Navenda Nûçeyan – Hevseroka Meclisa Gel a Taxa Şêx Meqsûd û Eşrefiyeyê Hêvîn Silêman li ser rewşa Helebê anî zinan ku niha vîneke xurt a gelan li taxê heye û civak jiyaneke hevpar dijî. Hêvîn Silêman da zanîn ku Tirkiye xizmeta ji bo taxan asteng dike.
Taxên Şêxmeqsûd û Eşrefiyeyê bi salan e li dijî êrişan û dorpêça pergalê li ber xwe didin. Piştî HTŞê dest danî ser hikûmeta Şamê Rêveberiya Xweser a taxan û rayedarên Helebê peyman îmze kirin. Lê hîn daxwazên wan gelek jê
pêk nehatine û zextên li ser gel didomin.
Hevseroka Meclisa Taxa Şêx Meqsûd û Eşrefiyeyê Hêvîn Silêman anî ziman ku gelê Kurd, Ereb, Suryan bi hevre dijîn e û got: “Dema Rejîma Baas li ser piyan bû, li dijî taxên Şêx Meqsûd û Eşrefiyeyê êrişên pir dijwar hebûn. Bi taybet li dijî gelê Kurd li Taxên Şêx Meqsûd û Eşrefiyeyê êriş dijwar bûn. Li gel Kurdan Mesîhî, Ermen û pêkhateyên din jî dijîn. Suryan û Mesîhî jî bi awayekî asayî baweriya xwe li van taxan dijîn û dêrên wan jî hene. Meclisa vê taxê vîna her kesî esas girt. Hemû pêkhate bûn yek û li dijî êrişan derketin û êriş pûç kirin. Niha jî tifaq û parastin didome. Niha civakeke asayî û bi hev ve girêdayî heye. Yên ku civak parçe kirin pergalên desthilatê ne. Êdî pêkhate vê ferq dikin û bêtir hev hembêz dikin. Piştî peymanê heta niha êrişên ku pêkhateyan ji hev qut bike û zerarê bide taxê pêk nehatiye. Vîneke xurt a hevpar li taxan heye.”
Evîn Silêmanê anî ziman ku li meclisan nûnerên hemû pêkhate û baweriyan cihê xwe digirin û got: “Hemû pêkhate bawer dikin ku çareserî jî û rizgarî jî bi vê rêveberiyê re ye. Bawer dikin ku Rêveberiya Xweser dê li dijî hemû siyasetên înkar û îmhayê bibin bersiv. Gel hev girtî ye û li hev xwedî derdikeve. Kurd û Ereb bi hev re di hemû qadan de parastina taxên Eşrefiye û Şêx Meqsûdê dikin. Ewlehiya taxê digirin. Bi şev û roj taxê diparêzin. Li dijî hemû êrişan dibin bersiv.”
Xwestin taxan dagir bikin
Hêvîn Silêmanê da zanîn ku beriya HTŞ derbasî Şamê bibe taxên Eşrefiye û Şêx Meqsûdê hatibûn dorpêçkirin û wiha pêde çû: “Li ser taxê êriş û şerê taybet hebû. Dixwestin Kurd, Ereb û Tirkmenan bînin hemberî hev. Lê gel tedbîrên xwe girt û destûr neda. Di salên 2015-2016yan de bi hevkariya çeteyên dewleta Tirk êriş kirin. Xwestin taxê dagir bikin. Lê gel li dijî êrişan bû bersiv. Rejîma Baasê ciwanên me digirtin. Destûr nedida ku gel pêdiviyên xwe yên jiyanî ji derve bistînin. Rejîma Baasê alîkarî asteng kir. Rê li ser gel qut kir. Şîrê zarokan asteng dikir. Siyaseta birçîbûnê li ser taxan dan meşandin. Mazot qedexe dikir. Ji ber sermayê gelek nexweşan jiyana xwe ji dest da. Piştî ku HTŞ derbasî Heleb, Hims û Şamê bû, di çend rojan de kontrol xistin destê xwe. Piştî HTŞê dîsa siyaseta berê didome. Heta niha HTŞê li Şamê di aliyê hişmendiyê de tu guhertin nekiriye. Hişmendiyeke olî ya tundrev li ser gel ferz dikin. Me dît ku piştî rejîm hilweşiya û HTŞê hikûmet xist kontrola xwe li herêma peravê komkujî pêk hatin. Elewî hatin kuştin. Li Şamê jî komkujî pêk anîn. Êriş didomin. Çeteyên bi navê Emşat û Hemzat îro çalak in. Navê cuda li xwe kirine. Destê wan di komkujiya Elewî, Durzî û Xiristiyanan de heye. Lê gel îro xwe bi rêxistin kiriye û tifaqa Durzî, Elewî, Xiristiyan û hemû pêkhateyên herêmê xurt dikin.”
