Fermandarê Pêroyî yê HSD’yî Mazlum Ebdî veng da şarê Hesekê ke aram bibê û rayîr bidê pêameyîşanê ke hukmatê demkî reyde dewam kenê. Seba çareserkerdişê dosyaya edaletî û problemê tabelayan ê Awanîya Edaletî ya Hesekê. Mazlum Ebdîyî dîyar kerd ke seba dewamkerdişê prosesê entegrasyonî hewce keno ke dosyayê bînî yê derheqê sazgehanê edaletî de nêrê astengkerdene.
Çarçewaya Peymana 29ê çeleyî ya mabênê Hêzanê Sûrîya Demokratîke (HSD) û Hukmatê Demkî yê Sûrîya de dosyayanê edaletî ra yew a ke tabelayê edaletî yê bi kurmancî yenê astengkerdene. Seba nê astengkerdişê şaristanê Hesekê de vernîya Awanîya Edaletî de çalakî ameyê viraştene. Çalakîkeran hewanayîşê ziwanê kurdkî yê tabelaya awanî ser o protesto kerd û waştişê çareserkerdişê dosyayaedaletî ya şaristanî kerd.
Ajansê Xeberan ê Hawarî (ANHA) derheqê babete de Fermandarê Pêroyî yê HSD’yî reyde roportaj kerd.
‘Ganî ma nêverdê ke prosesê entegrasyonî bêro vindarnayene’
Mazlum Ebdîyî dîyar kerd ke na babete de nêzdîyê 2 hewteyî ra ver problemî vejîyayê û bîyê sebebê rasterast astengkerdişêke demkî yê prosesê entegrasyonî. Ebdî da zanayene ke nakokî nêbîyayîşê mekanîzmayêke zelal seba entegrekerdişê edaletî ra vejîyenê, Rayberîya Xosere mîyanê hukmatî de û fikarê derheqê pawitişê heqanê înan de taybetmendîyê herême de dest pêkerd.
Mazlum Ebdî vano, “Reaksîyonê rayberîya edaletî yê herême meşrû bîyê, seba ke înan peygoşkerdişî qebul nêkerd, xora no peygoşkerdiş vera entegrasyonî bi. Nêbîyayîşê pêkerdişêko hempar, sere ra bi sebebê vindertişê nê prosesî û vindarnayîşê prosesê entegrasyonî ke raya pêroyî ser o tesîr kerdo.
‘Ganî vernîya krîzan bêro girewtene’
Mazlum Ebdîyî vat badê ne apeyşîyayîşî ke nêzdîyê 2 hewteyî ra ver dest pêkerdbî, Şam de û herêmanê vakur û rojhelatê Sûrîya de astanê cîyayan de xeylê kombîyayîşî ameyê viraştene. Mazlum Ebdîyî dîyar kerd ke ey bi xo kesanê ke dosyaya edaletî reyde eleqedar benê, înan reyde kombîyayîşêk viraşto ke nê krîzî derbas bikerê û vernîya ey bigîrê ke nêba astengîyêka hîra.
‘Ganî dadgêrê Rayberîya Xosere bêrê entegrekerdene’
Goreyê Mazlum Ebdî hukmatê demkî reyde pêkerdiş virazîyayo û ameyo qebulkerdene ke dadgêrê Rayberîya Xosere bêrê entegrekerdene û karî ra nêrê dûrvistene û wina qisey kerd: “Sewbîna pêkerdişêk ameyo kerdene ke tayê kesê wextê verî ra (demê baasî) do dewam bikerê ke “dewayê welatijan bêrê taqîbkerdene û xebata edaletî rayra şêra. Naye bê xebata hempare mabênê dadgêranê Rayberîya Xosere û dadgêran de ke verê cû xizmet kerdbi, bêra pêardene.”
‘Xebate do bêra bilezkerdene’
Mazlum Ebdîyî dîyar kerd ke lîsteya nameyanê dadgêranê Rayberîya Xosere, seba amadekarîya qeydkerdişê înan kursê perwerdeyê dadgêrî yê hukmatê demkî û wezîfedarkerdişê înan seba edlîyeyan ameyo pêşkêşkerdene. Mazlum Ebdîyî da zanayene ke her di hetan pêameyîşêk seba çareserkerdişê nê probleman û akerdişê merkezê edaletî herême de do bilez bikerê, coka xeylê xizmetê fermî ney reyde girêdaye yê.
