Navenda Nuçeyan- Rojnameger Halît Ermîş li ser şerê di navbera Îsraîl û Îranê de nirxandin kir û got: “Dixwazin hêzên ku li hember hegemonyayê bibin asteng ji holê rakin. Heke Îran bikaribe heta demekî li ber xwe bide dibe ku hêzên navneteweyî bikevin nav vî şerî.”
Artêşa Îsraîlê bi îdiaya “pêşîlêgirtina hilberandina çekên nukleerî” di 13ê Hezîranê de li dijî Îranê bi navê “Şêrê Bilind Dibe” operasyona leşkerî dabû destpêkirin. Artêşa Îsraîlê bi daxuyaniyekê ragihandibû ku bi dehan balafirên şer êrişî Îranê kirin e. Di êrişê de tesîsa dewlemendkirina uranyumê ya Natanzê jî di nav de heta niha gelek tesîsên nukleerî û leşkerî bûn hedefên balafirên şer ên Îsraîlê. Di êrişê de Serfermandarê Giştî yê Artêşa Îranê Muhammed Bakirî jî di nav de gelek rayedarên payebilind hatin kuştin. Îranê jî bi bi balafirên biçek û bêmirov bersiv da Îsraîlê. Îranê bi muşekan li Telavîva paytexta Îsraîlê da û gelek kes birîndar bûn û xesar gihîşt avahiyan.
Îranê vê sibehê nêzî 200-400 mûşekên balîstîk û gelek firokeyên bê firokevan avêtin bajarên wek Tel Avîv, BeerŞeba û Ramat Gan. Di van êrişan de hata niha bi dehan kes birîndar bûne lê derheqê mirinan de agahî nehatin parvekirin. Li Îranê ji ber êrişên Îsraîlê heta niha herî kêm 639 kesan jiyana xwe ji dest daye. Li ser şerê Îsraîl û Îranê rojnameger Halît Ermîş ji Ajansa Welat (AW) re nirxandin kirin.
‘Îhtîmala ku şer berfireh bibe heye’
Rojnameger Halît Ermîş destnîşankir ku armanca Îsraîlê li Rojhilata Navîn xurtkirina hegemonyaya xwe ye û ji bo wê jî dixwaze Rojhilata Navîn ji nû ve dîzayn bike û got: “Ev ne tenê armanca Îsraîlê, armanca hêzên rojavayî yên emperyalîst in. Dixwazin hêzên ku li hember vê hegemonyayê bibin asteng ji holê rakin. Lê teslîm girtina Îranê dê hêsan nebe. Rewşa şer ya heyî vêya vekirî dide xuyakirin. Heke Îran bikaribe heta demekî li ber xwe bide dibe ku hêzên navneteweyî bikevin nav vî şerî. Dibe ku Amarîka û Îngilistan, NATO jî beşdarî şer bibin. Ku ev hêzana beşdarî şer bibin dibe ku li hember wan cepheyek jî bê avakirin. Ji ber ku Îran ji bo Rûsya, Çîn û Koreya Bakur girîng e. Heke ku şer dirêj bibe, Îsraîl nikaribe di demeke kurt de bigihêje armancên xwe bêguman jer dê pir berfireh bibe. Xeteriyeke bi vî şeklî heye. Heke ku eniya şer bi vî awayî berfireh bibe îhtîmala ku dewletên Ereban jî bikevin nav şer heye. Îhtîmala ku pergala cihanî di encama vî şerî de rengekî nû bigire heye.”
