Navenda Lêkolînê ya Qadê li ser nûçeyên derbarê zêdebûna bûyerên şîdeta li dijî jinan û îstîsmara zarokan de lêkolînek kir û daneyên lêkolînê parve kir.
Navenda Lêkolîn ya Qadê (SAMER) li ser zêdebûna bûyerên şîdeta li dijî jinan û îstîsmara zarokan lêkolînek kir. SAMERê li ser nûçeyên derbarê mijarê de di navbera 1ê Çile û 31ê Kanûna 2025an de lêkolîn kir û diyar kir ku di sala 2025an de 508 bûyerên bi guman bi giştî jî 928 jinan jiyana xwe ji dest dane.
SAMERê li ser nûçeyên Bianet, Jin News, Platforma Em dê Cînayetên Jinan Bisekinînin, Ajansa Mezopotamya, Anit Sayaci û gelek weşanan û çapemeniya neteweyî lêkolîn kir.
508 jin bi awayek guman mirin e
Li gor lêkolîna li ser nûçeyan; di navbera 1ê Çilê û 31ê Kanûna 2025an de 420 jin hatine kuştin, 508 jin bi awayekî guman jiyana xwe ji dest dane, 662 jin di encama şîdeta fîzikî de hatine kuştin, hezar û 89 jin bi darê zorê seks li wan hatiye ferzkirin, 130 jin tacîz li wan hatiye kirin, 25 jin rastî destdirêjiya cinsî hatine û 96 jin jî rastî tehdît/heqaretê, 170 zarok jî bi îstîsmara zayendî re rû bi rû hatine hiştin.
Li gorî daneyan rêjeya temenê qurbaniyên bûyeran hate diyarkirin ku; ji sedî 58,3 temenê wan nayê zanîn, ji sedî 12,5 jî temenê wan di navbera 0-17 salî de ne, ji sedî 4 jî temenê wan di navbera 18-24 salî de ne, ji sedî 6,3 temenê wan di navbera 25-34 salî de ne, ji sedî 5,9 temenê wan di navbera 35-44 salî de ne, ji sedî 3,7 temenê wan di navbera 45-54 salî de ne, ji sedî 2,7 temenê wan di navbera 55-64 salî de ne, ji sedî 4 temenê wan 65 û ji sedî 2,6 jî temenê wan nayê zanîn ku ev zarok in.
Li gorî daneyan ji sedî 60,1 faîl nayê zanîn, ji sedî 10,1 faîl hevjîn in, ji sedî 5,2 jî faîlê wan kesên ku nayên naskirinê ne, ji sedî 3,1 faîl kesê ku nasê wan e, ji 2,9 faîl xizmên wan e, ji sedî 2,3 faîl jî hevjîn in ku di pêvajoya hevberdanê de bûn e, ji sedî 2,1 faîl ji aliyê xoşewîstên berê ve û ji sedî 2,1 faîl wek xoşewîst hatine diyarkirin.
Jin herî zêde li Stenbolê hatine kuştin
Cînayetên ku bûne mijara nûçeyan; ji sedî 15 li Stenbolê qewimî ne, ji sedî 6,4 li Edeneyê qewimî ne û ji sedî 5,2 jî li Îzmîrê qewimî ne. Bûyerên destdirêjiyê ji sedî 28 li Stenbolê qewimî ne, ji sedî 8 li Edeneyê qewimî ne, ji sedî 8 li Enqereyê qewimî ne û ji sedî 8 li Eskîşehîrê qewimî ne.
Îstîsmara li dijî zarokan ji sedî 26,5 li Stenbolê qewimî ne, ji sedî 8,8 li Zonguldakê qewimî ne, ji sedî 7,6 li Mêrsînê qewimî ne, ji sedî 7,1 li Şirnexê qewimî ne.
Di navbera 1ê Çileyê – 31ê Kanûna 2025an de tundiya li ser jinan û cureyên ku hatine lêkolînkirin; ji sedî 35,1 mexdûrên ku bi darê zorê seks bi wan hatiye kirin, ji sedî 21,4 tundî/birîndarî, ji sedî 16,4 jî mirinên bi guman, ji sedî 13,5 kuştin, ji sedî 5,5 îstîsmara li dijî zarokan, ji sedî 4,2 tacîz, ji sedî 3,1 gef/heqaret û ji sedî 0,8 jî destdirêjî pêk hatiye.
