ROJIN, medyaya Ereb û Tirk ji ber hevkariya wan di sûcên qirkirinê de li Sûriye û Rojava şermezar kir û bang li rêxistinên medyayê yên navneteweyî kir ku etîka rojnamegeriyê biparêzin û rastiyê biparêzin.
Komeleya Mafên Jinên Kurd (ROJIN), di daxuyaniyekê de ku balê dikişîne ser Rojava û Sûriyeyê, çapemeniya Ereb û Tirk ji ber şerxwazî, gurkirina nefretê di navbera gelan de bi argumanên olî, zayendperest û neteweperest, pêşxistina nefretê li jinan û bi vî rengî şirîkê sûcên qirkirinê şermezar kir.
ROJIN bang li dezgehên medyayê yên navneteweyî kir, ku dorpêçkirin, koçberkirina bi zorê ya girseyî, revandin û darvekirin, krîza mirovî û îşkencekirina cenazeyan li Rojava paşguh dikin û nûçeyên parçekirî û netemam pêşkêş dikin, ku etîka rojnamegeriyê biparêzin û “rastiyê bînin jiyanê.”
‘Çekirina nûçeyan berpirsiyariya exlaqî, pîşeyî û wijdanî’
“Jinên ku ji hêla çeteyan ve di bin navê ‘genîmetên şer’ de hatine revandin hêjayî nûçeyan in. Kobanê, ku di sala 2015an de bi rawestandina barbarên DAIŞê serkeftinek mezin da cîhanê, hêjayî nûçeyan e. Kurdên li Rojava, ku rastî qirkirin, birçîbûn û koçberiya bi zorê tên, hêjayî nûçeyan in. Parvekirina van hemû rastiyan bi raya giştî re berpirsiyariya exlaqî, pîşeyî û wijdanî ya medyaya navneteweyî ye.” ROJIN bi van gotinan medyaya navneteweyî vexwend ku biçin deverên dorpêçkirî, rastiyan ji nêz ve bibînin û rojnamegeriya bêalî bikin.
Daxuyanî bi berfirehî wiha ye:
“Wekî Çapemeniya Azad a Kurd û Medyaya Jinên Kurdistanê, em êrîşên qirkirinê yên ku di 6ê Çile de li Helebê dest pê kirin û li seranserê Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê belav bûn, bi rêya bi dehan rojnamevan û dezgehên medyayê yên li ser erdê dişopînin û em hewl didin ku wêne, wêne, agahî û belgeyan bigihînin raya giştî ya cîhanê. Wêne û belgeyên ku ji herêmê hatine wergirtin ne tenê nirxa nûçeyan hene, lê di heman demê de sûcên şer jî piştrast dikin.
Li Helebê, cenazeyê Denîz Çiya, endamek Hêzên Parastina Navxweyî, ji aliyê çeteyên HTŞ û dewleta Tirk ve bi dirûşmeya ‘Allahu Ekber’ ji qata 3yemîn a avahiyekê hate avêtin. Îşkencekirina cenazeyek li gorî peymanên navneteweyî wekî sûcê şer tê hesibandin. Heman van çeteyan xelkê Helebê neçar kirin ku birevin, bi dehan kes revandin, hin ji wan kuştin û malên wan şewitandin.”
Heman çeteyan di 20ê Çile de li herêma Dêra Zorê du şervanên Yekîneyên Parastina Jinan (YPJ), Amara Intiqam û Narîn Axîn, revandin. Çeteyan jinan neçar kirin ku biaxivin û wan bi vîdyoyê tomar kirin, her du şervanên jin ên berxwedanê wekî “xenîmetên şer” bi nav kirin.
Di 22ê Çile de, van çeteyên barbar pênc endamên malbata Salih ku hewl didan ji Reqayê birevin Kobaniyê kuştin, û di 27ê Çile de, wan parêzerê Kurd Silêman Îsmaîl ku ew jî hewl dida ji Reqayê li Kobaniyê penaber bibe, kuştin.
Di demekê de ku ev darvekirin û sûcên şer berdewam dikin, gelek deverên Rojava di bin dorpêçê de ne.
Ji ber dorpêça li Kobaniyê, gihîştina pêdiviyên bingehîn ên wekî av, elektrîk, xwarin û pêdiviyên bijîşkî ne mumkin e. Krîza mirovî her ku diçe xirabtir dibe. Li Kobaniyê ji ber qutbûna elektrîkê û kêmbûna oksîjenê pênc zarok mirin. Bi deh hezaran kesên ku neçar mane ji malên xwe birevin, li Kobanî û herêmên cûda yên Rojava penaber bûne. Ji ber girtina deriyên sînor, alîkariya awarte ya ku tê berhevkirin jî nikare bigihîje herêmê.