Hêvîn Silêmanê da zanîn ku bi taybet piştî di navbera HTŞê û HSDê de peyman hat îmzekirin rewş hat guhertin û got: “Peymana 1ê Nîsanê ji bo taxên Şêx Meqsûd û Eşrefiyeyê gelek girîng e. Li gorî peymanê hêzên navxweyî dê taxan biparêzin. Em bi sedan sal in bi hev re dijîn û wekheviyek heye. Van çeteyên li herêmê dixwestin li ser Kurdan komkujiyê pêk bînin. Ev peyman li dijî êrişan bû bersiv.”
Tirkiye xizmeta hevpar asteng dike
Hêvîn Silêman da zanîn ku li ser xalên hevpar niha hevdîtin hene û got: “Di van hevdîtinan de li hevkirin jî astengî jî hene. Niha di navbera Şaredariya Helebê û meclisa gel a taxan de hevdîtin têne kirin. Çawa ku Şaredariya Helebê xizmeta hemû taxên Helebê dike, dê wekî taxên din xizmeta taxên Şêx Meqsûd û Eşrefiyeyê jî bike. Xebatên ji bo xizmeta taxan dest pê kiriye. Çend sal in rê xerabûne. Ji bo çekirina rêyan xebatê dest pê kiriye. Lê ji bo kar û xebateke hevpar bê meşandin astengî jî hene. Ev astengî jî bi destê dewleta Tirk pêk tên. Dewleta Tirk naxwaze gelên Sûriyeyê bi hev re bijîn û naxwaze tifaqa gelan li Sûriyeyê bi ser bikeve. Bajarê Helebê rast e rast di kontrola dewleta Tirk de ye. Ji ber vê yekê Tirkiye li dijî peymanê astengiyan derdixe. Lê têkoşîna me ya ji bo parastina peymanê didome.”
Tirkiye li dijî tifaqa gelan e
Hêvîn Silêmanê bal kişand ser xala peymanê ya berdana êsîran û got: “Heta niha komek êsîr hatin berdan. Lê koma duyemîn nehat berdan. Ji bo koma duyemîn jî bê berdan têkilî û xebat didomin. Xebatek ji bo berdana dîlan heye. Di rojên dawî de divê dîlgirtiyên me bên berdan. Hemû dîlgirtiyên me di destê MÎTa Tirkan de ne. Lê ew vê yekê qebûl nakin. Tirkiye naxwaze projeya demokrasiyê û tifaqa gelan bi ser bikeve. Ji ber Tirkiye li gorî berjewendiyên xwe nêzik dibe.”
Hêvîn Silêmanê herî dawî bal kişand ser ewlehiya taxan û wiha got: “Em tedbîrên ewlehiya xwe distînin. Em her tim di nava gel de hişyariyê dikin. Em dixwazin her kes wekî endamê parastinê tev bigere û xwe biparêze. Di aliyê rewşa aborî de jî tu guhertinên mezin pêk nehatine. Ji ber ku rewşa aborî girêdayî tevahiya aboriya Sûriyeyê ye. Di aliyê aborî de rewşa gel dijwar e. Gel hîn zahmetiyê dijî. Geşedanên li Şamê diqewimin, çi erênî û çi neyînî bandora xwe li ser taxên Şêx Meqsûd û Eşrefiyê jî dikin. Tirsa gel heye. Ji ber cîhadîst hîn serbest tev digerin. Li Helebê rojane mirov têne kuştin û revandin. Mirov tên windakirin. Ji ber vê yekê tirs heye. Li Helebê û Şamê ku HTŞ niha lê serwer e, dîsa mirov lê têne kuştin. Jin têne revandin, komkujî hene. Heta niha rewşa hin jinên Elewî nediyar e. Cihê ku HTŞ lê heye kiryarên xerab pêk tên. Alozî û nearamî heye. Ji ber vê yekê em dibêjin em ê her tim parastina xwe xurt bikin. Em ê têkiliyên xwe yên bi pêkhateyan re bêtir xurt bikin da ku em karibin feraseta komkujiyê ji ser xwe rakin.”
