Li Îraqê ku piştî gefên operasyonên yên Amerîkayê, bi navbeynkariya Hikûmeta Federal a Iraqê beşek komên girêdayî Îranê yên di bin baneya Haşdî Şabî de daxuyandin ku dê çekan berdin. Hind koman ji bo danîna çekan derketina leşkerên NATO û artêşa Tirk wekî şert ragihandin.
Li Iraqê nîqaş û qeyrana komên Îranê berdewam dike. Piştî gefên Îsraîlê û hişyariyên Amerîkayê beşek komên girêdayî Îranê daxuyandin ku dê dest ji çekan berdin û hind koman jî şertên xwe aşkera kirin. Di nav du rojan de Tûgayên Îmam Elî, Tevgera Asaîb Ehl el-Hak û Ensarûllah el-Evfiya daxuyandin ku dê çekên xwe radestî Hikûmeta Iraqê bikin. Her wiha Partiya Tevgera Zanyariyê ku di bin baneya Çerçeveyo Koordînasyonê ya wekî kombûna partiyên siyasî yên nêzîk Îranê tên zanîn jî bi daxuyaniyekê piştgiriya xwe ji bo peyama çek berdanê anî ziman.
Kom teva hemfikir nînin
Di aliyê çek berdanê de di navbera komên Haşdî Şabî de cudahî jî berdewam dikin. Tûgayên Hîzbûlê daxuyand ku anca bi şertê Amerîka bi tevahî ji Iraqê derkeve dê çekên xwe danên. Di daxuyaniyê di wiha hate gotin: “Heta serwerî û ewlehiya welat neyê misogerkirin çek nayê danîn. Ji bo parastina gel û cihên pîroz jî çek wekî pêwistiyekê ne. Dema ewlehiya gel û cihên pîroz, serwerî û yekîtiya axê hate misogerkirin em dê çekan radestî hikûmetê bikin.” Di daxuyaniyê de hate ragihandin ku berxwedan mafek û ji ber vê yekê dê çekên di destê şerkerên wan de bimînin.
Divê artêşa Tirk jî derkeve
Di daxuyaniya Tûgayên Hizbûllahê de hebûna artêşa Tirk a di nav axa Iraqê de hate bi bîr xistin û ev tişt hatin gotin: “Di çarçoveya mûzakereyên ji bo çekdanînê bi hikûmetê re tên kirin de divê mijara leşkerên NATO û artêşa Tirk jî li ber çavan bê girtin. Heta NATO û artêşa Tirk ji Iraqê bi tevahî dernekeve em çekên xwe radest nakin.” Her wiha di daxuyaniyê de hate angaştin ku îhtîmala êrîşek ji Pêşmerge û komên girêdayî Tirkiyeyê yên li Sûriyê bê jî heye û hate xwestin ku li hemberî vê yekê jî ewlehiya parastinê bê dayîn.
Çewsên DYA û gefên Îsraîlê didomiyan
Ev demek bû Îsraîlê komên di bin baneya Haşdî Şabî de wekî hedef nîşan dida û bi riya Amerîkayê dixwest ku ev hêz çekên xwe danên. Di mehên mijdar û kanûnê de li ser hev Nûnerê Taybet ê Iraqê yê Trump Marc Savaya, Nûnerê Taybet ê Sûriyê yê Trump Tom Barrack û rayedarên leşkerî yên Pentagonê li Beşdayê bi Serokwezîrê Iraqê Mûhammed Şia Sûdanî û rayedarên Hikûmeta Navendî re hevdîtin pêk anîn. Di hevdîtina rayedarên Amerîkî asta hişyarî û gefên operasyonê bilind kirin û ji Sûdanî hate xwestin ku ev hêz bên bêçekirin.
Îran neçar e ku qebûl bike
Nîqaşên li ser bêçekirina hêzên girêdayî Îranê ev demek de mijarek sereke ya çapemeniya Iraqê ye. Li gorî nûçe û dahurandinan Îran li hemberî hemleyên Îsraîl û DAYyê zêde nekarî gavên micid bavê û neçar ma ku gav paşve bavêje. Ji ber ku Îran ji hundirê xwe bawer nake û ji guherînên hundirîn ditirs e, li hemberî hêzên derveyî siyasetek tawîzkar tercîh dike. Li gorî çavkaniyên Iraqî riya herî baş ji bo Îranê ew e ku çekdanîna çekên girêdayî xwe qebûl bike. Li gorî dahurînên ewlehiyê ancak bi vê yekê dikarin pêşiya mûdahaleyek Îsraîl û DYAyê bigire.
Bandora Îranê li Iraqê zeîf dibe
Bi çek danîna van koman bandora Îranê li Iraqê qelstir dibe û çav li rê ye ku bandorên vê yên siyasî jî li ser siyaseta Iraq û Rojilata Navîn çê bibin. Her wiha li gorî hind şîroveyan jî ev rewş di heman demê de tê wateya nîqaşkirina hebûna artêşa Tirk a li nav axa vî welatî. Bi taybetî Îran, komên çekdar û siyasî yên nêzîk Îranê dê di vê mijarê de zêdetir israr bikin.
Hebûna artêşa Tirk dagirkerî ye
Li Iraqê gelek komên siyasî û leşkerî hebûna Tirkiyeyê wekî dagirkeriyê pênase dikin û mîna talûkeya herî mezin a li hemberî gel dibînin. Êrîşên Tirkiyeyê yên li hemberî sivîlan jî wekî nîşaneya fikarên xwe raber dikin û diyar dikin ku heta Tirkiye dest ji dagirkeriyê berne de dê çekan daneynin.
