Verfeka Kongra Starî Rihan Loqo derheqê Şorişê Cinîyan ê Rojavayê Kurdîstanî de erjnayîşî kerdê û vat: “Bi awankerdişê rêxistinanê cinîyan êdî Rojava de cinîyê eşkayî ke estbîyayîşê xo û nasnameyê cinîya azade qezenç bikerê.”
Kurdîstanî de 8ê Adare seba cinîyanê kurdan tena rojêka pîrozbayî nîya. Cinîyê kurdî bi felsefeyê “Jin Jiyan Azadî” hem hemverê zîhnîyetê pederşahî yê mîyanê komelî de, hem zî hemverê sîstemo ke heqê înan çin hesibneno, têkoşîn kenê. Bi taybetî Rojava de Şorişê Cinîyan reyde 8ê Adare hîna bi mana û rengin yeno pîrozkerdene.
Îradeyê cinîyan Rojava de awan bi
Loqo vat ke Rojavade têkoşînê rêxistinkerde yê cinîyan dewrêko kilm de awan bi. Rojava bi pratîzekerdişê sîstemê hemserekîye modelo tewr averşîyaye yê têduştî dinya rê pêşkêş kerd. Bi awankerdişê YPJ’yî cinîyanê Rojava mojna ke tena keye de nê, cepheyanê tewr giran ê şerî de zî pêşeng ê. Bi Akademîyanê Jineolojî warê zanistî û perwerde de zî pêşengîye kenê.
Fikrê cinîya azade ame pratîzekerdene
Rojava bi qanûnê ke zafzewajî qedexe kenê û heqê cinîyan pawenê, şoreşêko qanûnî kerd û bi Keyeyê Cinî û Qanûnanê Keyeyî daraxo tewr berz de nê çîyî awan kerd. Dewa Jinwarî nimûneyê cuyêka ekolojîke, îradeyê xorayraberdişê cinîyan û cuyêka bê îqtîdarî camêrdî pratîk de şênber kerd.
‘Cinîyan mîyanê şorişî de şorişê xo kerd’
Loqo vat: “Cinîyanê destpêkê şorişî ra heta ewro heme waranê cuye de bi felsefeeyê ‘Jin Jiyan Azadî’ pêşengîye kerde. Bi ruhêko ke kes nêşêno îradeyê înan bişikno, têkoşîn kerd ke kes nêşêno înan apey bero seserranê tarîyan.”
‘Şorişî zaf destkewtiştî vetî meydan’
Rihan Loqo vat ke destkewtiştê tewr muhîm ê Şoreşa Rojava awankerdişê rêxistinan bi ke estbîyayîş û nasnameyê cinîyan pawenê û wina dewam kerd: “Cinîyê mîyanê şorişî de waranê taybet, xoser, huner, dîplomasî, leşkerî, ziwan ûsn. de bîyê pêşeng. Nê destkewtiştî seba heme têgêrayîş û rêxistinê cinîyan bîye nimûne.”
‘Destkewtişan ser o tehluke est a’
Loqo zîhnîyetê yewperest, mîlîyetperest û cinsîyetperest ê HTŞ’yî û hukmatê demkî yê Şamî ard vîr û wina vat: “Îqtîdarê Şamî wazeno heme destkewtişanê cinîyan, estbîyayîş û nasnameyê cinîyan çin bikero. Bi taybetî kesê ke nê hukmatî mîyanê de yê kiştoxê cinîyan ê. Bi eştişê hevala Denîz Çîya awanî ra waşt ke mesaj bidê ke senî do hêrişê destkewteyanê cinîyan û cinîyan bikerê. La cinîyî hemverê na hovîtî de bi hezaran herikîyayî waran û sozê têkoşînî da.”
‘Ma do têkoşînî xurt bikerê’
Loqo vat: “Bi nê hêrişan wazenê komelêko bênasname, bê estbîyayîşê cinîyan û bêtarîx virazê. La ma cinîyê bi ruhê Denîz Çîya, Arîn Mîrkan, Barîn Kobanê û Avestayan bi taybetî serra 2026î de do têkoşîna xo girs bikerê. Vengê ma yê heme cinîyanê azadîwazan o. Bêrê ma pîya warê têkoşîn û xoverdayîşî de şorişa cinîyan, şorişê estbîyayîş û nasnameyî bipawê û na yewe Kurdîstan û heme dinya de malê heme cinîyan bikerê.”
