Amed – Wezareta Hawîrdor û Bajarwaniyê 500 hezar avahî ava dike, di 17 rojan de zêdetirî 5 milyon kesan serlêdan kir. Li gorî daneyan li Tirkiyeyê zêdetirî 24 milyon kes di xaniyên kirê de dijîn. Hejmara kesên xwedî avahî her ku diçe hindik dibe.
Wezareta Hawîrdor û Bajarwaniyê Murat Kurum di cotmehê de daxuyaniyek dabû û diyar kiribû ku dê bi destê Îdareya Avahiyên Komî ve (TOKÎ) ji bo 500 hezar avahiyan serlêdan bên qebûlkirin. Serlêdana avahiyan di 10ê Mijdarê de dest pê kiribû. Li Stenbolê 100 hezar avahî, li Enqerê 30.780 avahî, li Îzmîrê 21.520 avahî, li Dîlokê 13.940 avahî, li Konyayê 13.670 avahî, li Rihayê 13.190 avahî, li Bûrsayê 13 hezar avahî, li Amedê jî 12.170 avahî dê bi peşk avêtinê bên belavkirin. Avahî dê di Adarê 2027an de werin teslîmkirin. Kesên ku dixwazin serlêdan bikin 5 hezar tl didin benkeyê. Wezaret dibejê ku heke kesên peşk avêtinê û avahî ji wan re dernekeve, dê dîsa pereyên wan ku dane bankê li wan vegerîne. Lê ew pereyên ku dane bankê dê çend mehan di benkê de bi faîz bimîne. Banka dê wê faîza wê ji bo xwe bigire.
‘Di 17 rojan de 5 milyon 314 hezar kesan serlêdan kir’
Di 10ê Mijdarê de serlêdana ji bo avahiyan dest pê kir û di 19ê Kanûnê de jî serlêdan bi dawî bibe. Di roja yekemîn ya serlêdanê yanî 10ê Mijdarê de 936 hezar 159 kesan serlêdan kirin. Wezareta Hawîrdor û Bajarwaniyê diyar kiribû ku ev serlêdan ji bo 500 avahiyan ne lê di roja yekemîn de hejmara serlêdan, hejmara avahiyan derbas kir. Ji destpêka roja serlêdanê, yanî ji 10ê Mijdarê heta 27ê Mijdarê 5 milyon 314 hezar kesan ji bo avahiyan serlêdan kirin. Hejmara serlêdanan her ku diçe zêde dibe. Ev jî diyar dike ku li Tirkiyeyê kirîna avahiyan gelek zehmet bûye.
‘1.6 milyon avahî vala ne’
Li gorî daneyên li Tirkiyeyê zêdetirî 30 milyon avahî hene. Hejmara kesên ku di kirê de dijîn 24 milyon mirov derbas kiriye. Di navbera 2014 û 2024an de li nifusa Tirkiyeyê 7.9 milyon kes zêde bûne Di heman demê de hejmara kirêdar jî 6.8 milyon kes zêde bûye. Kirêye avahiyan jî 12 qat zêde bûye. Îro buhayê avahiyan ê nîvekî 20 hezar e. Li Tirkiyeyê her ku diçe hejmara avahiyan zêde dibe lê hejmara kirêdar (Kesên di kirê de) jî zêde dibe. Li gorî daneyan di sala 2024an de 1.6 milyon avahî vala ne. Ev hejmar bandor li ser buhaya kirêyan dike.
‘Dê 20 salan taksîdê avahiyan bidin’
Li Tirkiyeyê her ku diçe hejmara kesên xwetî xanî/avahî kêm dibe. Kesên ku ji ber bihabûna avahiyan nikarin avahî bikirin neçar dimînin û di avahiyên kirê de bijîn. Faîzên krediyan, zêdebûna dolar û qeyrana aborî heqê avahiyan zêde dike. Ji ber wê her ku diçe hejmara kirêdaran zêde dibe. Hêza avahî kirine her ku diçe dikevê. Êdî kesek tenê bi taksîdan dikarê avahiyan bikere, faîzê taksîdan jiyana mirovan girêdayî taksîdan dike. Kesên ku bi peşkê serî li 500 hezar avahiyan dan û avahî ji wan re derketin, dê 20 salan taksîdên avahiyan bidin.
