Heta ke Tirkîya de “tarîxê tarîyî” reyde rîbirîbîyayîş nêbo û faîlê cînayetanê sîyasîyan hesab nêdê, prosesê aştîye tam ser nêkeweno. Ganî heme terefî, vera provokasyonan hîşyar bê û destûr nêdê ke “kevokê aştîye” bêrê qetilkerdene. Aştîye, tena bi bêvengbîyayîşê çekan nê, bi qiseykerdişê ziwanan û bi awankerdene edaletî mimkun a.
Tirkîya de tarîxê sîyasîyî, bi nîşaneyanê goninan şil bîyo û nê nîşaneyan ra yew zî qetilkerdişê Hrant Dînkî yo. Hrant Dînk, 19ê Çeleyê 2007î de, Stenbol de, verê bînaya rojnameyê Agosî de ame qetilkerdene. No cînayet, tena vera ganê rojnamegerêkê Armenî nêbi; no hêriş, vera wijdanê komelî, vera pîyacuyayîşê şaran û vera îradeyê aştîye bi. Hrant Dînk, bibi pirdêk mabênê şarê tirkan û şarê armenîyan û heta kurdan de. Mergê ey, nîşan da ke “hêzê tarîyî” (kê şima zey ‘Derin Devlet’ şinasenê) seba ke aştî û aramî nêrê welat, her tewir provokasyonî kenê.
Mantiqê suîkastan û prosesê çareserîye
Tirkîya de wexto ke behsê “Prosesê Çareserîye” ya zî çareserkerdişê meseleya kurdî bi rayîrê dîyalogî yeno kerdene, her tim destêkê tarîyî kewenê dewrê. Ma naye serranê 1990an de zî dî, prosesanê peyênan de zî dî. Mantiqê nê suîkastan û provokasyonan o yo ke: Tersê komelî zêde bikerê, bawerîya mabênê alîyan (dewlete û kurdan) bişiknê û maseyê dîyalogî çepil bikerê.
Qetilkerdişê Hrant Dînkî, mîsalê tewr girîng ê nê zîhnîyetî bi. Wexto ke o ame kiştene, armanc o bi ke neteweperwerîya nîjadpereste bêro gurkerdene û rayîrê demokratîkbîyayîşê Tirkîya bêro girewtene. Ewro zî, eke ma behsê prosesêkê neweyî bikerê, ganî ma bizanê ke eynî tehluke esto. Kesê ke nêwazenê Tirkîya de meseleya kurdî bi aştî çareser biba, eşkenê reyna muracatê metodanê kehanan bikerê. Suîkastê muhtemelî, amrazê “sabotajî” yê. Nê hêrişî, seba ke atmosferê kaotikî awan bikerê û sîyasetê “ewleyîye” reyna serwer bikerê, yenê plankerdene.
Netîce û vengdayîşê hêvîye
Tesîrê suîkastan li ser prosesê çareserîye her wext negatîf o. Hêvîyê komelî şikîyenê û zimanê çekan reyna beno hakimê meydanî. Labelê, mîrasê ke Hrant Dînkî seba ma verdayo, mîrasê têkoşînî û heqîqetî yo. Vera suîkastan û plananê tarîyan, çareserîya tewr xurte, israrê aştîye û waştişê edaletî ya.
Heta ke Tirkîya de “tarîxê tarîyî” reyde rîbirîbîyayîş nêbo û faîlê cînayetanê sîyasîyan hesab nêdê, prosesê aştîye tam ser nêkeweno. Ganî heme terefî, vera provokasyonan hîşyar bê û destûr nêdê ke “kevokê aştîye” bêrê qetilkerdene. Aştîye, tena bi bêvengbîyayîşê çekan nê, bi qiseykerdişê ziwanan û bi awankerdene edaletî mimkun a.