Bertek li dijî medyaya Ereb û Tirk
Dema ku ev hemû krîza mirovî û êrîşên qirkirinê diqewimin, hin kanalên bi zimanê Erebî yên wekî El Arabiya, El Hadath û El Cezîre, digel medyaya alîgirê hikûmetê ya Tirkî, mirina sivîlan û krîza mirovî wekî serkeftinek pêşkêş kirin. Mîna çeteyan, kanalên televîzyonê yên Erebî, jinan wekî “xezeba şer” û “xizmetkaran” dibînin û wan şeytanî dikin, bi karanîna kodên seksîst naveroka nefretê weşand. Ji aliyekî din ve, medyaya alîgirê hikûmetê ya Tirkî, ku êrîşên qirkirinê ji Helebê heta Kobaniyê rewa kir, bi propagandaya şer bû hevkarê sûcên ku hatine kirin. Bi navkirina hemû Kurdên li Heleb û Rojava wekî terorîst, ev medyaya alîgirê hikûmetê hemû Kurdên li herêmê hedef girt, şer, mirin, komkujî û qirkirinê pesnê xwe da. Ev kiryarên sûc her roj di sernavên rojnameyan, bernameyên TV û nivîsên medyaya dîjîtal de têne belgekirin û dikevin kategoriya sûcên şer.
Bi van hemû weşanên wêranker, careke din hatiye piştrastkirin ku medyaya ku divê bi navê aştî û azadiyê, ji bo berjewendiya giştî û nirxên demokratîk weşanê bike, bûye alîgirê şer. Em vê medyaya ku ji perspektîfek leşkerî, neteweperest, olî û zayendperest weşanê dike, şer, mirin, birçîbûn û wêrankirinê pesnê xwe dide, eşkere dikin û em bang li tevahiya raya giştî dikin ku vê medyayê boykot bikin.
‘Kiryarên dijmirovî weke nûçe nehatine dîtin’
Hin rêxistinên medyaya navneteweyî hilbijartine ku bûyerên li Rojava bi rêya weşana ‘alayî’ rapor bikin. Ji ber ku qetlîam, îdamên sivîlan, krîza mirovî û koçberiya bi darê zorê li herêmê paşguh kirin, medyaya navneteweyî tercîh kir ku bûyeran di bin sernavê “nakokiyek di navbera du hêzan de” rapor bikin. Tenê mijara nûçeyî di çapemeniya navneteweyî de “çarenûsa girtiyên DAIŞê yên di girtîgehan de” bû. Mijarên wekî dorpêçkirinên ku wekî rêbazên şer têne bikar anîn, zarokên ku ji ber cemidandinê dimirin, îşkencekirina cenazeyên jinan, revandina mirovan û hebûna çeteyên ku çekên qirkirina girseyî di destê wan de hene, wekî nûçeyî nehatin hesibandin.
Em bang li medyaya navneteweyî dikin ku pabendî exlaq û nirxên rojnamegeriyê bin û wêrekiya xwe nîşan bidin ku rastiyê bi raya giştî re parve bikin bêyî ku teslîmî zextên hikûmetê bibin.
Hevkarên me yên rojnamevan ên Kurd jiyana xwe dixin xetereyê da ku rastiyê ji deverên şer bi wêne, belge, agahî û wêneyan ragihînin. Em bang li medyaya navneteweyî dikin ku rêzê li vê rojnamegeriyê bigirin, ku bi hişmendî û wijdanê ragihandina rastiyê tê kirin, û bi rojnamegeriyekê mijûl bibin ku êrîşên qirkirinê rawestîne û raya giştî bi awayekî rast agahdar bike: Zarokên ku di bin dorpêçê de ji sermayê dimirin xwedî nirxa nûçeyan in. Jinên ku ji hêla çeteyan ve bi hinceta ku xenîmeta şer in têne revandin xwedî nirxa nûçeyan in. Kobanê, ku di sala 2015an de bi rawestandina barbarên DAIŞê serkeftinek mezin da cîhanê, xwedî nirxa nûçeyan e. Kurdên li Rojava, ku bi qirkirin, birçîbûn û koçberiyê neçar dimînin ku li ser çokan bisekinin, xwedî nirxa nûçeyan in. Parvekirina van hemû rastiyan bi raya giştî re berpirsiyariya exlaqî, pîşeyî û wijdanî ya medyaya navneteweyî ye.
Em we vedixwînin ku hûn biçin deverên dorpêçkirî, rastiyan ji nêz ve bibînin û rojnamegeriya bêalî bikin.
‘Li dijî mîlîtarîzmê emê nirxên demokratîk biparêzin’
Wekî Medyaya Azad a Kurdî, ku ji salên 1990î vir ve bi dehan şehîd dane ji bo rastiyê, em wekî berpirsiyariyek exlaqî dibînin ku li dijî êrîşên qirkirinê yên li ser gelê me li Rojava hatine ferzkirin, di wextê rast de nûçeyan belav bikin. Em ê bêyî tahrîfkirinê rastiyê bi raya giştî re parve bikin, sûcên ku hewl tê dayîn werin veşartin eşkere bikin û raya giştî di wextê xwe de agahdar bikin.
Li dijî tundrewiya olî, neteweperestî, zayendperestî û mîlîtarîzmê ya ku tê gurkirin, em ê nirxên demokratîk, jiyana hevbeş û rastiyê biparêzin û zimanê aştiyê ji her kesî re bibîr bînin.”
