Konferansa PENa Kurd a bi navê “Ji bo bicîkirina bendên manifestoya gîronayê” bi dawî bû. Beşdaran xwestin zimanê Kurdî bê parastin û bibe xwedî statû.
PENa Kurd bi piştevaniya PENa Navneteweyî û Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê bi rasthatina 15ê Gulanê Cejna Zimanê Kurdî bi serenavê “Ji bo bicîkirina bendên manîfestoya gîronayê” 10 û 11ê Gulanê li Çand Amedê konferans li dar xist. Her çar aliyê Kurdistanê û welatên cuda gelek rewşenbîr, nivîskar, zimanzan û mamoste tev li konferansê bûn. Roja duyemîn bi rûniştina 3yemîn berdewam kir. Di rûniştina 3yemîn de Nivîskar û Hevberdevka Komîsyona Ziman, Çand û Hunerê ya DEM Partiyê Cemîle Turhalli, Nivîskar û Lêkolîner Sîdar Jîr li ser mijara “Di Sedsala Dawîn de Rewşa Wêjeya Kurdî”, Mamoste Mozhgan Kavusî li ser mijara “Qefes, Bîranînên Zindanê”, Nivîskar Rojbîn Perîşan “Di Wêjeya Kurdî de Rengê Zindanan, Bandora Zindaniyan”, Nivîskar û Lêkolîner Beyan Ezîzî “Bingeha Sansura li Ser Wêje û Zimanê Kurdî li Îranê / Mînaka Nivîsên Jinan li Rojhilatê Kurdistanê”, Nivîskar Firat Can “Bandora Wêje û Polîtîkayê ya Li Ser Hev” axivîn.
Cemîlê Turhanli diyar kir zimanê Kurdî di bin xeterê de ye, Cemîle Turhalli da zanîn ku divê politîkayên balkêş tînin pêşiya xwe û bixebitin.
‘Girtî bi rêya nivîsê dixwazê dengê xwe bigînin derve’
Dure Nivîskar Rojbîn Perîşan jî axivî û diyar kir ku nivîs li vê erdnigariyê hatiyê afirandin û got: “Ez 30 sal di zindanê de mam. Sosyolojiya zindanê gelek cuda ye. Jiyana li zindanê ji jiyana derve pir dûr e. Girtî bi rêya nivîsê dixwazin dengê xwe bidin derve. Girtîgeh ji bo wejeyê kaniyek e. Ji bo ramana girtiyan dernekeve derve lijneya zindanan jiyana girtiyan dorpeç dike. Bi rêya lêgerinê nivîsên girtiyan qedexe dikin. Civak li derve eleqê nîşanî nivîsên girtiyan nadin. Ev jî rexeneyeke.”
‘Ji her kesî re serbest e ji Kurdan re qedexe ye’
Firat Can jî axivî û da zanîn ku ji konferansek wîsa gelek keyfxweş e û got: “Girtîgeh gelek teng e. Yê ku girtîgeh çêkirinê naxwazin tu kes bi hêz derkevin derve. Girtîgeh jî li gorî vê hatiye avakirin. Pergal li dijî Kurdan dijminatiyê pêş dixe. Tiştên ji bo herkesî serbest e, ji Kurdan re qedexe ye. Kesekî ji bo azadiya Kurdan têdikoşe, rastî êrişên dewletê tên. Wejekarên Kurd hîn nikarin bi rehetî her tiştî binivîsin.”
Nivîskar û Lêkolîner Beyan Ezîzî jî axivî û diyar kir ku jinên nivîskar li Rojhilata Kurdistanê di bin astengiyan xebatan dikin. Beyan Ezîzî da zanîn ku konferansa PENa Kurd gelek giring e. Paşê Mamoste Mozhgan Kavusî li ser mijara bîranînên zindanê axivî û destnîşan kir ku gelek mafên kesan di zindanên li Îranê de tên binpêkirin.
Divê zimanê me bibe xwedî statû
Herî dawî Nivîskar Sîdar Jîr jî axivî û wiha got: “Şikestina gelê me di peymana Qesra Şîrîn de pêk hat. Piştre Sykes-Pîcot de şikest. Di navbera gelê me de sînor danîn. Ez îro bi pasaport diçim Hewlere. Ew ji bandora xwe dide wejeya Kurdî. Rewşa siyasî rast e rast bandora xwe didê nivîskaran. Îro em gelek nivîskar li vir in. Lê me kesî pirtûka hevdû nexwendiye. Ji ber ku welatê me hatiye parçekirin. Cihekî perwerdehiya Kurdî tune be wejê jî pêş nakeve. Berê perwerdahiya Kurdî hebû. Divê îro em bêtir pêş ketibûna. Lê mixabin em paş ve çûn. Sedema van jî parçekirina Kurdistanê ye. Em kêmasiyên xwe dizanin lê ev kêmasî ne yên me ne. Kêmasî yên Tehran, Şam, Bexdat û Enqereyê ne. Ji ber ku welatê me wan perçê kirine. Kurdan gelek berxwe daye lê pirsgirêk ev e ku em ne parçekî cihanê ne. Divê em xwedî statû bin. Divê ziman, çand û nasnameya me di her alî de xwedî statû be.”
Konferans bi formê dawî bû.
