Şubeyê ÎHD’yî û Merdimê Vindîbîyayeyan Amed, Êlihê, Colemêrg de bi waştişê ‘Vinîbiyayeyî bêrê vînayene û failî bêrê muhakeme kerdene’ eşkerayîye da. Çalakiyan de ame vatiş ke pawitişê faîlan hemparîya sucî yo û waştişê edaletî kerd.
Şubeyê ÎHD’yî û Merdimê Vindîbîyayeyan Amed, Êlihê, Colemêrg de bi waştişê ‘Vinîbiyayeyî bêrê vînayene û failî bêrê muhakeme kerdene’ eşkerayîye da. Xeylî rayber û hemserekê partîyanê sîyasî, temsîlkarê sazgehanê sîvîl ê demokratîk û pawîtoxê heqê merdiman pêro çalakîye de ca girewt.
Şaxê Komeleya Heqê Merdiman (İHD) ê Amedî û Merdimê Vîndîbîyayan hewteyê 907. de çalakîyê “Wa vîndî bêrê vînayene faîlî bêrê mahkemekerdene” verê cayê Heqanê Merdiman yê Parka Koşuyolu ya qezaya Rezan de ame têhet. Çalakîye de fotografê vîndîbîyayan û ê Ramazan Yuce ameyê berzkerdene û dovîzê sey ‘Dewelete; arşîvan akere, vîndîbîyayan bivîne, faîlan muhakeme bikere,’ ‘pawitişê faîlan hemparîya sucî yo’, ‘faîlî dîyarê, vîndîbîyayeyî ça de yê?’, ‘ma edalete wazenê’ ameyê akerdene. Çalakîya nê hewteyî de ame waştiş ke faîlê Ramazan Yuce o ke 29ê hezîrana 1992 de amebi qetilkerdene, bêrê vînayîş û muhakemekerdene.
Çalakîye de Sekreterê ÎHD ê Amedî Firat Akdenîz û Serekê Egîtîm Sen’î Şûbeyê 2. yê Amedî Serhat Kiliç qisey kerd.
Serhat Kiliç bale ante prosesê aştî û komelê demokratî ser o ke zêdeyê serrek û nêm e yo, hetê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan ra ameyo destpêkerdene û domeno û vat: “Nê demanê peyînan de neqewimîyayîşê pêkewtiş û mergan zaf bierj û muhîm ê. Na cografya de ke zêdeyê 40 serrî yo, semedê pêkewtiş, vîndîbîyayîşo bi zorî û kiştişê faîlî nedîyaran ver dejê giranî virazîyê. La ewro ma nêzdîyê aştîye yê. Ma serrano seba aqubetê vîndîbîyayanê xo seba demokratîkbîyayîşê Tirkîya, aştî û edaletê têkoşîn kenê. Aştîyêka komelkî û samîmî zî waştişê Dayîkanê Şemeyê ra girêdayeya, semedêko rayîrê aştîye tîya ra derbas bena û bê aştî ma nêeşkenê rî bi rî dejanê xo bivînê.”
‘Ma qetî nê hêriş û şehadetan xo vîr ra nêkenê’
Serhat Kiliçî îfade kerd ke serranê 90î de Egîtîm-Senî de têkoşînêk estbi û sendîka her roj raştê hêrişan ameyni. Serhat Kiliçî dîyar kerd ke o wext xeylî embazî ameyê kiştiş û Ramazan Yuce zî netîceyê hêrişan de cuya xo ra bî û zêdeyê 30 kesî ê serran de “şehîd” bîyî û ma înan her wext anê xo vîr. Serhat Kiliçî vat ke faîlî nedîyar nîyê û heta kiştoxî nêre muhakemekerdene û raştî nêro zelalkerdene, do çalakîyê dewam bikerê.
‘Tehdîdê keyeyan ser o bi hawayêko sîstematîk dewam kenê’
Dima ra endamê Komîsyonê Vîndîbîyayan Berfîn Elçî zî hîkayeya vîndîbîyaye Ramazan Yuce wend.
Berfîn Elçî dîyar kerd ke Ramazan Yuce o ke qezaya Farqînî ya Amedî de cuyêni, pîyê 7 gedayan bi û serra 1992 de Amed de netîceyê hêrişêk çekdarî de cuya xo ra bi. Ramazan Yuce badê derbeya 1980î de amebi destbendkerdene û îşkencekerdene, dima ra zî xeylî rey bi keyeyê xo raştê tedayan amebi.
Berfîn Elçî İfade kerd ke mabenê serranê 1991-1997î de kiştişê faîl nedîyar zêde bî û keyeyê Ramazan Yuce zî raşteraşt ame hedefgirewtene û da zanayîş ke teda û hêrişê keyeyî ser o dewam kerdê, endamê keyeyî bi giranî tesîrî bîyî.
