Qomê Dêrsimî seba aştî û demokrasî pêro pîya yew fekî ra vanê: “Endî aştî bêra, no zulm û heşîrîye wedarîyo. Partîyanê kurdan seba aştî gamî eştî, ganî Bahçelî û Erdoganî kî ju game bierzê. Ganî herkes destê xo biko binê kemere, endî na gonî wedarîyo.”
Qomê Dêrsimî, 1938î ra nat xeylê heşîrîye ante, heşîrîya pêyene zî 1994î de ameyê înan ser o. Kîştene, surgunkerdene, veşnayene û talkerdena dewan û dejê zereyî dîyî.
Kam ke dewa xo ra vejîya teber, peyser bese nekerd ke berê dewa xo. Dewan de keye û gomê dewijan mal û milkê dewijan ameyê veşnayene. Dewijan peyde vengê teyr û turî verda, mezelê kal û pîranê xo verdayî, zêv û jîyarê xo verdayî û bi îstiranê çiman verê xo da şaristanan.
Bargiranîya welatê Dêrsimî, sey laserî zerê çar koyanê Dêrsimî de ameye, şîye. Êyê ke zereyê sûke de mendê, rîyê înan de çewrês leteyî, çewrês dejî asenê. Hetî ra bêveng ê, hetê ra wexto verên xo vîr ra nêkerdo, heto bîn ra zî nêzanê se bikerê. Gegênan zerê çimanê înan de roştîye asena û bena vîndî sona. Nê rojan de aştî ser o xeylê waştiş, qiseykerdiş, ameyîş û şîyayîşî benê. Hebê omid kewto kar. Kesê ke zereyê Dersimî de weşîya xo ramnenê, ma înan ra aştî, raştîye û demokrasî ser o persî persayê. Qomê Dêrsimî derheqê prosesê neweyî de ajansê ma rê qisey kerd.
‘Heq sarê ma hêşîrîye ra vejo bixelesno ra’
Dêrsimij Yaşar Soyluçîçek qalê dewê ke 94î de ameyê talkerdene, behsê înan keno û nîya vano: “Bombayî eştêne dewan, vatêne vejîyê tewer şêrê. Eke nêşîyêne çikê şima est o vetêne teber veşnêne, kerdêne têwerte. Milet dewan ra vejîyayî, tayê ameyî zerê Dêrsimî, tayê şî tewer, tayê merdî tayîne kî feqîrîye û hêşîrîye dîye. Nika dewê ma talê, kes tede çin o. Vazeme pêro kesî şerê dewanê xo. Endî helîkopterî ma ser de mefetelîyê. Sarê ma zaf vazeno ke şêro welatê xo. Heq sarê ma hêşîrîye ra vejo bixelesno ra. Vazenîme ke huzir bêro.”
Weşîye û rindîye bêro
Fîntoz Dûmane tena seba şarê xo nê seba heme şaran aştî wazena û wina vana : “Heq rîndîyê bîyaro. Feqîr û fiqareyî bixeleşîyê ra. Aştî bêra. Heq pêrûne bixelesno ra û tede ma kî tey bixelesno, cencûnê ma bi xelesno.”
Alî Yildiz bişik nêzdîyê polîtîkayanê hukmatî beno û teyna yew cumle vano: “Tayîp sarê ma xaqneno ke rayan bîjêro. Zowbîn derdê dî towa çin o.”
‘Aştî tena fek de esta’
Henî aseno ke Huseyîn Yildirim sîyasetî teqîp keno û kamî çi gamî eştê, kamî se kerdo zano û vano: “DEM Partî ju game eşta, gerê Bahçelî û Erdoganî kî jû game bierzê. Pêro destê xo bînê kemere ra bikerê, endî na gonî werte ra wedarîyo. Dismenîye şêro, aştîye bêro. Vanê ke ma koyê kerdê ra, kotî kerdê ra, kûyê kerdê ra, kes bese nêkeno şêro. Her cayî bê şûwaneyê. Sarê ma jêde terseno çitur şêro dewe? Aştîye bêro ke şêrê. Duwelan de zaf cayan de aştîye ama, ma rê çira mêro. Vazeme kê qomê ma rê, qom û qewile ma rê rindîye û haştîye bêro. Cencî mekîşîyê. Çitur ke di tenî danê pêro, jû yeno vano ‘sima da pêro, bêrê têlewe, qisey bikerê, haşt bê.’ Jûmînî de benê haşt. Na mesela kî hîn bena. Zerê zaf saran de ceng bîyo, amê werê, cemat kerdo û haştîye ama. Jê aştî çîyê de rind çin o. Erdogan û Bahçelî vanê haştîye bibo. Kuyo towa nêaseno? Înû game eşta, çekê xo vesnê, destê xo kerdî bînê kemere, uncîya towa nêaseno.
Qomê ma verên zafêrî merdî tayê şî tewer, şî duwelû. Her çî verba çîmanê ma bî. Reyna kî ma vazeme haştîye bêro. Hetê ra, sarayû virazenê, hetê ra hepsû virazenê, haştîye nîya nêbena. Feqîrîye esta, her çî verê laşêrî de sono, îyê ke bî zengîn her çî şî bî zengîn, îyê ke bî feqîr feqir mendî. Aştî vanê, tena fek de vejîno.”
‘Rindîye rind a’
Haskar Tuncele emrê xo yê dergî de terteleyê 38î dîyo, 94î dîyo qedir û qimetê rindîye zana, o semedî ra fekê aye ra bê rindîye çekuyê nêvejîna: “Rindîye bibo, ma rindîye vazeme. Heq marê rindîye bîyaro. Ma zaf heşîrîye dîye, welatê ma rê rindîye vazeme. Ma hatanû nika dî, nayera tepîya mebo.”
