Herêma Serhedî de bi ameyîşê wisarî ra komkerdişê pincarî dest pêkerd. Welatijê ke pincar roşenê ard ziwan ke pincarê ke înan komkerdê tira derman yeno viraştene la qiymetê pincarî nêyeno zanayene.
Bi ameyîşê wisarî û helîyayîşê vewre ra dima koyanê Kurdîstanî de xoza hişyar bena. Mîyanê xozaya Kurdîstanî de vaşê taybetî cayêko zaf muhîm gênê û xeylê werdan de zî yenê karardene. Nê vaşê ke sey pincar yenê namekerdene, herêma Serhedî de taybetî zî herêma Colemêrgî de xeylê bi name û vengî yê. Pincarê ke koyanê Colemêrgî de yenê komkerdene, ne tena sey werdî, sewbîna sey dermanî zî yenê vînayene. Welatijê herêmî vanê ke nê pincarê xoza seba pîze, cîgere û xeylê nêweşîyan feydeyê xo est ê û bê îlac xoza de xo bi xo zergûn benê.
Semedê ereykewtişê wisarî pincarî erey ameyê
Rotox Mustafa Gîrgîn ke behsê erey ameyîşê wisarî kerd û dîyar kerd ke emser vewre zêde varaya û nê semedî ra pincarî erey zergûn bîyê. Mustafa Gîrgîn ard ziwan ke înan aşmêke erey dest bi rotişê pincarî kerdo û vat. “Her serre ma 5ê nîsane de dest bi rotişê pincarî kenê, la emser semedê şertanê hewayî ma 1ê gulane de destpêkerd. Karê ma do heta 20ê hezîrane jî dewam bikero. Tayê pincarî vejîyayê, la hema tayê zî nêvejîyayê. Kenger, Gonîwer/tirşike, mendike gulike, heliz ûsn. nika serê dezgeyan de yê.
‘Pincarî seba xeylê nêweşîyan derman ê’
Mustafa Gîrgîn qalê zehmetîya komkerdişê pincarî kerd û nê çîyî ardî ziwan: “Komkerdişê pincarî xeylê zehmet o, kesêk şino ko heta şan la des kîloyî pincar kom nêkeno. Ma kîloyê pincarî 220 tl ra gênê û bi 250 tl zî roşenê. Kîloyê mendike ma rê 150 tl yeno û ma jî danê 200 tl’ra. Pîyê mi no kar kerdêne û nika zî ez kena. Do heta 20-30ê hezîranî karê ma dewam bikero. Ganî welatijê ma zî wextê pincarî de, balîcan, îsot, beqle snb., nêwerê û zafêrî pincaran werdê xo de bikar bîyarê. Pincar bê îlacê kîmyewî, bi vewre û varan vejîyeno, loma nêweşîyanê mîde, roqila û cîgere rê zaf baş o, mîsal no hingedan o û seba hewt derdan derman o.”
‘Pincar Colemêrg, Reşadîye, Tetwan, Sêrt û Nordizê ra yeno’
Rotox Fikrî Kirmişî dîyar kerd ke pincarê ke nika dezgeyan ser yenê rotene Colemêrg, Reşadîye, Tetwan, Sêrt û Nordizê ra yenê. Fikrî Kirmişî da zanayene ke no pincar heme xozayî yo û xag zî yeno werdene û wina dewam kerd: “Komkerdişê pincarî zaf zehmet o, kesêk şino ko heta şande torbeyêke pincar zor komkeno. O zî keno 20-30 kîlo. Fîyetê pincarî vayo, kîloyê helizî 100, spîpincarê seba keledoşî 250, hingedanî seba nêweşîyan 150 û kengir zî 150 lîra yo.”
‘Tîya de kar û xebate çin a’
Rotox Zekî Gîrgîn vat ke komkerdişê pincarî zehmet o, la welatijî mecbûrê şinê û pê debara xo pê kenê. Zekî Gîrgîn vist vîr ke welat de kar û xebate çin a û nê çîyî ardî ziwan: “welatijêk şino torbeyêke pincar ano û roşeno hezar lîrayî. La ma ewnênê ewro kîloyêke goşt bîyo hezar lîra. Komkerdişê pincarî û ende zor û zehmetî nêkeweno vera keda înan, la mecbûrê seba debara xo şinê nê karî kenê. Nê welatî de kar û xebate çin a, eke hewa zî şilî bo, welatijî nêeşkenê şorê pincar kom bikerê. Xeylê feydeyê pincarî est ê. Derman bi pincarê ma yeno viraştene, qîymetê picarê ma nêyeno zanayene.”
‘Bac pey ma veranêdano’
Welatî Dogan Kirmiş zî qalê zor û zehmetê komkerdişê pincarî kerd. Dogan Kirmiş ard ziwan ke no pincar Kurdîstan de yeno û vat: “No pincar heme şîfa yo, bi xozayî koyan de vejîyeno. Şar zaf reyan vano vayo, la çîyêko ma bikerê çin o. Fatureyê pincarî çin o, ma zî mecbûrî bac hesebnenê û wina roşenê. Banka seba cîhazê posî vergî birnena û no bac bîyo se ra 16. Bac peyma veranêdano. Mecbûrî ma hinî vayî roşenê.”
