Verfekê Dîplomasî yê PJAK’î yê Ewropa Zagros Enderyarî ard ziwan ke pêameyişê mabênê Amerîka û Îranî yew pêameyîşo demkî yo û wina vat: “Şer do dewam bikero. Ganî partîyê Kurdan zî seba a roje xo amade bikerê.”
Amerîka û Îsraîlî 28ê sibate de hêrişê Îranî kerd û dima ra Rojhelatê Mîyanênî de averşîyayîşê muhîmî virazîyayî. Verê hêrişan partîyanê kurdan ê Rojhelatê Kurdistanî zî yewîya xo îlan kerde û qet mîyanê şerî nêkewtî. Şero ke tesîrê heme herêmî kerd, peymana adirbestî ya mîyanê Amerîka û Îranî ke 14-15ê hezîranî de virazîya û 19ê hezîranî de zî bi hawayêko fermî do bêro îmzekerdene dima ra vurîya. Labelê hetê bînî ra hetê raya pêroyî ya dinya ra meraq beno ke gelo peymane do biba yan şer do dewam bikero. Taybetî zî Îsraîl ke yew hetê şerî bi û peymana adirbestî îmza nêkerda, îhtîmalê yew şerê neweyî zî virazeno. Peymane ra dima hem rayedarê Amerîka hem zî raydarê Îranî na peymane goreyê xo sey serkewtiş pênase kerdî. Goreyê peymana ke 14 madeyan ra pê yena, Amerîka do ambargoya Neqebê Hurmuzî wedaro û seba newera awakerdişê cayanê ke hêrişan ra zerar dîyo do 300 mîlyar dolar bido Îranî.
Îran zî do çekê nukleerî nêvirazo. Reyna yew madeya peymane zî heme çeperanê şerî de, Lubnan zî mîyan de, do yew adirbestêko mende virazîyo. Goreyê peymane eke mîyanê 60î rojan de peymane erdî de bi ca nêro û Îsraîl goreyê peymane nêlewîyo, şer do reyna dest pêbikero. La tewlê peymane zî Îsraîlî mudaxeleyê serê Lubnanî nêqedênayo û no zî îhtîmalê yew şerê neweyî xurtêr keno.
Verfekê Dîplomasîya Partîya Cuya Azade ya Kurdîstanî (PJAK) yê Ewropa Zagros Enderyarî ke averşîyayîşan nêzdî ra şopnena, tesîrê peymane yê serê herêmî, helwestê partîyanê kurdan ê Rojhelatî yê serê na peymane û ameyoxê Rojhelatê Kurdîstanî û Îranî Ajansê Welatî (AW) rê erjna.
‘Amerîka û Îsraîlî zerar nêkerdo û serkewteyanê nê şerî yê’
Zagros Enderyarî ard ziwan ke hêrişan tesîrêko pîl serê Îranî de kerd û vera Amerîka û Îsraîlî vîndîkerdişê Îranî zêdêr ê. Zagros Enderyarî dîyar kerd ke Îran êdî nêşêno sey verî bibo û peymana ke ameya îmzakerdene wina erjna: “Her çend mîyanê adirbestî de nêbo zî yew hetê şerî Îsraîl bi.
La dîyar o ke her çend goreyê zerrîya Îsraîlî nêbo zî ê 14 madeyê peymane qebul kerdê. Her di hetî zî peymane sey serkewtişî pênase kenê. Labelê wexto ke ma ewnêyênê, Îranî vîndîkerdişê girdî dayê. Hem hetê rayberanê dînî hem zî hetê eskerî de zaf kesî vîndî kerdî. Ma şênê vajê heme rayberîya Îranî vurîyayê. Reyna xirabîyêka pîle Îran de esta û hetê ekonomî ra zî Îranî derbeyêka pîl werd. Seba aye zî Îran ne Îran o verêno û vurnayîşê pîlî virazîyayî. Nê şerî ra dima wina asêno ke hetê kulturî ra zî Îran de vurnayîşê pîlî do bibê.
Sîyasetêko newe, rayberîyêka newe û komel zî êdî sey komelê verênî nîyo. Seba aye zî her çend hetê vera rejîmî nêeşkê bivurnê zî heta cayêk ser kewtî. Serkewtişê Îranî tenê no bi ke rejîm nêrijîya. La ameyoxê Îranî do zaf zehmet bibo. Ekonomî û sîyasetê Îranî besnêkeno ke waştişanê şarî bica bîyarê. Amerîka zî fikirîyena ke hîna serewedaritişê şarî nêqedîyayê. Îhtîmal esto ke hetê şarî ra nê şerî dima serewedaritişê girdî zî bibê. Netîce û vurnayîşê nê şerî ma do ameyox de bivînê. Amerîka û Îsraîlî zerar nêkerdo û serkewteyê nê şerî yê.”
