Komên girêdayî Îranê yên li Iraqê nîqaşa çek berdanê didomînin. Heta niha çar koman daxuyand ku dê çekan berdin lê du koman jî danîna çekan red kir û ji bo vê yekê şertên xwe aşkera kirin. Nûnerê Taybet ê Trump bi mijara çekberdanê diçe Iraqê.
Li Iraqê pêşketin û nîqaşên têkildarî çek berdana komên girêdayî Îranê berdewam dike. Li ser berdana çekan di navbera komên di bin baneya Haşdî Şabî de hatine cem hev du helwestên cuda derdikevin pêş. Beşek koman biryara danîna çekan ragihandin û beşek jî ji bo çekberdanê şert û mercên xwe aşkera kirin. Nîqaşên di bin çewsên DYA û Îsraîlê de tên meşandin hêj bi encam nebûne. Heta niha Tûgaya Îmam Elî, Asaîb Ehl el-Hak, Ensar Allah el-Evfiya û Ketaîb Seyyîd eş-Şûheda biryar dan ku çekên xwe radestî Hikûmeta Navendî ya Iraqê bikin û tev li siyasetê bibin.
Du koman şertên xwe gotin
Komên li dijî çek danînê derkidevin jî şert û mercên xwe aşkera kirin. Ketabîb Hîzbûllah û Hareket el-Nûceba destnîşan kirin ku heta şertên wan li cih neyên dê çekên xwe daneynin. Şertên her du koman jî we in ku hemû hêzên NATO û artêşa Tirkiyeyê ji axa Iraqê derkevin û metirsiyên din ên li ser parastina Iraqê ji holê bên rakirin.
Komên danîna çekan qebûl kirîn, balkişandin ser şert û mercên heyîn û ev pêvajo wekî serdemek bi neçarî nirxandin. Çavkaniyek ji rojnameya El-Ahbarê re axivî sedema çek danînê bi van gotinan vegot: “Ji bo me biryarek dijwar bû. Lê em neçar bû nirxandinek rasteqîn bikin. Em dixwazin çek danên û bi temamî siyasetê bimeşînin. Li hemberî dagirkeriyê me têkoşînek bi rûmet da lê niha şert guherîn. Em naxwazin welat ber bi şerek tahrîbkar ve bibin. Lê helwesta me ya li hemberî dagirkeriyê dê bi riyaên siyasî berdewama bike.”
Hin kom çekdanînê wekî dafikê dibînin
Li gorî çavkaniyên nêzî Ketaîb Hizbûllahê jî mijara çekdanînê wekî kêmînekê dinirxînin û balê dikişînin ve van talûkeyan: “Heta hin şert bi cih neyên danîna çekan kemîn e. Divê hemû hêzên biyanî ji nav axa Iraqê vekişin. Her wiha divê mûdaxileyên derveyî yên li hemberî Iraqê jî bi dawî bibin. Ji bo me tawîz ji çekan nayê dayîn.” Pisporê ewlehiyê Mihemmed el-Akûl ji çapemeniya Iraqê re axivî û diyar kir ku li gorî hind koman divê piştî Gazze û Başûrê Libnanê heman senaryo li Iraqê jî pêk neyê. Akûl got ku ev di heman demê de kêmkirina hêzan û xwe ji nûve sazkirinek e.
Sawaya diçe Bexdayê
Ligel nîqaşên çekberdanê ya koman DYA û Îsraîl jî çewsa xwe zêdetir dikin. Nûnerê Taybet ê Trump ji bo Iraqê Mark Sawaya ku mijara çekberdana komên girêdayî Îranê rêve dibe, têkildarî mijarê li ser hesaba xwe ya Xê parvekirinek kir. Savaya di parvekirinê de got ku dê bi rayedarên Iraqê de mijarên ewlehî û razemeniye nîqaş bike û wiha got: “Her wiha emê li ser mijara çekdanîna koman jî biaxivin.” Li gorî çavkaniyên Hikûmeta Navendî ya Iraqê li hemberî çekdanînê mijara entegrasyona van koman a di nav pergala Iraqê û rawestandina êrîşên li hemberî van koman dê bê nîqaşkirin.
