Komeleya Edebîyatkaranê Kurdan kongreya xo ya asayî ya 3. kerde û rayverîya xo ya newîye weçînaye. Kongre de ame vatiş ke edebîyat û hafizeyê şarê kurd birîndar ê û her kes wayîrê edebîyat û ziwanê kurdkî bivejîyo.
Komeleya Edebîyatkaranê Kurdan ke Amed de xebatanê xo rayîr kena, kongreya xo ya asayî ya 3. bi dirûşmeya “Edebîyat pirdê azadî û demokrasî yo” kerde. Kongre hewşa awanîya komele de virazîya. Hemserekê PENa Kurd Omer Fîdan, Hemserekê MED-DER’î Remzî Azîzoglu, Hemşaredarê Peyasî Bêrîvan Sîncar û Cengîz Dundar û zaf edebîyatkarî beşdarê kongre bîyî. Cayo ke kongre ameyî viraştene de pankartê “Edebîyat pirdê azadî û demokrasî yo” û pankartanê bi lehçeyanê kurmancî û kirmanckî ameyî elîqnayîş.
Kongre bi rêzgirewtişê cangorîyê têkoşînê azadî û demokrasî dest pê kerde. Weçînayîşê dîwanî ame kerdiş.
Badê ke dîwan ame weçînayîş, endamê dîwanî Remzî Azîzoglu qisey kerd. Azîzoglû ard ziwan ke edebîyat semedê heme komelan zaf muhîm o la seba zaf semedan hîna edebîyatê kurdkî nêronişto û sebebê bingeyîn, polîtîkayê asîmîlasyonî yo û wina va: “Seba polîtîkayanê asîmîlasyonî, merdimi ziwan, edebîyat û kulturê xo ra dûrî kewtî, serdestî bi ziwan û kulturê kurdan kay kerdî.”
‘Gerek ma domananê xo bi ziwanê xo pîl bikerî’
Hemsereka Komeleya Edebîyatkaranê Kurdan Fatma Tunçe qisey kerd û bixêrameyîşê meymanan kerd û Fatma Tunç ard ziwan ke qedr û cîyê edebîyatkaran û ziwanşinasan vera înan girantir o û va: “Ma yew pêvajoya avzelî de derbas benî. Zaf cayî de zaf vurnayîşî do bibî. Ma bi hêvî kenî ke do dayîkanê ma domananê xo bi ziwan, kultur û serberzî pîl bikerî.”
Bi nameyê Înîsîyatîfa Yewîya Demokratîkan Hasan Ozguneş zî qisey kerd û beşdaran silam kerdî. Ozguneş ard ziwan ke demê merdim vano edebîyat, esasê xo de edebîyat ruhê şaran o û wina domna: “Hîs, raman û serbezîya komelî yê. Merdim nêeşkeno edebîyat û komelî yewbînan ra cîya biko. Demokrasî, azadî, huqûq, exlaq û heqîya xo reyde ano. Edebîyatkarî zî roşnvîrê komelî yê. Hîsê înan xorîn û zirav ê. Edebîyatkar eşkeno bivîno û bivejo ver. Merdimê sey Elî Herîrî, Ehmedê Xanî, Feqîyê Teyran, Cegerxwîn, Mehmet Uzun û zaf edebîyatkaranê bînan mîyanê demî de mohrê xo demî ra dayî. Berhemê înan semedê ma zaf erjîya û zerrên ê. Vanî; ke gerek edebîyatkarî serbixo bimanî. La eke welatêk de zilm û zextî est î, edebîyatkar û hunermend nêeşkeno bi serê xo bimano. Edebîyat û sîyaset yewbînan ra dûrî nîyê.”
‘Gerek ma şarê kurd dinya de bikerî mîsal’
Hemserekê PENa Kurd Omer Fîdan zî ard ziwan ke nê ameyîşê şarî yo, vera edebîyatkaran do biko ke zaf hêvî û waştişî bivejîyî û ê bi hêvî yê ke na rayverîya newîye ke do bîyo ser kar, bibo sebeb ke hêvîyê newîye bivejîyî û edebîyatkarî pirdê mîyanê şarî yê, şarê Kurd dinya de bikerî mîsal.
‘Hafizeyê şarê kurd birîndar o’
Bi nameyê Cinîyanê Hepisxaneyan Edebîyatkar Rojbîn Perîşan zî destpêk de beşdaran silame kerdî. Rojbîn Perîşan destnîşan kerd ke edebîyat hafizeyê şaran o û wina qedîna: “Yew komel bi nê hafizeyî cuyeya xo û her çîyanê xo dewam keno. Hafizeyê şarê kurd zî birîndar o. Seba ke ma nê hafizeyê newîye ra bivirazî, gerek ma bixebitî û bivirazî. Keda embazanê hepisxaneyan serê edebîyatî de zaf a. Xebatanê zaf girdî kerdî. Eke ma xebatanê muhîmî rayverî bikerî, do Ehmedê Xanîyê newîye ameyî xulqkerdiş.”
Badê wendişê raporanê fealîyetî û malîyetî, endamê komele qisey kerdî û ercnayîşanê xo ardî ziwan.
Peynî de weçînayîş bi yew lîste ame kerdiş. Herdem Kirtay (Tatlisoy) û Hacî Ozkal seba hemserekîya komele ameyî weçînayîş.