‘Îsraîl tena bi sereyê xo nêeşkeno hêrişê Îranî bikero’
Zagros Enderyarî vat ke Îsraîl tena nêeşkeno hêrişê Îranî bikero û wina dewam kerd: “Îsraîl her çend hetê teknolojî ra aver şîyo zî welatêko qijkek o û hûmara eskeranê ey zî kêmî yo. Seba aye zî tena nêşêno hêrişê Îranî bikero. Seba hêrişêko hîra hewceyî înan bi Amerîka esta. La beno ke ameyox de vera serekanê Îranî û cayanê taybetan hêrişanê xo dewam biko. Ez wina fikirîyena ke teberê Îranî de yan zî zere de Îsraîl do sîyasetmedar û rayberanê Îranî bikero hedef. Beno ke welatanê sey Sûrîye û Yemen û Urdun de zî bikero. La ez texmîn nêkena sey şerê vîyarteyî nê çend aşman de mîyanê Îsraîl û Îranî de şerêko wina virazîya. Îsraîl bi nê şerî destkewteyê girdî vistî dest. Hem Filîstîn de, hem Urdun û Îran de neyarê xo tepîya vistî. Seba aye zî beno ke heta wextêk Îsraîl goreyê na peymane têbigêro.”
‘Proses seba yewîye yew gamêk a’
Zagros Enderyarî da zanayene ke hîna zaf zehmetî vernîya Kurdan de estê û bale ante serê yewrêzîya sîyasetê Kurdan û wina vat: “Prosesê Aştî û Komelê Demokratîkî yê Vakurê Kurdîstanî û Tirkîya ke yenê rayberdene eşkeno tesîrêko pozîtîf serê her çar hetan bikero. No prosesî seba heme hetan îmkanê pozîtîfî ardî. Eşkeno îmkanan peyda bikero ke Kurdî problemê xo bi dewletanê ke mîyan de ciwîyênê reyna çareser bikerê.”
‘Ma do xebatanê xo yê serewedaritişê Cinî Cuye Azadî dewam bikerê’
Zagros Enderyarî dîyar kerd ke partîyê Rojhelatê Kurdîstanî peymane ra dima zî do xebatanê xo seba vurnayîşê rejîmê Îranî dewam bikerê û wina vat: “Serranê 2022 û 2023 de bi serewedaritişê Cinî Cuye Azadî ma texmîn kerdêne Îran paweyê vurnayîşî yo. Partîyê Kurdan zî nêzdîyê yewbînî bibî. Nika zî 6 partîyî mîyanê yewîye de yê. Ma zanayêne şerê mîyanê Amerîka-Îsraîl û Îranî şerê hegemonan o û seba menfîetanê hegemonî yo. Seba aye zî ma texmîn kerdêne do rojeke pê bêrê. Seba aye zî partîyê Rojhelatî sey stratejîk nêzdî bîyî û nêbîyî parçeyê şerî. La tewlê nê zî Îranî dî ke ma eşkenê vurnayîşî virazê, Başûrê Kurdîstanî de hêrişê merkezê partîyanê Rojhelatî kerd.
Çarçewaya serewedaritişê Cinî Cuye Azadî de ma wazenê xebatanê xo dewam bikerê. Bi rayîrê hêzê şarî bieşkê Îran de vurnayîşê demokratîkî virazê. Komarêka Demokratîke Îran de bêra awakerdene û Kurdî zî herêma xo de xoser bê.”
‘Ganî kurdî zî bi her hawayî amade bê’
Zagros Enderyarî peynîya qiseykerdişê xo de dîyar kerd ke pêameyişê mabênê Amerîka û Îranî yew pêameyişo demkî yo û wina qiseykerdişê xo qedêna: “No şer şerê ekonomî û hegemonya yo. 2 hêzê hegemonî sey Amerîka û Çînî wazenê hegemonê sereke bê. Seba aye zî bi şer wazenê korîdorêko ekonomîk û goreyê menfîetanê xo awan bikerê. Herêm de zî Îran wazeno korîdoranê xo virazo, nînan ra hinek zî serê korîdoranê Tirkîya ra vêrenê. Îsraîl serê korîdorê Dawudî, Tirkîya Zengezorî û Îran zî wazeno korîdorê xo virazo. La korîdorê Tirkîya bi hawayêk ameyo dîzaynkerdene ke herêmanê Kurdan verê çiman de nêyenê girewtene û seba ke kurdî nêeşkê tesîr serê ekonomîya dinya bikerê. Hinî rayedarê tirkan zî seba naye vatêne beno ke Îranî ra dima dore bêro Tirkîya zî. Seba aye zî prosesê aştî yê Vakûrê Kurdistanî eke dewam bikero do hem seba Kurdan hem zî seba Tirkîya û herêmî destkewteyanê pîlan xo reyde bîyaro. La eke wina nêbo do mabênê Tirkîya û Îsraîlî yan zî mabênê Îran û Tirkîya de îhtîmalê şerî est o. Naye ra zî seba ke vernîya şerî bêro girewtene ganî mabênê dewletanê Rojhelatê Mîyanênî de koalîsyonêk bêro awakerdene. La bawer nêkena nê ferasetî de bê. Ameyoxê Rojhelatê Mîyanênî zî dîyar nîyo do çi bibo. No pêameyişê Amerîka û Îranî zî bawer nêkena demderg bibo. Şer do dewam bikero. Ganî partîyê kurdan seba a roje xo amade bikerê ke ma bieşkê îmkanan rind bikar bîyarê û xo vînîkerdişan ra bişeveknê.”
