19emîn Konferansa Kurd di roja dawî de bi axaftinên endamên Koma Çep a Parlamentoya Ewropayê berdewam kir. Beşdaran bal kişandin ser zêdebûna faşîzma li cîhanê, pêwîstiya avakirina tifaqeke navneteweyî anîn ziman.
Konferansa ‘Yekîtiya Ewropa, Tirkiye, Rojhilata Navîn û Kurd’ a li Parlamenta Ewropayê (PE) ku cara 19’emîn tê lidarxistin, di roja duyemîn de didome. Piştî bêhnvedana nîvro bi moderatoriya Arzû Yilmaz panela çaremîn bi sernavê “Di çarçoveya pêşketin û demokrasiyê de Yekîtiya Ewropa, Kurd û Tirkiye” dewam kir.
Di panelê de destpêkê Hevberdevka HDK’ê û parlamentera DEM Partiyê ya Erziromê Meral Daniş Beştaş axivî. Meral Daniş Beştaş diyar kir ku biryarên DMME’yê li Tirkiyeyê nayên pêkanîn. Meral Daniş Beştaş anî ziman ku ji 27’ê Sibatê û vir ve nîqaşên aştî û çareseriyê ji nêz ve dişopînin û got, “Em dibêjin ji bo aştiyê divê rêyên diyalogê bên vekirin. Perspektîfa Abdullah Ocalan a ji bo aştiyê gelekî vekirî û zelal e. Aştî û demokrasî ji hev nayên qutkirin. Ev pêvajoya ku di meha cotmehê de dest pê kir û bi Banga Sedsalê ya 27’ê Sibatê re gihîşt qonexekê. Aştî tenê bi têkoşîna hevpar pêkan e.”
Jonas Sjostedt: Eleqê nîşanî kurdan nadin
Ji Partiya Çep a Swêdê Jonas Sjostedt anî ziman ku bi salan e ji bo têkoşîna Kurdan têdikoşe. Sjostedt diyar kir ku eleqeya ji bo Ukraynayê tê nîşandan, ji bo Filistîn û Kurdan nayê nîşandan û wiha got: “Ji bo her kes karibe bi ziman û ola bijî, demokrasî ferz e. Melayên li Îranê, Erdogan ê li Enqereyê û îslamîstên li Sûriyeyê naxwazin sîstema Kurdan ji bo hemû gelan pêk were.Kurd ne tenê ji bo xwe ji bo her kesî demokrasiyê dixwazin. Ez difikirim ku ev girîng e. Li Tirkiyeyê CHP bi binçavkirin û girtinan re rû bi rû ye. Îmamoglû hevrikê sereke bû û ji aliyê Erdogan ve hat girtin. Niha li bajarên Tirkiyeyê gel daketine kolanan. Lê diviyabû CHP li hemberî êrîşên li ser Kurdan bêdeng nebûba. Bi piştgiriya CHP’ê parlamenteriya HDP’iyan hat rakirin. Dema ku hûn hilbijêrên xwe diparêzin, divê hûn mafên dengdêrên din jî biparêzin. Tirkiye di pêvajoyeke girîng re derbas dibe. Tirkiye ji bo wan nîv demokrasî û nîv dîktatorî bû. Niha Tirkiye eşkere ber bi dîktatoriyê ve diçe. Tiştê ku Trump li Emerîkayê dike û Pûtîn jî li Rûsyayê dike, Erdogan jî heman tiştî dike. Li dijî vê divê em li her qadê têbikoşin û em ê bi ser bikevin.”
Evîn Încîr: Axaftina faşîzme tê kirin
Ji Partiya Sosyal Demokrat a Swêdê Evîn Încîr anî ziman ku rastgirên tundrew û kevneperest hêza xwe kirine yek û li Parlamentoya Ewropayê de piraniya dengan bi dest xistin. Încîr destnîşan kir ku niha li Parlamentoya Ewropayê axaftinên faşîst û nîjadperestî tên kirin û wiha dewam kir: “Li PE’yê tevgerên rastgir xurtir bûne. Rastgirên tundrew li seranserê Ewropayê zêde dibin. Lê li aliyê din çend meh berê li Emerîkayê hilbijartin çêbû û serokekî dijdemokratîk hat ser kar. Li DYE’yê jî demokrasiya xwe binpê dike. Trump fikrên bingehîn ên ku heta niha hatine qebûlkirin, bin pê dike.”
Ji Partiya Çep a Danîmarkayê Per Klausen jî diyar kir ku divê bi Kurdan re di nava hevgirtinê de bin û divê xwedî li diyarkirina çarenûsa wan were derketin.
Ji Partiya Çep a Fînlandiyayê Lî Anderson anî ziman ku di pêvajoyeke girîng a dîrokî re derbas dibin û di vê pêvajoyê de rastgirên tundrew bi hêz dibe û wiha domand: “Niha em dikevin serdemek nû. Dema ku mijar tê ser siyaseta cîhanî, hatina Trump li DYE’yê ji bo Kurdan, Filistîniyan, Ukrayniyan û gelên din neyînî tê dîtin. Dema ku Trump û Pûtin bi hev re tevdigerin cesaretê didin Netanyahû. Ev rewş cesaretê dide Erdogan. Divê em li hemberî vê yekê tifaqa navneteweyî wêdetir ava bikin. Divê em li dijî wan têbikoşin.”
Ji Partiya Çep a Fransayê Leyla Chaibi di dawiya panelê de axivî û destnîşan kir ku ji her demê bêhtir pêwîstî bi hevgirtinê heye. Leyla Chaibi anî ziman ku dema ew li cem Kurdan be xwe weke mala xwe hîs dike û wiha domand: “Em ji bo Kurdan di pêvajoyeke dîrokî re derbas dibin. Banga Birêz Ocalan şoreşeke demokratîk, aştiyane vedibêje. Me banga Ocalan bi vî awayî fêm kir. Berdana çekan wê rê li ber aştiyê veke. Di heman demê de wê hesreta gelê Kurd pêk bîne. Êdî Erdogan bi hincetên berê wê nikaribe êrîşî Kurdan bike. Divê em têkoşîna xwe bidomînin.”