‘Merasimê cenaza de girse ame gulebaran kerdene’
Berfîn Elçî ard ziwan ke 29ê hezîrane 1992î de Ramazan Yuce, seba ke teber ra tewrê îhtîhananê qedênayîşê lîseyî bibo, şîbî merkezê şaristanê Amedî û nê çîyî vatî: “Îhtîhanê ra dima, wexto ke şînê Farqîn, Kuçeyanê Lalebegî yê herêma Sûrî de, hetê kesanê ke nasnameyê înan dîyar nêbî apey ra ame gulebarankerdene. Ramazan Yuce, seba birînanê guleyan ca de heyatê xo vîndî kerd.
Cenazaya Ramazan Yuceyî ke ardê merkezê qezaya Farqînî û defin kerde; wextê serweşîya ey de ke yew girseya pîle amebî pêser, hetê çeteyanê teberê qanûnî yê wextî ra hêrişêko çekdarî vera girseyê ame kerdene. Prosesê 34 serran de ke 29ê hezîrane 1992î ra nat vîyartê, kiştoxî hema zî nêameyê tespîtkerdene û cipersayîşanê huqûqîyan ra tu netîce nêameye girewtene.
Êlih
Dosyaya cipersayîşî hema zî statuyê ‘bi ca nêameyî’ de ya û pawîtoxê heqan û keye, waştişê xo ya edaletî ya seba vînayîşê berpirsîyaran yê verê mehkema dewam kenê.” Çalakî bi deqeyêka çalakîya rûniştişî peynî bîye. Êlih Xizmê Vîndîbîyayan û Rayberê Şubeyê Komeleya Heqanê Merdiman (ÎHD) a Êlihî hewteyê 743. de çalakîya ‘Vîndîbîyayeyî wa bêrê vînayene û kiştoxî wa bêrê destbendkerdene.’
Colemêrg
Verê Anitê Heqanê Merdiman ê serê Cadeyê Gulîstanî de aqûbetê Reşît Tokçûyî yo ke 29ê hezîrane 1999î de Deşta Mêrgazerî ya qezaya Geverî ya Colemêrgî de operasyonêko leşkerî de Birîndar bibî û zinar ra amebî eştene û wefat kerdbî, persayî. Çalakî de Rayedar û endamê ÎHD’yî, merdimê Vîndîbîyayan û xeylê merdimî amade bî û fotografê kesê ke destbendkerde ameyî kiştene û vîndîkerdene berz kerdî.
Rayedarê ÎHD’yî Metîn Nas hîkayeya Reşît Tokçûyî wende. Çalakîya merdimê vîndîbîyayan bi deqeyêke çalakîya roniştişî qedîya. Colemêrg Şubeyê Komeleya Heqanê Merdiman (ÎHD) a Colemêrgî û merdimê vîndîbîyayan çalakîya xo ya ‘Vîndîbîyayeyî wa bêrê vînayene, kiştoxî wa bêrê mehkemakerdene’
Kuçeyê Hunerî ya Geverî de viraşte. Hewteyê 232. de aqûbetê Ramazan Yuceyî yo ke serrê 1992yî de Amed de hêrişêko çekdarî de heyatê xo vîndî kerd bî, persayî.
Îzmîr
Eşkerayîye de pankarta ‘Vîndîbîyayeyî wa bêrê vînayene, kiştoxî wa bêrê mehkemakerdene’ ameye akerdene û fotografê kesên ke destbendkerde ameyî vîndîkerdene, ameyî berzkerdene. Wendîşê hîkayeya vîndîbîyayîşê Ramazan Yuceyî ra dima eşkerayîye bi sloganan qedîya. Îzmîr de Komîsyonê Vîndîbîyayan ê Şubeyê Îzmîrî ya Komeleya Heqanê Merdiman (ÎHD), çalakîya xo ya roniştişî ya ke di hewteyan raye de seba vîndîbîyayan verê Sumerbanka Kehne ya Konakî de virazenê, dewam kerd. Eşkerayîye de pankarta “Vîndîbîyayî diyar ê, kiştoxî ça de yê?” ameye akerdene. Çalakîya nê hewteyî de aqûbetê Mustafa Saygî yo ke 3 hezîrane 1994î de dewa Şîxîzî ya Pirsûsê Rîha de ame vîndîkerdene û aqûbetê Edîp Aksoy û Orhan Cîngozî yê ke 7ê Hazîrana 1995î de merkezê Amedî de ameyî vîndîkerdene, persayî. Qiseykerdîşan ra dima çalakî bi sloganyan qedîya.
Badê qiseydkerdişan çalakî bi sloganan qedîya.