‘Çareserkerdişê problemê edaletî kilitê çarserîyanê bînan o’
Mazlum Ebdîyî dîyar kerd ke ereykewtişê dosyay edaletî tesîrê xeylê babetan keno, mîyan de weçînayîş, vetişê pasaportan, babeta qeydkerdişê erd û milkan û dayîşûgirewtişê bînî yê ke belgeyê edaletî hewce kenê û vat: “Çareserkerdişê problemanê dosyaya edaletî kilitê çareserkerdişê xeylê problemanê bînan o.”
‘Hukmatê demkî meşrûkerdişê yew ziwanî dima yo’
Mazlum Ebdî, derheqê hewanayîşê ziwanê kurdkî yê tabelaya awanîya edaletî ya Hesekê de dîyar kerd ke hukmatî ney çî bi maneyê ke edalet “sazgehêka serwer a mîyanê şaristanî de ya û ganî tabela bi erebkî ba” cehd kerd meşrû bikero. Mazlum Ebdîyî vat temsîlkarê herême nêwazenê na nakokî biba astengîyêka bîne seba prosesê entegrasyonî.
‘Tabelayê di ziwanî do bêrê şuxulnayene’
Mazlum Ebdîyî îfade kerd ke goreyê peymana hukmatî reydde ameyo qebulkerdene ke tabelayê diziwanî (Erebkî û Kurmancî) şaristanan de ke kurdî tede ciwîyenê, sey Kobanî, Qamişlo, Dêrik, Amûdê, Dirbêsiyê û yê bînî, bêrê şuxulnayene. Mazlum Ebdîyî dîyar kerd ke tabelaya niakyine ya Hesekê “seba demêko dîyar” ameya qebulkerdene û do dima ra peymananê neweyan de bêra erjnayene.
‘Şar reaksîyonanê xo de heqdar o’
Mazlum Ebdîyî da zanayene ke reaksîyonê şarî yê vera hewanayîşê ziwanê kurdkî heqdar ê û wina vat: “Reksîyonî bihêz bîyê. Seba hesasîyetê komelî yê vera babeta pawitişê ziwanê Kurdkî, bi taybetî mîyanê ciwanan de reaksîyonî bihêz bîyê. Bingeyê nê averşîyayîşan ser o û bi verçimgirewtişê nerazîbîyayîşanê pêroyî û hesasîyête warê edalet û sazgehan de babete newe ra ameye erjnayene.”
‘Pêkerdişêk bîyo, demêk de do bêro çareserkerdene’
Mazlum Ebdîyî dîyar kerd ke dayîşûgirewtişan de temsîlkaranê hukmatê demkî reydde na babete reyna ameye qiseykerdene û muhîmîya çareserkerdişê problemê ziwan û nameyanê Awanîya Edaletî ya Hesekê demê vernîya ma de ,sey şaristananê bînan ê kurdan, pêkerdişêk bi. Mazlum Ebdîyî vat ke hetê bînî soz dayo ke problemî çareser bikero û tabelayanê Erebkî û Kurdkî newe ra virazo la nika nê do demê vernîya ma de bêro kerdene.
Seba şar û ciwanan vengdayîş
Mazlum Ebdîyî bi taybetî veng da ciwanan û heme şarê Hesekê ke îmkan bidê û aram bê seba fehmkerdiş serê erdî de bêro bicakerdene ke prosesê entegrasyonî bin nêkewo û babetê bînî yê derheqê nê sazgehî de erey nêmanê.
‘Ganî ziwanê Kurdkî destûr de ca bigîro’
Mazlum Ebdîyî rêz û sipasîya xo seba hesasîyetê girdî yê şarî yê derheqê pawitişê ziwanê Kurdkî de îfade kerd û nê helwêst sey çimeyê sereberzî bi name kerd. Mazlum Ebdîyî eynî wextî de dîyar kerd ke ganî cehdî seba garantîkerdişê ziwanê Kurdkî dewam bikerê ke ameyox de destûrê Sûrîya de bêro bicakerdene.
