Hesen Atli eslê xo ra Demeniz o, eşîra înan terteleyê 1938î de zaf bargiranîye dîye. Dewa xo ra, welatê xo ra dûrî nêmendo û ameyo dewa xo de banî viraştê. Venga qomê xo dano û wina vano: “Hardê ma de, dewa ma de gonîya ma rişîyaye, çutur welatê xo caverdîme.”
Hesen Atli weşîya xo Dewa Hêgayê Pîlî de rameno. Eşîra Demenizan ra yo. Eşîra xo 1938î de zaf hêşîrîye dîya. Qirkerdîşe 1938î ra tepîya dewa xo ra koç kerdo şîyo welatanê xerîban. Xeylî serran ra dima peyser şîyê dewa xo de banî viraştê. Nika weşîya xo dewa xo de rameno û pê naye kî zaf şa beno. Hesen Atli, 1938, rojeyê Des û Di Îmamû ser o ajansê ma rê qisey kerd.
‘Bêrê dewanê xo şên bikerê’
Hesen Atli, rewşa Eşîra Demenan û 1938î ser o qisey keno û wina vano: ”Ma Demenûnî me. Pî û kalikê ma na dewe de bîyê. Nameyê dewa ma ra Hêgayo Pîl vanê. Na het de çixa dewî est ê peroyê înan Demeniz ê. 1938î de Elîyo Qiz ke ko de gineno ci mireno, pîyê ey Mîrzê Silê Hemî seba lajê xo aqilê xo şaş keno, beno budela. Ci ra persenê vanê ‘Se bîyo to rê?’ Vano ke ‘Mi kîlitê kowûn kerd vindî.’ Ma her tim kîlitê kowûn anîme xo vîrî welatê xo terk nêkenîme.
Gonîya ma rişîya îta, ma zaf bedelî dayê û hêşîrîye anta. Sarê ma yê bînî kî Qirimê 1938î ra zaf derbeyî girewtî, bîyî hêşîr. Merdê, bîye dirvetin, vêsan û têsan mendê, zerê adirî de, gilê koyî de. Zereyê qomî de, îyê ke ma dîyê keşî nê dîyê. Hetê ra Dewlete adirê ma dawe, hetê ra kî îyê ke ververê dewlete de reçê qomê ma musnê ci, înû adirê maa dawe. Êyê ke reçê ma musnî eskerî, dewlete êy kî qir kerdê.”
‘Kerbela ra nat yaxê ma nê zaliman dest de ro’
Hesen Atli, peynîya qiseykerdişê xo de qirkerdişê 1938î û Kerbela dano têver û wina domneno: “1938 ma rê Kerbela bî. Ma nika rojeyê Des û Di Îmamu gênîme. Uca de kî sarê ma Kerbela de kişt. Ma paştî bidime juminî, kam ke tengîye de mendo, dest berzime ci. Zerê xo de xeletîye wedarîme. Feqirîye, hêşîrîye çin bo. Ûncîya ke her çî ma dest de ro, gurayîşê ma zaf bo, ameyîme dewa xo juminî de aşt bime, veng dana perûne ‘berê dewa xo.’ Vanê kar çin o, bê dewa xo çar bizû weyeke, çar mîyû, çar mangû weyeke. Ça kar çin o, kar est o. yanê illa ke herkes keberê dewlete de kar bikero. Xo ra durimê dewlete belîyo. To ke Mamekîye ra ya îşê to qedîyo. Kes kar nêdano to. Destê ma ra her çî yeno. Ma nika rojeyê Des û di Îmamû gênîme. Çike înan Kerbela de hêşîrîyêde pîle dîye. Reyde bîn endî Kerbela peyser mêro. O tarix ra heta no tarix yaxê ma nê zaliman dest de ro. Kerbela ra nahet yaxê ma nê zaliman dest de ro.”
