MKGê rapora binpêkirina mafên rojnamegerên jin a meha Nîsan eşkere kir. Di raporê de hate gotin ku di Nîsanê de 2 rojnameger hatine binçavkirin û hê jî 9 rojnamegerên jin girtî ne.
Komeleya Rojnamegerên Jin a Mezopotamyayê (MKG) rapora binpêkirina mafên rojnamegerên jin a meha Nîsanê bi raya giştî re parve kir.
MKGê di beşa nirxandinê ya rapora binpêkirinê de wiha dibêje:
“Wekî Komeleya Rojnamegerên Jin a Mezopotamyayê (MKG), zext, tehdîd û polîtîkayên sansurê yên li dijî rojnamevanan di Nîsana 2025an de bi awayekî sîstematîk berdewam kirin. Di demekê de ku azadiya çapemeniyê li Tirkiyeyê di bin dorpêçeke kûr de ye, rojnamevan barê herî giran ê vê dorpêçê hildigirin. Rojnamevan, ku ji ber nasnameya xwe ya zayendî û her weha nasnameya xwe ya pîşeyî hedef tên girtin, bi du zextan rû bi rû dimînin û tenê ji ber ku rojnamevaniyê dikin, di bin zexta dadweriyê de ne.
Girtin, lêpirsîn, astengiyên fizîkî û sansurên dîjîtal ên ku rojnamevanan hedef digirin ne îstîsna ne, ev bûne wekî sîstematîk. Nûçeyên ku ji bo berjewendiya giştî têne hilberandin têne krîmînalîzekirin; mafê agahdarkirina raya giştî bi polîtîkayên zordar tê tepisandin. Binpêkirinên ku ji hêla rojnamevanan ve di girtîgehan de têne ragihandin, pirsgirêkên cidî yên mafên mirovan ên wekî tecrîd, astengkirina mafê tenduristiyê û sînordarkirinên ragihandinê eşkere dikin. Ev şert û merc li ser sîcîla azadiya raman û çapemeniyê ya Tirkiyeyê xalek reş e.
Azadiya raman û derbirînê mafekî destûrî ye. Lêbelê, dema ku rojnamevan hewl didin ku vî mafî bi kar bînin, ew pir caran xwe li dadgehan, navendên ragirtinê yan jî di hucreyên zindanan de dibînin. Dema ku rojnamevan li ser mijarên wekî aştî, edalet, mafên jinan, li dijî şer an jîngehê nûçeyan çêdikên, dixwazin bi destên darazê bên bêdengkiirn.
Zextên li ser çapemeniyê ne tenê bi qadên fîzîkî ve sînordar in, lê di qada dîjîtal de jî berdewam dikin. Gihîştina naveroka nûçeyan a rojnamevanan, parvekirina medyaya dîjîtal an jî dezgehên nûçeyan tê astengkirin û herikîna agahiyên giştî zirarê dibîne. Ev wêne ne tenê hewldanek e ji bo bêdengkirina rojnamevanan, e lê di heman demê de hewldana bêdengkirina tevahiya civakê ye jî.
Wekî MKG, em careke din tekez dikin: Rojnamegerî ne sûc e. Dengê her rojnamevanekî ku rastiyê dinivîse, pirsan dipirse û li gihîştina agahdariyê digere, dengê hevpar ê vê civakê ye. Rojnamevan nikarin bên bêdengkirin. Em ê li dijî zilm, sansûr û krîmînalîzekirinê dengê xwe bilind bikin û hevgirtina xwe mezin bikin.
Em bang li sazî û rêxistinên navneteweyî dikin ku erkên xwe bi cih bînin; em bang dikin ku daraz bêlaî tevbigere; her wiha em bang li rêxistinên pîşeyî, saziyên jinan û raya giştî dikin da ku li dijî êrişên li ser rojnamegeran xurtir dengê xwe derxin û piştevaniyeke hîn berbiçav derxin holê.”
MKG daneyên îstatîkî yên binpêkirina mafên jinên rojnameger a meha Nîsanê jî berhev kiriye.
1 – Binpêkirina li dijî ewlehî û mafê jiyanê yên rojnamegeran
Rojnamegerên hatin binçavkirin: 2
Rojnamegerên ji bo îfadeyê gazî wan hatiye kirin: 4
Rojnamegerên bi muameleya nebaş rû bi rû man e: 2
Rojnamegerên şopandina wan a nûçeyan hat astengkirin: 2
Binpêkirina mafên li girtîgehan: 7
2 – Binpêkirina mafên azadiya ramanê ya rojnamegeran
Rojnamegerên derbarê wan de doz hatine vekirin: 3
Rojnamegerên hatine cezakirin: 2
Cezayê hepsê: 3 sal û 4 meh
Rojnamegerên darizandina wan dewam dike: 11
Hejmara kesan: 17
Hejmara rojnamegerên girtî (Ji 4ê Çileya 2023yan heta niha): 9
3 – Astengiyên li dijî mecrayên medyaya înternet-dîjîtalê
Hesabên meydaya dîjîtal ên hatine girtin: 2
Lîsteya rojnamegerên girtî
1 – Elif Akgul – Rojnameger
2 – Elif Ersoy – Berpirsa Karê Nivîsê ya Kovara Yuruyuşê
3 – Hatice Duman – Mudura Karên Nivîsê û Xwediya Rojnameya Atilimê
4 – Ozden Kinik – Xebatkara TRTê ya berê
5 – Oznur Deger – Mudura Nûçeyan a JINNEWSê
6 – Rahime Karvar – Rojnameger
7 – Reyhan Hacioglu – Nûçegihana rojnameya Yenî Yaşamê
8 – Saime Oguzhan – Xwediya Îmtiyazê ya Rojnameya Kentim Şişli
9 – Zuleyha Muldur – Ajansa Nûçeyan a Etkinê
