Amed – Dêra Surp Kevork, ne tenê ji bo Ermeniyan, lê her wiha ji bo Kurdên heremê jî cihekî pîroz e ku bi salan e Ermen û Kurd li vê Dêrê duayan dikin.
Li gundê Eskarê yê ser bi navçeya Pasûrê ya Amedê ve li quntarên çiyayê Dorşînê, Dêra Surp Kevork wekî cihekî pîroz û dîrokî tê zanîn. Ev cih, ne tenê ji bo Ermeniyan, lê her wiha ji bo Kurdên Misilman jî semboleke bawerî û hurmetê ye ku bi çîroka Şêx Salih navdar bûye.
Dêra Surp Kevork ji bo Ermeniyan cihekî girîng ê. Ermenî tên vir, qurbanan didin û niyetan dikin. Lê belê, ev cih ji bo Kurdên Misilman jî bi heman awayî pîroz e. Kurdên heremê vê derê wekî “Ziyareta Şêx Salih” an jî “Dêra Şêx Salih” bi nav dikin û bi heman awayî qurbanan didin, serdana wê dikin. Ya ku vê dêrê taybet dike, çîroka wê ya hevpar e ku Ermenî û Kurdan li ser bingeha hurmet û baweriyê bi hev ve girê dide.
Serpêhatiya bûyera Şêx Salih
Alimê Kurd Şêx Salih, ku bi salan li dijî neheqiyên zordaran derketiye, dibe qurbanê şerê navxweyî yê malbata xwe. Ew ne tenê alîkariya feqîran dikir, lê di heman demê de li dijî zordarên ku jiyanê zehmet dikirin, deng serî radikir û nerazîbûn nîşan dida. Malbata Şêx, dikeve nav şerê berjewendiyê û hin bibextiyan dixin stûyê Şêx Salih. Şêx ji ber şerê navxweyî yê malbata xwe bi awayekî bêrehm tê kuştin.
Malbata wî cenazê Şêx Salih li erdê dihêle û naspêrên axê. Lê keşeyên Dêra Surp Kevork, termê Şêx Salih ji erdê hildidin û li goristana Dêra Surp Kevork de dispêrin axê. Ev bûyer, civaka herêmê dihêjîne. Piştî mirina wî dertê holê ku Şêx Salih bêsûc bûye û neheqîyek mezin lê kirin e. Ev bûyer zû belav dibe û navê Şêx Salih di nav civaka Kurd de jî bi awayekî pîroz tê zanîn. Lê ya ku nayê zanîn dîroka pêkhatina bûyera Şêx Salih e.
Veguhestina gora Şêx Salih
Di dema tehcîra sala 1915an, rahîb ji bo parastina dêrê ji wêranbûnê xelas bikin biryareke girîng didin. Ew gora Şêx Salih digirin hundirê dêrê. Ev biryara wan, ne tenê dêrê parastiye, lê her wiha dêr ji bo her du olan dibe cihekî pîroz. Ermenî û Kurdên heremê li ser navê Surp Kevorkê sond dixwin, qurbanan didin û niyetan dikin.
