Xeber û analîzê ke derheqê kurdan de çapemenîya dinya de vejînê, bale ancenê serê apey antişê DYA’yî yê Sûrîya û dîyar kenê ke no do bibo zemînê newe ra rêxistinbîyayîşê DAIŞ’î. Xeber û analîzan de rolê kurdan ê seba asayîşî yeno dîyar kerdene û yeno vatene ke rewşa HSD’î yê leşkerî do statuya kurdan dîyar bikero.
Çapemenîya dinya de xeber û analîzî derheqê meseleya kurdan de zafêrî bale ancenê serê rewşa Rojavayê Kurdîstanî. Nê xeber û analîzan de hemsencîya asayîşî yê Rojava, prosesê vejîyayîşê leşkeranê DYA’yî û ameyoxê Hêzanê Demokratîk yê Sûrîya (HSD) yeno vindertene. Sewbîna zî sazgehanê cigêrayîşan yê Rojava zî raporanê xo de serê nê rîskan de hişyarî kerde.
‘Rewşa Kampê Holî Ewropa tersnena’
Ajansê Reûtersî ewro ca da belge û erjnayîşê zereyî yê Yewîya Ewropa (YE). Reûters dîyar keno ke belgeyanê zereyê yê YE mojnenê ke averşîyayîşê kampê holî ê Vakurê Rojhelatê Sûrîya de fikarê asayîşî yê Ewropa zêde kerdo. Belgeyan de ame vatene ke kamp verê cû binê kontrolê HSD’yî de bî, la badê vurnayîşê hemsencîya hêzê sîstemê asayîşî qels bî. Rapor dîyar keno ke kesê radîkal ê ke remayê eşkenê reyna xo rêxistin bikerê û no zî eşkeno bibo endîşeyê asayîşî seba Ewropa.
‘Apey antiş do rîskanê dergûdila biaferno’
Medyayê DYA’yî de zî qerarê apey antişê leşkerî yê Sûrîya ra ame erjnayene. Rojnameyê Wall Street Journal nusîya ke planê Washîngtonî apey antişê Sûrîya ra do şerê vera DAIŞ’î de rîskanê asayîşî yê dergûdilayan bîyaro. Associated Press zî eşkera kerd ke artêşa DYA’yî dest bi transferê leşker û çîyê xo hinî baregehanê vakurê rojhelatî kerdo. Xebere de ame vatene ke hinî hêzî ver bi Herêma Kurdîstanî yê Îraqî ameyê transferkerdene. Goreyê ajansî ra na proses eşkeno tesîr serê hepisxane û kampanê ke DAIŞ’î tede yenê girewtene bikero û bibo sebebê newe ra bihêzbîyayîşê DAIŞ’î.
‘Rolê HSD’î seba asayîşê dinya muhîm o’
Heto bin ra, sazgehê fikirî yê Parlamentoyê Ewropa notê sîyasî ke weşana bî serê îdiayanê binpaykerdişê heqanê merdiman herêmanê kurdan vindeno. Belge de ame vatene ke Vakur Rojhelatê Sûrîya vera kurdan û temsîlîyetan hêrişî virazîyayê û na rewşe hewceyê cigêrayîşî ya. Sewbîna zî ame dîyar kerdene ke rolê HSD’î şerê vera DAIŞ’î de seba asayîşê dinya muhîm o.
‘Rolê HSD’î do statûyê kurdan dîyar bikero’
Cigêrayîşê Carnegie Endowment zî dîyar kerd ke dosyayê HSD’î tena babetê Sûrîya nîya, la eynî wextî de têkilîyê DYA û Tirkîya de zî rolêk dîyarker kaykeno. Rapor de ame vatene ke qerarê leşkerî yê Washingonî rasterast tesîr serê têkilîyanê her di welatan kenê. Goreyê cigêrayîşanê sazgehê fikirî SIPRI, prosesê entegrasyonê HSD’î mîyanê artêşa Sûrîya de do statuyê sîyasî yê kurdan ameyox de dîyar bikero. Rapor de dîyar kerd ke mabênê nêzdîbîyayîşê merkezî yê Şamî û waştenê rayberîya herêmî yê kurdan de cîyayîya muhîme est a.
‘Hemkarîya Kurdan astê herêmî de xurt bîya’
Chatham House zî şîroveyê xo de nusîya bî ke hîrabîyayîşê kontrolê Şamî Vakurê Rojhelatê Sûrîya de seba hezanê kurdî yeno maneyê apey antişî la eynî wextî de hemkarîya kurdan astê herêmî xurtêr bîya.
