Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan pawitişanê xo de dîyar keno ke bêziwan yew komel nêeşkeno vîrê xo yê tarîxî û estbîyayîşê xo bipawo û vano: “Ziwanê yew komelî rûhê ci yo, estbîyayîşê ci yo. Her qada cuye de, keye ra heta kuçeyan, sîyasetî ra heta hunerî Kurdkî bikerê ziwanê cuye. No helwêst vera polîtîkayanê ‘Yewziwanî’ seba awankerdişê cuya newa cewabo tewr xurt o.”
Kurdî bi munasebetê 15ê Gulane Roja Roşanê Ziwanê Kurdkî xo seba pîrozkerdiş û rêzeçalakîyan amade kenê. Ziwan tena amûrê têkîlîye nîyo, eynî wextî de sembolê estbîyayîş, nasname û xoverdayîşê kulturî yo. Wexto ke merdim bi ziwanê xo qisey keno, o tena çekuyan nêlerzneno, tarîx û kesayetîya xo ya komelî zî mojneno. Vîndîbîyayîşê ziwanêkî, vîndîbîyayîşê nasnameyêkê taybet o. Estanek, deyîr, destan û serebûtê yew şarî bi saya ziwanî az bi az yenê resnayene. Têkilîyê merdiman, parekerdişê hîs û fikranê hemparan bi rayîrê ziwanêko zelal mumkin o. Ziwanêko zengîn, yewbîyayîşêko xurt ê komelî zî xo reyde ano. Naye ra Rayberê Şarê Kurdî pawitişanê xo de muhîmîya ziwanî serr o bi hewayêko hîra vindeno, têkoşînê ziwanî ser o perspektîfan dano û derheqê vîndîbîyayîşê ziwanî de zî hişyarîyan keno.
‘Ziwan sey qada xoverdayîşî yo’
Goreyê perspektîfê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî, ziwan tena amûrê qiseykerdişî nîyo, amûrê tewr pîl ê pawitişê cewherî yo. Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî erjnayîşanê xo de bal anceno polîtîkayanê asîmîlasyonî ser o ke verê her çî ziwanî hedef gênê û vano: “Pawitişê Kurdkî sey çalakîyêka sîyasî û nasnameyî ya. Demo ke ziwanêk vîndî bibo, komel zî rastê qirkerdişê kulturî yeno.”
‘Zîhnîyetê netewe-dewlete’
Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan dîyar keno ke ferzkerdişê ziwanê dewletanê serdestan serê kurdan, netîceyê zîhnîyetê “Netewe-dewlete” yo û hişyarîyêka huşk dano: “Merdimêko ke bi ziwanê xo nêfikirîyo, nêeşkeno bibo ‘xo’, yanî wayîrê îradeyêko azad. Perwerdeyê bi ziwanê dayîke heqêko unîversal û xozayî yo. Bê ziwanê dayîke, perwerde beno amûrê koledarîye.”
‘Ziwanê dayîke heqêko unîversal o’
Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan pawitişanê xo de her tim muhîmîya perwerdeyê bi ziwanê dayîke îfade keno û wina vano: “Perwerdeyê bi ziwanê bîyanî yan zî ziwanê serdestî, vîrê gedeyan parçe keno û înan kokanê înan ra qut keno. Seba awankerdişê ‘Neteweya Demokratîke’, averşîyayîşê ziwanê Kurdkî her qadî de sey bingehêk o.”
Zîhnîyetê ‘xonaskerdiş’ û ziwan
Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan pawitişanê xo de bi hîrayî behsê têkilîya mabênê “Ziwan, kultur û zîhnîyetî” keno û wina qisey keno: “Her çekuya mîyanê ziwanêkî de, mîrasê bi hezaran serran ê nê komelî yo. O semedî ra vîndîkerdişê çekuyêk, vîndîkerdişê tarîxî yo. Komelo ke leşa ci yan zî ziwanê ci amebo girewtene, hişê ci zî nêxebitîyeno û nêwazeno azad bibo. Ziwan keleya xoverdayîşî yo.”
‘Çalakîya Rûmetî’
Pawitişanê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî de pawitişê ziwanê Kurdkî sey “Çalakîya rûmetî” yona vînayene û dîyar keno ke heta Kurdkî nêbo ziwanê perwerde, sîyaset û aborî, tehlukeya estbîyayîşê Kurdan ser o nêqedîyena û vano: “Her çekuyêka Kurdkî sey çeperêkê pawitişê vera sîstemanê kolonyalîst yeno hesibnayene.”
‘Estuna sereke ya neteweya demokratîke’
Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan erjnayîşanê xo yê derheqê “Modernîteya Demokratîke” de, ziwanî sey estuna sereke yê Neteweya Demokratîke vîneno û dîyar keno ke şorişê Kurdîstanî eynî wextî de “Şorişê ziwanî” yo û venga şar, ciwan û cinîyan dano: “Her qada cuye de, keye ra heta kuçeyan, sîyasetî ra heta hunerî, Kurdkî bikerê ziwanê cuye. Nohelwêst vera polîtîkayanê ‘Yewziwanî’ cewabo tewr xurt ê awankerdişê cuya newe yo.”
