê Kurdîstanî biresnê heme gedeyanê dinya.”
Pêşengîya Komela Verê Her Çî Gede bi hemkarîya Zarok TV, Konseya Şaristanî ya Amedî, Şaredarîya Amedî ya Şaristanê Girdî û Weqfa Koçberî komxebata bi nameyê “Gedeyan reyde Newe ra Awankerdişê Şaristanan” ameye viraştene. Bi tewrbîyayîşê endam, temsîlkaranê sazgehanê gedeyan û sazgehanê sivîlan komxebate di rojî dewam kerd û bi netîcenameyêk qedîyaye. Rayberê Komela Verê Her Çî Gede Îbrahîm Yildirim amanc û prosesê komxebate ser o qisey kerd.
‘Gedeyî tena ziwanêkî ra nêyenê pê’
Îbrahîm Yildirimî da zanayene ke xebata gedeyan heta astêk aram ê. Xebata gedeyan zafê ci serê ziwanî de yenê rayraberdene û wina vat: “Helbet no çîyêko zaf muhîm o. La wexto ke ma mîyanê keyeyî de gedeyan vînenê, rewşa înan, çîyêke rojane cuyenê, ma vînenê ke mesela tena bi ziwan nêqedêna. Wexto ke şaristanêk yeno awankerdene, parkêk yena viraştene, ‘vanê seba gedeyan a.’ La sey pratîk ma ewnîyenê netîce ra, o zî seba gedeyan nîyo. Helbet xeylê sazgehê ma est ê ke derheqê gedeyan de xebate kenê. Peynî de ma dî ke na mesela de hewceyî bi munaqeşeyêka xurte est a. Yanî şaristanêk goreyê gedeyan bo, goreyê hewceyîyanê gedeyan bo, merdim eşkeno se bikero? Mesela tena ziwan bo temam, o muhîm o, la gedeyî tena ziwanêkî ra nêyenê pê. Yanî perwerdeyê înan, weşîya înan, emnîyetê înan, fehmkerdişê înan, musayîşê înan, her yew babetêka hîra ya. Na çarçewa de ma vat ma do komxebateka winasîne virazê.”
‘Neticeyê tewr xirabî gedeyan vînenê’
Îbrahîm Yildirimî îfade kerd ke ê kesê ke tewrê komxebate bîyê verê cû ra mîyanê xebatanê gedeyan de yê û wina dewam kerd: “Ma waşt ke nê embazanê xo reyde pratîkê xo, tecrubeyê xo yê serê nê babetan de pare bikerê û ma biewnî dinya de na rewşe kamcîn aste de ya û goreyê şertanê Kurdîstanî, hewcedarîyê gedeyanê Kurdîstanî çi yê, goreyê naye çarçewayêka winasîne vejê û ma vajê îradeyê heqanê gedeyan, hewcedarîya gedeyan tespît bikerê. Ma eşkenê vajê na komxebate destpêk a. Fikrê ma tecrubeyê ma û teorîyê ma est ê. Sazgehê ke nê karan kenê ma pîya eşkenê senî gaman bierzê, nê çî vateyan de nêmanê, pratîk û cuye de xo bidê mojnayene.”
‘Astê nîyetî de, kesê ke xo tepîya ancenê çin ê’
Îbrahîm Yildirim dîyar kerd ke na komxebate sey destpêkî ya û do ameyox de dewam aye bi hemkarîyêka girde bêro viraştene û wina vat: “Seke komxebata ma de zî vejîya meydan nika ra dima rayberîyê xoser, sazgehê ma yê sivîlî, kultur û hunerî ra bigîre heta ekonomî yanî heme pîya barêk keweno serê milê înan. Taybetmendîyê sazgeh û dezgeyanê kurdî dîyar ê, yanî çîyê ke vanê bi ca anê.”
‘Sazgehê ke wayîrê îdia yê eşkenê hetkarî bidê na xebate’
Îbrahîm Yildirimî da zanayene ke şer belkî vindert la şero taybet bi hawayêko giranêr dewam keno û vat: “No şero taybet helbet serê nê xebatan de tesîr keno, helbet tengezar keno. La sey temsîlîyetê nê cayî ma wayîrê israrêk û îradeyêk ê. Naye ra ma vat embazê ma, sazgehê ma yê Vakurî, sazgehê ma yê bînî zî tewrê ci bibê ke, ma rewşa yewbînan nêzdî ra bivînê. Wexto ke merdim Amed ra ewnîyeno rewşe ra, rewşa Wanî yan zî Serhed û Botanî nêzano, tena vateyan ser o maneno. Sey tespîtêk wexto ke merdim derheqê gedeyan de qisey keno, heme sazgeh û zîhnîyetî zaf hesas ê. Heme zî çîyêko zaf pîroz vînenê, la wextê pratîkî de êdî nêweşîyê binî, nêweşîyê sey îqtîdarî, nêweşîyê sey modernîteya kapîtalîst kewenê mabên, uca ra pey ti nêeşkenê game bierzê. Helbet sebebî est ê la ma cehd kenê ke nê sebeban bi îradeyê şarî, bi sazgehanê sivîl û dezgeyanê bînan hewanê. No zî gamanê şênber û pratîkan wazeno. Her sazgehêk wayîrê îdia yê, seba na xebate dilopêk awe zî bîyaro û ma eşkenê pêro pîya rayra berê, hêz bidê yewbînan û vengê gedeyanê Kurdîstanî biresnê heme gedeyanê dinya.”