‘Beyî rêxistinî Kurd nikarin li ser pêyan bisekinin’
Halît Ermîş da zanîn ku ev şer bêguman dê bandora xwe li ser hemû gelên li Îranê bike û wiha pêde çû: “Ji bo ku Kurd bi qetlîaman re rû bi rû nemînin û bikaribin di ji nû ve avakirina Îranê de cih bigirin divê destpêkê bikaribin hebûna xwe biparêzin. Ji bo vê jî di destpêkê de pêwistiya wan bi yekgirtinê heye. Ji xwe PJAKê daxuyanî da û ji bo hemû gelên Îranê bangewaziya yekitiyê kir. Pêwîst e ev yekitî xurt bibe. Heke ev nebe Kurd dê bi xeteriyên mezin re rû bi rû bimînin. Heke hêzên Kurd ên Rojhilat bikaribin parastina xwe, yekitiya xwe xurt bikin, civakê baş rêxistin bikin dê bikaribin di Îranê de bibin hêzeke sereke ya çêker. Dê bikaribin di dîzaynkirina pergalê de cğih bigirin, bikaribin mafên xwe biparêzin. Dê bikaribin ji bo ku Îran bi awayekî demokratîk bê avakirin bi roleke girîng rabin. Heke ku vêya pêk neynin dê ji xetereyên mezin re rû bi rû bimînin.”
‘Dê Tirkiye bi xetereyên mezin re rû bi rû bimîne’
Rojnameger Halît Ermîş bilêvkir ku hek li Rojhilata Navîn pergala sedsal 20emîn, netewedewlet werin ruxazndin, ne mumkun e ku Tirkiye jî ji van guhertinan bandor nebe. Niha Rêber Apo hê bi dehan sal berê him ji bo Tirkiyeyê, him ji bo Îranê him ji bo Kurdan hişyarî kirin. Got gere xwe li gorî karakterê sedsala nû xwe bi rêxistin bikin, pirsgirêkên xwe çareser bikin, di pergala xwe de guhertin û veguhertinê pêk bînin, xwe demokratîk bikin. Li Tirkiyeyê heke ev guhertin û veguhertin pêk neyê dê Tirkiye bi xetereyên mezin re rû bi rû bimîne. Heke Îran li gor hedefên hêzên Rojavayî bê dîzaynkirin wê demê dê Tirkiye nikaribe pergala xwe ya heyî biparêze. Dê nikaribe di herêmê de siyaseteke bi bandor bi pêş bixe.”
‘Divê Kurd kongreya neteweyî li darbixin’
Halît Ermîş diyarkir ku pêwist e Tirkiye li ser neteweya demokratîk guhertin û veguhertinan di nav xwe de li pêş bixe, gelên di nav xwe de nas bike û got: “ji bo ku Kurd jî bikaribên ji vê rewşa li Rojhilata Navîn sûdwerbigirin divê di serî de bakurê Kurdistanê di nav xwe de yekitiya xwe, rêxistiniya xwe xurtir bike, bi çar aliyê Kurdistanê re têkilî û yekitiya xurtir bike. Divê bi hukumeta Başûrê Kurdistanê re dîplomasî bidin meşandin, di sekna heyî, siyaseta heyî de guhertinan pêk bînin. Divê gelê Kurd di vê pêvajoyê de kongreya neteweyî li darbixe. Yekitiya siyasî û leşkerî pêk bîne. Encax bi vî awayî dikare azadiya xwe bi dest bixe. Divê başûrê Kurdistanê di nav xwe de yekitiyekî ava bike, paşê jî bi her çar aliyê Kurdistanê re yekitiyê ava bike, siyaseteke yekgirtî bimeşîne. Nexwê destkeftiyên heyî jî dibe ku bikevin xetereyê.”
‘Divê Rojava hêza xwe ya cewherî xurtir bike’
Halît Ermîş herî dawiyê bal kişand ser rojavayê Kurdistanê û diyarkir ku Rêveberiya Xweser ji bo ku modela xwe ya rêveberiyê bide qebûlkirin û ji bo Rojhilata navîn bike modela çareseriya pirsgirêkan pêwist e bêtir di nav danûstanin de be û wiha dawî da axaftina xwe: “Rêveberiya Xweser gere bêtir bi wêrek siyasetê bimeşîne, di siyaseta xwe de bi israr be, ji qaliban derkeve. Ji bo ku maf û statuya Kurdan were naskirin, Kurd bi qirkirinên nû re rû bi rû nemînin divê bi hêzên navneteweyî re jî dîplomasiyeke hê xurtir û bi bandortir bide meşandin. Lê belê ya bingehîn divê hêzên xwe yên parastina cewherî hê bêtir xurt bike, rêxistin bike, civaka xwe ji her rewşê re amade bike.”
